نقش حفاظت اطلاعات در عملیات والفجر۸

این عملیات که در شب ۲۱ بهمن ماه ۱۳۶۴ آغاز شد، تا ۷۰ روز بعد با شدت ادامه داشت. البته در همان یکی، دو روز اول، ‌شبه‌جزیره فاو عراق از نوک دماغه تا کارخانه نمک که مساحت تقریباً ۷۰۰ کیلومتر دارد، به تصرف رزمندگان درآمد. منتها سماجت دشمن در بازپسگیری منطقه و انجام پاتک‌های متعدد، روند عملیات را پیچیده کرده و تا دو ماه بعد تداوم داشت.

برای اینکه ارزش حفاظت اطلاعات بیشتر نمایان شود، باید نگاهی به عملیات شناسایی و رعایت اصول حفاظتی در وقایع دیگر جنگ تحمیلی بیندازیم. یک نمونه واضح عملیات کربلای4 است که یک سال بعد از والفجر8 و در دی ماه ۱۳۶۵ انجام گرفت. رزمندگان قدیمی و آنهایی که سن‌شان به دوران دفاع مقدس قد می‌دهد، حتماً به یاد دارند که پیش از انجام کربلای4، در پشت تریبون رسمی نماز جمعه از تعیین سرنوشت جنگ در عملیات آتی (کربلای4) سخن گفته شد. گویی پیروزی بزرگ در والفجر8 این تصور غلط را به وجود آورده بود که دیگر کار دشمن تمام است و با فراهم‌سازی بزرگ‌ترین ساز و برگ تدارکاتی در طول دفاع مقدس، دیگر نیازی به رعایت دقیق اصول حفاظتی نیست.

در توضیح بیشتر باید گفت که برای انجام عملیات کربلای4 بزرگ‌ترین عملیات تدارکاتی از آغاز جنگ تا آن زمان صورت گرفته بود. تعداد گردان‌های شرکت‌کننده در این عملیات تا دو برابر دیگر عملیات‌های بزرگ می‌رسید. سردار علائی در کتاب روند جنگ ایران و عراق رزمندگان کربلای4 را ۲۰۰ هزارنفر اعلام می‌کند و محسن رفیق‌دوست وزیر وقت سپاه نیز در خاطراتش از تدارکات گسترده برای تأمین تسلیحات و مهمات لازم برای انجام کربلای4 خبر می‌دهد.

همچنین ایران از سال ۶۲ به بعد، استراتژی انجام یک عملیات بزرگ طی سال را انتخاب کرده بود و به ترتیب خیبر در اسفند ۶۲، ‌بدر در اسفند63، والفجر8 در بهمن ۶۴ انجام گرفتند. عملیاتی که همگی در فصل زمستان طرح‌ریزی و اجرا شدند. بنابراین وقتی تریبون‌های داخلی از انجام عملیات‌هایی دیگر سخن گفتند، ‌دیگر حتی سربازان تازه‌کار دشمن نیز می‌دانستند زمستان سختی را در سال ۶۵ پیش رو خواهند داشت و خود را آماده مقابله با عملیات قریب‌الوقوع کردند.

بررسی اجمالی شرایط جبهه‌ها طی دو عملیات والفجر8 و کربلای4 نیز درس‌های مفیدی ارائه می‌دهد. حجت‌الاسلام سعیدی در یکی از مصاحبه‌های خود از تجمع نسبتاً زیاد نیروهای رزمنده پیش از کربلای4 در خرمشهر سخن گفته است؛ خرمشهری که طی جنگ تحمیلی تقریباً خالی از سکنه بود. در مقابل تا قبل از آغاز عملیات والفجر8 رعایت اصول حفاظتی تا به آنجا پیش رفت که حتی نیروهای اطلاعاتی و شناسایی ملزم شدند با اسلحه انفرادی مرزبانان ارتشی، در منطقه تردد کنند، چرا که گوش‌های نظامیان دشمن به شنیدن شلیک اسلحه ژ- ۳ عادت کرده بود و اگر غواص‌ها و نیروهای اطلاعاتی خودی با اسلحه‌ای غیر از ژ- ۳ شلیک می‌کردند، شاید باعث ایجاد حساسیت دشمن می‌شدند.

به هرحال یکی از بزرگ‌ترین دلایل پیروزی در عملیات والفجر8 نقش حفاظت اطلاعات دقیق در پنهان‌سازی هرچه بهتر عملیات شناسایی و همچنین بهره‌گیری از اصل غافلگیری دشمن بود. رعایت اصول حفاظتی موجب شده بود که بعد از آغاز عملیات و رخنه نیروهای غواص به خطوط دشمن، در همان ساعات اولیه تمامی خطوط ساحلی دشمن سقوط کرد و بعثی‌ها حتی فرصت استفاده از بشکه‌های فوگاز تعبیه شده در دل اروندرود را نیز پیدا نکردند. شبه‌جزیره فاو که از حیث اتصال عراق به آب‌های آزاد خلیج فارس ارزشی حیاتی داشت، در اوج غافلگیری دشمن طی تنها یک یا دو روز به تصرف رزمندگان اسلام درآمد.