ولایت فقیه بدل ولایت معصوم است
آیت الله مصباح یزدی بر این باوراند که وقتی گفته میشود «هر آنچه که امام معصوم دارد، ولی فقیه هم دارد»، ولایت تکوینی و یا عشق و محبت معصوم(ع) مد نظر نیست، بلکه ولایت فقیه یعنی فقیه قانوناً میتواند فرمان دهد و مردم قانوناً حق دارند اطاعت کنند.
آیت الله محمدتقی مصباح یزدی برای تعریف مفهوم «ولایت فقیه»، از دریچه لزوم حکومت به عنوان یک نهاد قانونگذار و مجری قانون وارد میشود. در این زمینه ایشان توضیح میدهند که در فرهنگ دینی واژههای مختلفی برای مفهوم و معنای حکومت به کار رفته است؛ مثل واژهی سلطان، مُلک، حاکم و … همانند زمانی که از سلطان جائر یا سلطان حق سخن گفته میشود. یکی از واژههای استفاده شده در متون و ادبیات دینی، واژه «ولی» و «والی» است که در فرهنگ شیعی شایعتر از دیگر واژههای یاد شده است.
این فقیه و فیلسوف وارسته شیعه معتقد است که انتخاب واژهی ولی و والی برای معنا و مفهوم حکومت، دلایل متعددی دارد که شاید یکی از آنها توجه به مفهوم دوستی و محبت باشد؛ یعنی شارع مقدس خواستهاند بگویند که باید بین حاکم و مردم محبت هم وجود داشته باشد. اما به طور کلی، ولایت فقیه یعنی حکومت فقیه.
آیت الله مصباح یزدی بر این باوراند که وقتی گفته میشود «هرآنچه که امام معصوم دارد، ولی فقیه هم دارد»، ولایت تکوینی و یا عشق و محبت معصوم (ع) مد نظر نیست – هرچند که ممکن است ولیفقیه را چون از لحاظ اخلاقی افضل مومنین است، بیشتر از دیگر مومنان دوست داشته باشیم- بلکه ولایت فقیه یعنی فقیه قانوناً میتواند فرمان دهد و مردم قانوناً حق دارند اطاعت کنند.
این عالم شهیر شیعه معتقدند منظور از ولایت فقیه این نیست که هر فقیهی ولایت دارد، بلکه فقیه بودن شرط لازم ولایت و حکومت است و غیر فقیه حق ولایت ندارد. ولایت فقیه یعنی در شرایطی که حکومت معصوم(ع) میسر نباشد و مردم به امام معصوم(ع) دسترسی ندارند، خدا یک «بدلی» را که قرار داده است؛ مانند تیمم به جای وضو (اصل وضوست ولی در شرایط خاص میتوان آن را با تیمم جایگزین کرد).
ایشان تشریح میکنند که خدا حکومت معصوم(ع) را مقرر فرموده، اما آگاه به این امر هم بوده که مردم به راحتی تن به حکومت معصوم نداده و زیر بار آن نمیروند، از سوی دیگر، از رحمت خدا دور است که مردم را در غیاب حکومت معصوم وانهد، بنابراین ولایت فقیه را هم به عنوان جایگزین حکومت معصوم(ع) معین کردهاست. پس ولایت فقیه حکم یک امر«دستِدوم» را دارد.
منبع : سایت برهان
