آیین سیک

انشعابات تازه ترى نیز در آیین هندو وجود دارد که آیین سیک (Sikh) یعنى شاگرد، معروفترین آنها است .

برخورد اسلام و هندوئیسم در هندوستان در دورانهاى گوناگون مذاهب التقاطى چندى را پدید آورده است .

یکى از عرفاى بزرگ مسلمان به نام کبیر (۱۴۴۰-۱۵۱۸) توحید اسلامى را با برخى عقاید هندویى در آمیخت و مریدان بى شمارى گردآورد.

یکى از شاگردان وى نانک (Nanak) بود که پایه گذار آیین سیک و نخستین گورو (Guru) یعنى معلم است . پس از وى نه گوروى دیگر، یکى پس از دیگرى ، آمده اند. این فرقه اندک اندک قوت گرفت و به گروهى سیاسى مذهبى تبدیل شد.(10)

سیکها به تجارت گرایش دارند و افرادى از آنان به سراسر جهان مهاجرت کرده و به بازرگانى مشغولند. همچنین افرادى از ایشان به زاهدان و تهران آمده اند و در این دو شهر معبد (گورودواره ) دارند.

سرگذشت نانک

بنیانگذار آیین سیک به نام گورو نانک به سال ۱۴۶۹ در خانواده اى از طبقه کشاتریاها در یکى از روستاهاى لاهور به دنیا آمد. او از عرفاى مسلمان و هندو استفاده کرد. سپس به کشورهاى اسلامى و زیارت مکه معظمه رفت و سرانجام آیین سیک را که آمیزه اى از هندوئیسم و اسلام است ، تاسیس کرد و در سال ۱۵۳۹ در گذشت .

پس از گورو نانک ۹ گوروى دیگر یکى پس از دیگرى برخاستند و اینک فهرست اسامى ۱۰ گوروى سیکان و تاریخ تولد و وفات ایشان :

۱. گورو نانک (۱۴۶۹-۱۵۳۹)؛

۲. گورو انگد (۱۵۰۴-۱۵۵۲)؛

۳. گورو امر داس (۱۴۷۹-۱۵۷۴)؛

۴. گورو رام داس (۱۵۳۴-۱۵۸۱)؛

۵. گورو ارجن (۱۵۶۳-۱۶۰۶)؛

۶. گورو هر گوبیند (۱۵۹۵-۱۶۴۴)؛

۷. گورو هرراى (۱۶۳۰-۱۶۶۱)؛

۸. گورو هرى کریشن (۱۶۵۶-۱۶۶۸)؛

۹. گورو تیغ بهادر (۱۶۲۱-۱۶۷۵)؛

۱۰. گورو گوبیند سینگ (۱۶۶۶-۱۷۰۸).

تعالیم

نانک خداى یکتاى جهان را حق نامید.

وى مى گفت خدا به هر نامى که خوانده شود فقط او قادر متعال و حق است .

سعادت و وصول به نیروانا همان استغراق در ذکر حق است .

وى مایا یا صورت وهمى جهان را که در دین هندو آمده است ، پذیرفت و گردونه تناسخ و قانون عمل و عکس العمل را تا حدودى قبول کرد. نانک خوردن گوشت را براى پیروانش مباح دانست ، ریاضت و بت پرستى را ممنوع کرد، نظام طبقاتى و تعدد زوجات را هم حرام شمرد.

آثار مذهبی

پنجمین رهبر سیکان که گورو ارجن خوانده مى شود، معبدى از طلا در شهر امریتسار هندوستان بنا کرد و کتابى به نام گرانت صاحب (GranthSahib ) نوشت که مهمترین کتاب مقدس آیین سیک است .

تاریخچه سیاسی سیک ها

سیکها در زمان دهمین رهبر خود به نام گورو گوبیند سینگ بیعتهایى را براى امور سیاسى مرسوم کردند و افرادى جنگجو شدند و از آن هنگام نام خالصه یعنى بى آلایش ، بر خود نهادند. آنان براى خود پنج شعار قرار دادند که هر یک در زبان پنجابى با حرف « ک » شروع مى شود:

۱. کس : باقى گذاشتن موى سر و صورت ؛

۲. کونکا: همراه داشتن شانه ؛

۳. کاچک : پوشیدن زیر شلوارى کوتاه ؛

۴. کارا: داشتن دستبند (النگوى ) آهنین ؛

۵. کاندا: حمل شمشیر یا خنجر فولادین .

سیکها با یکدیگر بسیار متحدند و براى تشکیل کشور مستقل به شدت مبارزه مى کنند. ترور خانم گاندى نمونه اى از فعالیتهاى سیاسى این قوم است . آنان تبلیغات مذهبى نیز دارند و کتبى هم در این باب به زیانهاى دیگر و از جمله فارسى منتشر کرده اند.

کتابنامه

۱. الدنبرگ ، هرمان ، فروغ خاور، ترجمه بدر الدین کتابى ، تهران : انتشارات اقبال ، ۱۳۷۳.

۲. اوپانیشادها.

۳. بهار، مهرداد، ادیان آسیایى ، تهران : نشر چشمه ، ۱۳۷۵.

۴. بهگود گیتا.

۵. پاشایى ، ع .، بودا، تهران : کتابخانه طهورى ، ۱۳۴۷.

۶. حکمت ، على اصغر، تاریخ ادیان ، تهران : انتشارات ابن سینا، ۱۳۴۵.

۷. زرین کوب ، عبدالحسین ، در قلمرو وجدان ، تهران : انتشارات سروش ، ۱۳۷۵.

۸. شایگان ، داریوش ، کتاب ادیان و مکتبهاى فلسفى هند، تهران : انتشارات دانشگاه تهران : ۱۳۴۶.

۹. گرانت صاحب .

۱۰. ناس ، جان بى .، تاریخ جامع ادیان ، ترجمه على اصغر حکمت ، تهران : انتشارات و آموزش انقلاب اسلامى ، ۱۳۷۰.

۱۱. وداها.