عصر انتظار
به نام خدا
با بررسی موضوعاتی در رابطه با امام عصر(عج) و مواردی از قبیل نشانه‌های ظهور، راز طول عمر مبارک حضرت، فلسفه غیبت و… را در کتب یافتم در حالی‌که این مطالب بیشترین حجم کتاب‌ها و مقالات را تشکیل می‌دادند.
چکیده
پژوهش‌گران چندان به اوضاعِ بعد از ظهور نپرداخته‌اند و پژوهشی یافت نشد که به طور خاص در مورد دولت آن حضرت باشد. این پژوهش درصدد تبیین اوضاع اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و قضایی دوران ظهور و حضور حضرت بقیه‌الله(عج) است تا تحقق عصر طلایی و دولت عشق و امنیت و رفاه کامل را ترسیم کند.
مقدمه
در کتب اسلامی از آثار و برکاتی که در عصر حضرات معصومین مردم از آن بهرهمند بوده‌اند، بسیار خوانده‌ایم. این برکات در عصر ظهور و عصر حضور بر ما نیز مترتب میگردد. انشاءالله.
عصر ظهور عصری است که بهشت واقعی برای مردم در روی زمین محقق میشود و عصر طلایی به حساب می‌آید؛ عصری که برای پیامبر(ص) نیز محقق نشد.
زیرسایه دولت امام عصر شرایط یک زندگی ایده‌‌آل از همه جهت فراهم است و در هیچ نقطه‌ای از عالم ظلم و تعدی و فساد نخواهد بود.
خداوند توسط اولین نبی که به رروی زمین فرستاده یک منجی را معرفی نموده است که در آینده خواهد آمد، و این امید با طلوع خورشید اسلام عمیق‌تر شده و به مردم این نوید داده شد که منجی آخرالزمان یازدهمین فرزند از نسل پیامبر خاتم(ص) است. ویژگی‌های او و دولتش در روایات دوازده معصوم به طور بارزتر معرفی شده است.
با بررسی موضوعاتی در رابطه با امام عصر(عج) و مواردی از قبیل نشانه‌های ظهور، راز طول عمر مبارک حضرت، فلسفه غیبت و… را در کتب یافتم در حالی‌که این مطالب بیشترین حجم کتاب‌ها و مقالات را تشکیل می‌دادند، بر آن شدم که به بررسی و پژوهشی درباره مطلبی که کمتر به آن پرداخته شده و جزء سؤالاتی است که برای بسیاری از مردم مطرح است بپردازم و آن موضوعاتی از قبیل سیستم حکومتی و شیوه زمام‌داری آن حضرت و دولتی که ایشان بعد از ظهور تشکیل می‌دهند و… بود. این‌که عمل‌کرد ایشان چگونه است که ظلم و ستم را بر می‌چینند و فسادی باقی نمی‌ماند.
مواردی که مورد پژوهش قرار گرفت در فصل نخست زمان ظهور مقدس و مدت تکامل آن بود، هم‌چنین روش فرمان‌روایی و سیره حضرت، محل استقرار ایشان و مدت حکومت شان بود.
در فصل دوم یاران و پیروان حقیقی حضرت که از سراسر جهان به ایشان می‌پیوندند و ستاد فرماندهی، حاکمان و فرمان‌روایان حکومت جهانی حضرت را تشکیل می‌دهند مورد بررسی قرار دادم.
در فصل سوم نحوه گسترش عدالت و ریشه‌کن کردن ستم و ستم گر و هم‌چنین قضّات و قضاوت عادلانه توسط حضرت مهدی(عج) و کارگزاران ایشان را بررسی کردم.
و در فصل آخر به اوضاع اجتماعی عصر حضور، از قبیل جهان شمولی اسلام، امنیت، بهداشت، تکنولوژی و بازرگانی و… پرداختم.
این حقیر موضوع دولت امام عصر(عج) را فقط در دامنه روایات و کتب روایی بررسی کردم و بیشتر مطالب این پژوهش نیاز به بررسی و تحقیق بیشتر دارند و این ناچیز قطره‌ای از دریای اطلاعاتی است که ائمه هداه(ع) برای پیروان راستین‌شان بیان فرموده‌اند.
امید است با عنایت الهی در پژوهش‌های بعدی مطالب بیشتری با تحقیقات گسترده‌تر ارائه نماییم.
فصل اول
ساماندهی ظهور مقدس
برای ظهور مقدس حضرت ولی‌عصر(عج) نمی‌توانیم زمانی را مشخص کنیم و اساساً این موضوع از اسرار الهی است که خود حضرت نیز از آن مطلع نیستند و تا اراده خداوند در این مسیر قرار نگیرد این امر محقق نمی‌گردد. لکن برخی روایات وارد شده در این باب را مطرح می‌نماییم تا خوانندگان عزیز را از این مبحث مطلع نماییم.
ابوبصیر از امام صادق(ع) روایت کرده است که فرمودند: اما قائم ظهور نکند جز در سال طاق: سال یک، دو، یا سه، یا پنج، یا هفت، یا نه.
و نیز از آن حضرت روایت کرده است که فرمودند: در شب بیست و سوم به نام قائم ندا شود، و در روز عاشورا قیام کند و آن روزی است که حسین بن علی(ع) در آن کشته شده است. گویا آن جناب را می‌نگرم که در روز شنبه دهم محرم در میان رکن و مقام ایستاده و جبرئیل در سمت راست او فریاد می‌زند بیعت برای خدا، پس شیعیان آن حضرت از اطراف زمین به سویش ره‌سپار شوند و زمین را از عدل و داد پر کند چنان‌چه از ظلم و جور پر شده باشد.
مفضل بن عمر از امام صادق(ع) نقل کردن که فرمودند: … و در آن وقت قائم تکیه بر بیت‌الحرام میدهد و میگوید: الا ای اهل عالم! هرکس می‌خواهد آدم و شیث را ببیند، بداند من همان آدم و شیث هستم، هرکس می‌خواهد نوح و سام را ببیند بداند من همان نوح و سام هستم، هرکس می‌خواهد ابراهیم و اسماعیل را ببیند، بداند من همان ابراهیم و اسماعیل هستم، هرکس می‌خواهد موسی و یوشع را ببیند بداند من همان موسی و یوشع هستم، هرکس می‌خواهد عیسی و شمعون را ببیند بداند من همان عیسی و شمعون هستم، هرکس می‌خواهد محمد و امیرالمؤمنین صلوات‌الله علیهما را ببیند بداند من همان محمد و علی هستم، هرکس می‌خواهد حسن و حسین را ببیند بداند من همان حسن و حسین هستم، هرکس می‌خواهد امامان اولاد حسین را ببیند بداند من همان ائمه اطهار هستم. دعوت مرا بپذیرید و به نزد من بیایید که هرچه می‌خواهید به شما اطلاع دهم.
و سپس آن حضرت شروع به قرائت صحف آدم و شیث، صحف نوح و ابراهیم، تورات و انجیل و زبور می‌نماید و پیروان این کتب آسمانی را به سوی خودش، دعوت می‌نماید.
ابوبصیر روایت نموده که امام محمد باقر(ع) در ضمن حدیثی طولانی فرمودند: … او داخل مسجدالحرام شده و در جنب مقام ابراهیم چهار رکعت نماز می‌خواند و تکیه به حجر‌الاسواد میدهد و حمد و ثنای الهی می‌کند و بر حضرت رسالت پناهی درود می‌فرستد و به نحوی سخن میگوید که هیچ‌کس آن‌گونه سخن نگفته باشد.
و سرانجام اولین اقدام حضرت مولانا بقیه‌الله الاعظم محقق میشود.
اللهم العن اول ظالم ظلم حق محمد و آل محمد و آخر تابع له علی ذلک. اللهم العن الجبت والطاغوت بعدد ما احاطه به علمک.
هدف اصلی برنامه‌های پیامبر اسلام(ص) برقراری عدالت بوده است. ولی اگر ایشان در میان مردم بر اساس علم پیغمبری عمل می‌فرمودند عمل ایشان به صورت سنت در می‌آمد و هر حاکمی مجاز بود بدون توجه به شواهد موجود به هر صورت که بخواهد حکم صادر کند. بنابراین مجازات غاصبین و ضاربین و ظالمین حق فاطمه(س)و اولاد معصومین ایشان طبق روایت پیامبر(ص) به منتقم آل‌علی(ع) واگذار شده است.
مجلسی به سندش از بشیر نبال از امام صادق(عج) نقل کرده که فرمودند:آیا می‌دانی اولین کاری که قائم انجام میدهد چیست؟ بشیر گفت: خیر. آن حضرت فرمودند: آن دو نفر (ابوبکر و عمر لعنت‌الله علیهما) را در حالی‌که تر و تازه هستند خارج کرده و هر دو را آتش خواهد زد.
در علل‌الشرایع از عبدالرحیم قصیر روایت می‌کند که گفت: حضرت امام محمد باقر(عج) فرمودند: وقتی قائم ما قیام نمود خداوند حمیرا (عایشه) را از قبر درآورد تا او را با تازیانه حد بزند و هم انتقام فاطمه(س)دختر پیامبر(ص) را از او بگیرد… عرض کردم: چرا خداوند حد او را تا روزگار قائم به تأخیر می‌اندازد؟ فرمودند: خداوند محمد(ص) را رحمه‌للعالمین فرستاد ولی قائم را برای کیفر و عقوبت آنها می‌فرستد.
حضرت امام عصر(عج) در جامعه‌ای ظهور می‌کنند که در آن میلیون‌ها اختلاف عقیده، سلیقه، مذهب و فرهنگ وجود دارد و هرکدام از این مکاتب در رأسشان شخصیت‌هایی دارند که صاحب‌نظر هستند و ایشان باید همه اینها را یکی کنند و حکومت واحد مرکزی اسلامی مبتنی بر پایه قرآن و سنت تشکیل دهند و همه پیرو این مکتب شوند.
برای تحقق این هدف باید افکار و سلایق متفاوت به نحوی یکی شوند و ایشان مسلماً ابتدا از مسیرهای طبیعی پیش می‌روند ولی در برابر معاندین و آنهایی که در برابر حق ایستادگی می‌کند و آن را نمی‌پذیرند باید با شمشیر برخورد کرد. پس احتمالاً کشتار و خون‌ریزی را خواهیم داشت تا افکار و عقاید و سلایق و فرهنگ‌ها یکی شوند. بنابراین این واقعه عظیم بدون برطرف کردن خارها و دشمنان سر راه آن حضرت میسر نخواهد شد.
لذا در روایت نیز مشاهده می‌کنیم که اهل‌بیت براصل قتل و خون‌ریزی هنگام ظهور و قیام حضرت اشاره کرده‌اند. ولی اندیشه افراطی نیز در این مسئله صحیح نیست و دلیل عقلی و نقلی بر گستردگی کشتارها در حد وسیع وجود ندارد.
بشیر بن ابی اراکه نبال میگوید: هنگامی‌که به مدینه وارد شدم به طرف منزل ابوجعفر(ع) رفتم عرض کردم: مرجئه می‌گویند هنگامی‌که قیام قائم روی دهد همه کارهای برای او هموار خواهد شد و به اندازه یک ظرف حجامت هم خون نمی‌ریزد.
حضرت فرمودند: هرگز چنین نیست. سوگند به آن‌که جانم در دست اوست کارها به اینجا می‌انجامد که ما و شما عرق و خون بسته شده را پاک خواهیم کرد.
از طرف دیگر تاریخ گواهی میدهد پیامبر اکرم و ائمه(ع) سعی داشتند امور را به طور عادی و از مسیر طبیعی انجام دهند و حتی‌الامکان دست به شمشیر نبرند، زیرا هدف آنها ارشاد و هدایت مردم است. جز آن‌که گسترش عدل در جامعه اقتضای کشت و کشتاری گرچه در حد محدود را دارد و قرار نیست تمام امور از طریق معجزه حل شود.
امام صادق(ع) فرمودند: قیام قائم واقع نمی‌شود تا این‌که دو سوم مردم از بین بروند. راوی گوید به حضرت عرض کردم: اگر دو سوم از بین بروند چه کسی باقی می‌ماند؟ حضرت فرمودند: آیا راضی نمی‌شوید اگر شما از یک سوم باقی‌مانده باشید؟
امام باقر(ع) فرمودند: قائم‌آل محمد شباهت‌هایی با پنج نفراز پیامبران دارد. شباهت او با رسول اکرم(ص) قیام با شمشیر است و کشتن دشمنان خدا و پیامبرش، جباران و سرکشان است. او با شمشیر و ترس مدد میگردد.
و خداوند در آیه ۱۹۳ سوره مبارکه بقره نیز میفرماید:«وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَکُونَ فِتْنَهٌ وَیکُونَ الدِّینُ لِلّهِ فَإِنِ انتَهَواْ فَلاَ عُدْوَانَ إِلاَّ عَلَى الظَّالِمِینَ»؛
با آنان بجنگید تا دیگر فتنهاى نباشد، و دین، مخصوص خدا شود. پس اگر دست برداشتند، تجاوز جز بر ستم‌کاران روا نیست.
اقدام بعدی حضرت گسیل نیروها برای فتح ممالک و بیعت گرفتن از آنها برای فرمان‌روایی ایشان است. در یوم‌الخلاص صفحه ۳۱۴ آمده است که چون حضرت ولی‌عصر وارد کوفه شود سه لشکر تنظیم می‌کند، یکی را به قسطنطنیه (استامبول) دومی را به چین و سومی را به کوه‌های دیلم (کرانه‌های دریای خزر که محل سکونت برادران اهل‌سنت است) می‌فرستد که هر سه را خداوند برای او فتح می‌کند.
و در عقدالدرر صفحه ۱۷۰ آمده است که اولین لشکری که حضرت گسیل می‌دارد لشکری است که به سوی ترک‌ها می‌فرستد پس بر آنها پیروز می‌شوند.
هم‌چنین در الزام‌الناصب جلد دوم صفحه ۲۸۵ آمده است: و اما رم که پایتخت سرزمین روم است، کسی که آن‌جا را تحت سیطره خود دارد به او باب گفته میشود و او بر عالم مسیحیت حکومت می‌کند مانند خلیفه در میان مسلمانان (این سخن یازده قرن پیش از آن‌که رم پایتخت ایتالیا شود گفته شده است).
و هم‌چنین در یوم‌الخلاص آمده است که چون سپاهیان حضرت، ممالکت روم (ایتالیا) را فتح کنند مردم روم به دست او مسلمان می‌شوند و یکی از یارانش را به فرمان‌روایی آن‌جا منصوب می‌کند.
بنابر گفته برخی روایات حضرت مهدی(عج) سپاهی را برای نبرد با رومیان می‌فرستند. آنها به انطاکیه رفته و صندوق مقدس را از غار انطاکیه بیرون می‌آورند که در آن نسخه اصلی تورات و انجیل وجود دارد.
امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند: رومیان به طرف ساحل دریا نزدیک غار اصحاب کهف روی می‌آورند و خداوند آن جوانان را با سگشان از غار بر می‌انگیزد، دو نفر از آنان به نام‌های ملیخا و خملاها هستند که هر دو تسلیم اوامر قائم می‌باشند.
امام باقر(ع) فرمودند: آن‌گاه او (امام) به کوفه می‌آید و تا زمانی که خدا بخواهد در آن‌جا خواهد ماند تا این‌که بر آن‌جا استیلا یابد سپس او با هم‌راهان خود به مرج عذراء می‌آید و عده زیادی از مردم به آن حضرت می‌پیوندد و در این روز سفیانی در وادی رمله به سر می‌برد. تا این‌که در روز جابه‌جایی آنان به یک‌دیگر برخورد می‌کنند، جمعی از پیروان آل‌پیامبر که با سفیانی هستند و گروهی از طرف‌داران سفیانی که در زمره پیروان آل‌پیامبر خود را جا زده‌اند بیرون آمده و هر دسته به پرچم و لشکر خود ملحق می‌شوند و آن روز، روز جابه‌جایی است.
امیرالمؤمنین(ع) فرمودند: در آن روز سفیانی و هرکه با او باشد کشته میشود حتی خبردهنده‌ای از آنان باقی نمی‌ماند و در آن روز ناامید و زیان‌کار کسی است که از غنیمت سفیانیان محروم بماند.
ابن حماد در نسخه خطی کتاب خود بیست روایت را تحت عنوان خروج مهدی(عج) از مکه به بیتالمقدس آورده که تعدادی از آنها در منابع ما نیز وجود دارد و از جمله در آن آمده است، مهدی می‌رود تا در بیتالمقدس فرود آید خزائن را نزد او می‌آورند، عرب و غیرعرب، جنگ‌افروزان و رومیان (غربی‌ها) و دیگران جملگی به اطاعت وی درمی‌آیند.
مدت تکامل ظهور
در روایات ائمه اطهار(ع) آمده است که ظهور مقدس حضرت مهدی(عج) در مدت چهارده ماه کامل میگردد. شش ماه امام به طور مخفیانه، مسائل را توسط یارانشان رهبری می‌کنند و سپس در مکه ظهور نموده و به سمت مدینه و عراق و بیتالمقدس می‌روند و این ممالکت را به طور کامل تحت استیلای خود در می‌آورند سپس به کمک مسلمانان با رومیان (غربی‌ها) نبرد می‌نمایند و با آنان پیمان آتش‌بس می‌بندند.
در صفحه ۶۰ نسخه خطی ابن حماد از ابن مسعود از پیامبر(ص) روایت شده که فرمودند: چون صدای آسمان در ماه رمضان شنیده شود بدانید در شوال هیاهوی شدید است و در ذی‌قعده، جدا شدن قبیله‌ها و خون‌ریزی در ذی‌حجه اتفاق می‌افت. دو سه بار فرمودند: اما محرم چه محرمی خواهد شد، چه دور است! دور. در این ماه مردم در اثر آشوب‌ها کشته خواهند شد.
سؤال کردیم: ای رسول خدا صیحه آسمانی چیست؟ فرمودند: این صیحه در نیمه ماه رمضان و در شب جمعه خواهد بود و صدایی است که خوابیده را بیدار و ایستاده را می‌نشاند و زنان نجیب و پوشیده را از پرده بیرون می‌آورد… در شب‌جمعه و در سالی که زلزله زیاد است. وقتی نماز صبح جمعه را به‌جا می‌‌آورید به خانه‌های خود بروید و پنجره‌ها را ببندید و خود را بپوشانید و گوش‌های‌تان را بندید و وقتی آن صوت را شنیدید سر به سجده بگذارید و بگویید: سبحان‌القدوس، سبحان القدوس، سبحان‌القدوس. هرکس چنین کند نجات یابد و هرکس نکند هلاک شود.
علی کورانی در صفحه ۲۸۳ کتاب عصر ظهور ضمن ذکر این حدیث از حضرت امیرالمؤمنین(ع) که: «ظاهر شدن او اندکی ابهام‌آمیز است تا این‌که نام و یادش همه جا را فراگرفته آن‌گاه ظهور می‌کند». میگوید مراد این است که امام در آغاز به تدریج ظهور می‌کنند آن‌گاه مسئله ظهور برای مردم روشن و آشکار میگردد و این همان مدت شش ماهی است که امام ظهور غیرعلنی خواهند داشت.
امام صادق(ع) می‌فرمایند: صاحب این امر را غیبتی است و ناگزیر در آن غیبت عزلتی است، بهترین منزل‌گاه وی مدینه است و در کنار سی تن از یارانش به سر می‌برد و با وجود آنان اضطراب و نگرانی نیست.
امام علی(ع) می‌فرمایند: حضرت مهدی سال‌های طولانی در پنهانی از مردم به سر می‌برد، آن‌چنان که اثرشناسان اثر قدمش را نمی‌شناسند، گرچه در یافتن اثر و نشانه‌ها تلاش فراوان کنند.
سیره و روش حضرت مهدی(عج)
حضرت مهدی(عج) مانند همه پیامبران و رهبران راستین الهی بسیار ساده زیست است، لباس‌هایش درشت و کم‌بهاست، خوراک خشک و ناگوار می‌خورد و… زیرا رهبری جامعه انسانی چنین سیره و روشی را نیز لازم دارد و در فکر آسایش خلق بودن و لحظه‌ای برای آنان نیاسودن شرط اصلی آن است.
امام صادق(ع) می‌فرمایند: به چه جهت برای خروج قائم علجه دارید؟ به خدا سوگند او جامه درشت می‌پوشد و خوراک خشک و ناگوار می‌خورد.
در اینجا روایاتی را درباب سیره و روش حضرت از کتاب الارشاد نقل می‌نماییم:
۱. مفضل از امام صادق(ع) روایت کرده که فرمودند آن‌گاه که خداوند به حضرت قائم اجازه خروج دهد آن‌جناب به منبر رود و مردم را به سوی خویش دعوت کند و به خدا سوگندشان دهد و به حق خویش آنان را بخواند و به این‌که در میان آنان به روش رسول خدا رفتار کند و به کردار آن حضرت عمل نماید.
آن‌گاه خداوند جبرئیل را می‌فرستد که نزد او بیاید و او در حجر اسماعیل نزد آن حضرت بیاید و بگوید به چیز مردم را می‌خوانی؟ حضرت دعوت خود را به او خبر دهد. و جبرئیل نخستین کسی است که با او بیعت می‌کند.
۲. محمد بن عجلان از امام صادق(ع) روایت کند که فرمودند: آن‌گاه که حضرت قائم قیام کند از نو مردم را به اسلام بخواند و به چیزی که کهنه شده و بیشتر مردم از آن دور شده و گم گشته‌اند راهنمایی کند و این‌که حضرت قائم را «مهدی» خوانند برای این است که به چیز گم شده راهنمایی کند و این‌که او را «قائم» نامند برای این است که به حق قیام فرماید.
۳. عبدالله بن مغیره از امام صادق(ع) روایت می‌کند که فرمودند: آن‌گاه که قائم آل محمد(ص) قیام کند پانصد تن از قریش را به پا دارد و گردن‌شان را بزند، سپس پانصد تن دیگر را به پا دارد وگردن زند تا شش بار، که روی هم سه هزار نفر شوند. و او میگوید من گفتم: شماره آنان به این حد رسد؟ فرمودند: آری خودشان و دوستانشان.
ابوبصیر گوید: امام صادق(ع) روایت فرمودند: آن‌گاه که حضرت قائم قیام کند مسجدالحرام را خراب کند تا براساس و پایه‌های اصلی آن بازگرداند و مقام ابراهیم را به جای اولی خود که در آن بوده بازگرداند ودست‌های قبیله بنی‌شیبه را که کلیدهای کعبه نزد آنان است ببرد و به کعبه بیاویزد و به دست‌های آنان بنویسد اینهایند دزدان کعبه.
ابوخدیجه از امام صادق(ع) روایت کند که فرمودند: چون قائم قیام کند امر تازه‌ای بیاورد چنان‌چه رسول خدا در ابتدای اسلام به امر تازه‌ای مردم را دعوت کرد.
علی بن عقبه از پدرش روایت کند که گفت: چون حضرت قائم قیام کند به عدالت حکم فرماید و در دوران او ستم برداشته شود و راه‌ها امن گردد و زمین برکت‌های خود را بیرون آورد و هر حقی به اهلش برسد و اهل هیچ کیش و آیینی بر جا نماند جز این‌که همگی اظهار اسلام کنند و اعتراف به ایمان نمایند. مگر نشنیده‌ای که خدای سبحان فرماید:«وَلَهُ أَسْلَمَ مَن فِی السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ طَوْعًا وَکَرْهًا وَإِلَیْهِ یُرْجَعُونَ»؛
با آن‌که هر که در آسمان‌ها و زمین است خواه و ناخواه سر به فرمان او نهاده است، و به سوى او بازگردانیده مىشوند.
و بر حکم حضرت داوود و حضرت محمد(ص)در میان مردم حکومت می‌کند. آن روز است که زمین گنج‌های خود را ظاهر سازد و برکات خویش را آشکار نماید. همانا دولت ما پایان دولت‌هاست. و این است گفتار خداوند تعالی «وَالْعَاقِبَهُ لِلْمُتَّقِینَ».
ابوبصیر از امام باقر(ع) روایت کند که فرمود: هنگامی‌که امام قائم قیام کند به کوفه رود و در آن‌جا چهار مسجد را ویران کند و مسجد کنگره‌داری روی زمین نباشد جز این‌که حضرت آن‌را خراب و هموار سازد و راه‌های بزرگ را وسیع کند و هر بالکنی که از خانه به کوچه آمده باشد خراب کند و سر در خانه‌ها و ناودان‌هایی که در کوچه‌هاست از میان بردارد و هیچ بدعتی به جای نگذارد جز این‌که از میان ببرد و سنتی به جای ننهد تا آن‌که آن‌را به پا دارد.
قسطنطنیه و چین و کوه‌های دیلم را فتح کند و به این ترتیب هفت سال امامت کند که هر سال برابر ده سال از سال‌های شماست. گوید عرض کردم: قربانت گردم چگونه سال‌های طولانی شود؟ فرمودند: خداوند به فلک دستور میدهد درنگ نموده و به کندی حرکت کند و در نتیجه روز روزها و سال‌ها دراز و طولانی شود.
جابر از امام باقر(ع) روایت کرده که فرمودند: هنگامی‌که قائم آل‌محمد قیام کند خیمه‌هایی بزند و قرآن را به ترتیبی که نازل شده به مردم بیاموزد. آن روز برای کسانی‌که قرآن را حفظ کرده‌اند بسیار دشوار است زیرا آن طرز آموختن مخالف با ترتیب کنونی قرآن است. (مخالفت ترتیب آیات و سور).
عبدالله بن عجلان از امام صادق(ع) روایت می‌کند که فرمودند: چون قائم آل‌محمد قیام کند به حکم داوود میان مردم حکم کند و به گواه نیازمند نباشد. خدای تعالی به او الهام میفرماید و او از روی علم خود داوری کند و هرکس را به آن‌چه در دل پنهان کرده آگاهی دهد. خدای سبحان میفرماید:«إِنَّ فِی ذَلِکَ لآیاتٍ لِّلْمُتَوَسِّمِینَ * وَإِنَّهَا لَبِسَبِیلٍ مُّقیمٍ»؛
به یقین، در این [کیفر] براى هوشیاران عبرت‌هاست * و [آثار] آن [شهر هنوز] بر سر راهى [دایر] برجاست.
در نسخه خطی ابن حماد صفحه ۹۸ آمده است: نشانه مهدی سخت‌گیری نسبت به کارگزاران، و بخشنده‌بودن با مال، و دل‌سوز بودن نسبت به بینوایان است.
و نیز آمده است: گوییا مهدی کره به دهان بیچارگان می‌گذارد.
حضرت مهدی(عج) این‌چنین سیره و روشی را در جامعه پیاده خواهند کرد و برنامه‌ریزی فرموده و به انجامش فرمان می‌دهند و کافی است که فرمان از جانب ایشان صادر گردد تا بلافاصله اجرا شود. و بدین‌ترتیب خواسته‌‌های مادی و معنوی بشر را که برآورده نشده است تأمین خواهند کرد و یأس و ناامیدی مردم برطرف خواهد شد.
همانطور که ذکر شد حکومت حضرت مهدی(عج) حکومتی است مبتنی بر اسلام که ملاک‌های برتری‌جویی در آن ارتباطی با نژادپرستی و عنصریت ندارد.
این ملاک‌ها در اسلام علم و تقوا و جهاد است:
علم
«قُلْ هَلْ یسْتَوِی الَّذِینَ یعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لاَ یعْلَمُونَ إِنَّمَا یتَذَکَّرُ أُوْلُوا الألْبَابِ»؛
«آیا کسانى که مىدانند و کسانى که نمىدانند یک‌سانند؟» تنها خردمندانند که پندپذیرند.
تقوا
«إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ»؛
در حقیقت ارج‌مندترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست. بىتردید، خداوند داناى آگاه است.
جهاد
«لاَّ یسْتَوِی الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ غَیرُ أُوْلِی الضَّرَرِ وَالْمُجَاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللّهِ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ عَلَى الْقَاعِدِینَ دَرَجَهً وَکُلاًّ وَعَدَ اللّهُ الْحُسْنَى وَفَضَّلَ اللّهُ الْمُجَاهِدِینَ عَلَى الْقَاعِدِینَ أَجْرًا عَظِیمًا»؛
مؤمنان خانهنشین که زیاندیده نیستند با آن مجاهدانى که با مال و جان خود در راه خدا جهاد مىکنند یکسان نمىباشند. خداوند، کسانى را که با مال و جان خود جهاد مىکنند به درجهاى بر خانهنشینان مزیّت بخشیده، و همه را خدا وعده [پاداش] نیکو داده، و[لى] مجاهدان را بر خانهنشینان به پاداشى بزرگ، برترى بخشیده است. ً
در نهج‌البلاغه از امیرالمؤمنین(ع) روایت شده است که فرمودند: او (امام) خواسته‌ها را تابع هدایت وحی می‌کند، هنگامی‌که مردم هدایت را تابع هوس‌های خویش قرار می‌دهند، در حالی‌که به نام تفسیر نظریه‌های خود را بر قرآن تحمیل می‌کنند او نظرها را مطابق قرآن می‌نماید. زمام‌داری حاکمیتی پیدا می‌کند که روش عادلانه در حکومت حق را به شما می‌نمایاند و کتاب خدا و سنت پیامبر را که تا آن روز متروک ماندند زنده می‌کند.
از رسول خدا، (ص) است که فرمودند: در جهان جز فرمان‌روایی اسلام وجود نخواهد داشت و زمین چون لوح سیمین خواهد شد. (زمین چنان از کفر و نفاق پاک میشود که مانند شمش نقره خالص و ناب میشود.)
پایتخت حکومت جهانی حضرت مهدی(عج)
ابوبصیر از امام صادق(ع) روایت می‌کند که فرمودند: ای ابامحمد گویا می‌بینم قائم آل‌محمد(ص) با خانواده‌اش در مسجد سهله فرود آمده است. گفتم: آیا خانه او مسجد سهله است: فرمودند: آری.
هم‌چنین از آن حضرت روایت شده که فرمودند: مسجد سهله آن خانه صاحب ماست. زمانی که با خاندانش در آن‌جا سکونت گزیند.
حضرت علی(ع) می‌فرمایند: روزگاری فرا می‌رسد که اینجا (مسجد کوفه) نمازگاه و مصلای مهدی گردد.
ابوبکر حضرمی، میگوید، به امام باقر یا امام صادق(ع) گفتم: کدام سرزمین بعد از حرم خداو حرم پیامبرش فضیلت دارد؟ فرمودند: ای ابابکر! سرزمین کوفه که جایگاه پاکی است و در آن مسجد سهله قرار دارد و مسجدی که همه پیامبران در آن نماز خوانده‌اند و از آن‌جا عدالت الهی پدیدار میگردد و قائم خداوند و قیام‌کنندگان پس از او همان‌جا خواهند بود. آن‌جا جایگاه پیامبران و جانشینان صالح آنهاست.
ابوبکر حضرمی از امام باقر(ع) روایت کرده که فرمودند: گویا حضرت قائم(عج) را می‌نگرم که از مکه به هم‌راهی پنج هزار فرشته در حالی‌که جبرئیل در سمت راست و میکائیل در سمت چپ ایشان و مؤمنان پیش رویشان هستند و به نجف و کوفه آمده و لشکرها را به شهرها می‌فرستند.
در روایت عمرو بن شمر است که گوید: امام باقر(ع) نام مهدی(عج) را بردند سپس فرمودند وارد کوفه شود و در آن‌جا سه پرچم در اهتزاز است که با آمدن آن حضرت پرچم‌ها از میان رود و حضرت در کوفه داخل شود تا به منبر بالا رود و خطبه‌ای خواند که مردم از شدت گریه نفهمند چه گوید. و چون جمعه دوم شود مردم از او درخواست کنند نماز جمعه برایشان بخواند، حضرت دستور می‌دهند در قسمتی از نجف به نام مسجد خط بکشند و در آن‌جا با ایشان نماز جمعه بخوانند سپس دستور میدهد از پشت کربلا تا نجف نهری بکنند بطوری‌که آب به نجف بنشیند و روی دهنه آن نهر را پل‌ها و آسیاب‌ها بنا کنند.
و در روایت مفضل بن عمر است که گفت: شنیدم از امام صادق(ع) که فرمودند: چون قائم ما قیام کند در پشت کوفه مسجدی ساخته شود که دارای هزار در خواهد بود و خانه‌های مردم کوفه به نهرهای کربلا متصل شود.
دولت پاینده
طبق روایات نقل شده حکومت حضرت مهدی(عج) حکومتی ابدی و جاودان است و دولت اهل‌بیت پیامبر اکرم(ص) تا رستاخیز استمرار خواهد داشت، گرچه در مورد طول حیات حضرت و مدت حکومت ایشان و فاصله ظهور تا قیامت اختلاف است ولی همه روایات به این موضوع پرداخته‌اند که این دولت و جانشینان حضرت مهدی که بعضی از ائمه و پیامبران هستند تا پایان دنیا استمرار و تداوم خواهد داشت.
رسول اکرم(ص) از خداوند تبارک و تعالی نقل می‌کنند که میفرماید: به طور یقین او را با سپاهیانم یاری می‌کنم و فرشتگانم را به یاری او می‌فرستم تا دعوت مرا آشکار کند و همه بندگانم را بر توحید من گرد آورد. آن‌گاه سلطنش را جاوید می‌سازم و روزگار را تا روز رستاخیز در دست دوستانم می‌گردانم.
ابوبصیر از امام باقر(ع) روایت می‌کند که فرمودند: …(امام) هفت سال امامت می‌کند که هر سال برابر ده سال از سال‌های شماست سپس خداوند آن‌چه می‌خواهد انجام خواهد داد. گوید عرض کردم: قربانت گردم چگونه سال‌ها دراز و طولانی میشود؟ فرمودند: خداوند به فلک دستور میدهد درنگ کند و به کندی حرکت نماید تا روزها و سال‌ها طولانی شود.
گوید عرض کردم: مردم گویند اگر در گردش فلک تغییری پیدا شود تباه میشود. فرمودند: ا ین گفتار بی‌دینان است. اما مسلمانان چنین نمی‌گویند، با این‌که خداوند ماه را برای پیغمبرش به دو نیم کرد و پیش از آن خورشید را برای یوشع بن نون برگرداند و از درازی روز رستاخیز که مانند هزار سال است خبر داد.
و شبیه این روایت را عبدالکریم خثعمی از امام صادق(ع) نقل می‌کند هفت سال حکومت هر سالش برابر ده سال شود.
نعمانی در کتاب الغیبه باب ۲۶ چنین آورده است:حضرت صادق(ع) می‌فرمایند: مدت زمان حکومت قائم(عج) نوزده سال و چند ماه است.
و نیز می‌فرمایند: حکم‌فرمایی قائم نوزده سال و چند ماه است.
و حضرت امام باقر(ع) نیز فرموده‌اند که نوزده سال از قیام تا هنگام مرگش طول خواهد کشید.
مرحوم مجلسی میفرماید: در روایاتی که درباره مدت حکومت امام آمده است باید به احتمالات زیر توجه کرد. برخی روایات بر تمام مدت حکومت دلالت دارد و برخی به مدت ثبات و استقرار حکومت و بعضی بر طبق سال‌ها و روزهایی است که ما می‌شناسیم و برخی احادیث دیگر بر طبق سال‌ها و ماه‌های روزگار حضرت است که طولانی است. و خداوند بر حقیقت مطلب آگاه است.
مرحوم کلینی به سندش از امام صادق نقل کرده که فرموده‌اند: چون معرفت و ایمان به حضرتش در دل‌های مردم استقرار یافت مرگ حضرت حجت(عج) فرا می‌رسد پس امام حسین(ع) متولی غسل و کفن و حنوط و دفن ایشان خواهند شد. (طبق فرموده پیامبر اکرم(ص) که هر امام را امام دیگر غسل و کفن کرده و بر او نماز می‌گذارد).
از بررسی مجموع روایات معلوم میشود که اختلاف زیادی در مورد مدت حکومت آن حضرت وجود دارد و رقم‌های ۷ و9 و ۱۴ و ۱۹ و ۲۰ و ۳۰ و ۴۰ و ۷۰ و ۱۴۰ و ۳۰۹ سال در چندین روایت وارد شده است ولی در میان روایات، تعداد و استحکام این روایت از بقیه روایات بیشتر بود که حضرت مدت ۷ سال حکومت می‌فرمایند و به لطف خدا هر سال از این سال‌ها اعتبار ۱۰ سال فعلی را خواهند داشت و انشاءالله ما می‌توانیم حضور ایشان را مدت ۷۰ سال درک نماییم.
فصل دوّم
کارگزاران
خضر و عیسی(ع)
حکومتی که رهبری آن به عهده مهدی موعود(عج) است کارگزاران و مسئولان آن نیز باید نیکان و بزرگ امت باشند. بنابراین وزیر این دولت حضرت عیسی(ع) معرفی شده‌اند.
در اینجا چند روایت را که در کتاب موعودشناسی نقل شده است ذکر می‌کنیم:
ابن طاووس در صفحه ۳ الملاحم و ابن حماد در صفحه ۱۶۰ الفتن آورده‌اند، که حضرت عیسی(ع) به حضرت مهدی(عج) می‌گویند: همانا من به عنوان وزیر فرستاده شده‌ام نه به عنوان امیر و فرمان‌روا.
هم‌چنین در غایه‌المرام صفحه ۶۹۷ آمده است: حضرت عیسی وزیر و پرده‌دار و جانشین حضرت مهدی است.
و حضرت علی(ع) می‌فرمایند: سپاهیان پیشاپیش حضرت قرار می‌گیرند و قبیله همدان وزیران اوخواهند بود (این روایت در عقدالدر صفحه ۹۷ نقل شده است).
هم‌چنین در جلد دوم وافی صفحه ۱۱۴ ضمن روایتی آمده است که مردان الهی با مهدی هم‌راه هستند، مردانی که به دعوت او پاسخ گفتند و او را یاری می‌کنند آنان وزیران و دولت‌مردان اویند که بار سنگین مسئولیت‌های حکومت را بر دوش دارند.
مسلمانان در فرود آمدن حضرت عیسی روح‌الله(ع) از آسمان به زمین در آخرالزمان اتفاق نظر دارند و مرحوم مجلسی تفسیر آیه ۱۵۹ سوره مبارکه نساء را در بحار از امام باقر(ع) چنین روایت کرده است که فرمودند: پیش از قیامت، عیسی(ع) به دنیا فرود می‌آید و هیچ‌کس از ملت یهود و مسیح نمی‌ماند مگر آن‌که قبل از مرگ به او ایمان می‌آورد و آن حضرت نیز پشت سر مهدی(عج) نماز می‌گزارد.
ابوهریره در حدیثی که از رسول خدا(ص) نقل می‌کند که فرمودند: او از آسمان فرود می‌آید و با مردم به جهت دعوت به اسلام جنگ خواهد کرد، صلیب را خرد کرده و خوک را می‌کشد و جزیه وضع می‌کند. خداوند در عصر او همه ملت‌ها را به جز اسلام نابود می‌گرداند. مسیح دجال را به هلاکت می‌رساند، در روی زمین چهل سال درنگ می‌کند و بعد از وفات مسلمانان بر او نماز می‌گزارند.
هم‌چنین در صفحه ۳۹ جلد دوم کتاب المنظم عبدالله بن عمر از رسول خدا(ص) نقل کرده که فرمودند: عیسی بن مریم به زمین فرود می‌آید، ازدواج کرده و فرزند دار میشود.
آمدن حضرت عیسی(ع) هم‌راه حضرت مهدی(عج) از حکمت‌های الهی است و ما به آن اشاره‌ای می‌کنیم:
مسیحیان به حضرت عیسی اعتقاد دارند و هم‌چنین آنها بیشترین جمعیت جهان را با خود اختصاص داده‌اند. و زمانی‌که اعتقاد آن حضرت به حضرت مهدی(عج) را ببینند و این‌که ایشان پشت سر حضرت مهدی نماز می‌گزارند عموم آنها نیز به اسلام و حضرت مهدی(عج) ایمان می‌آورند. در نتیجه فتح بیشتر ممالک برای اسلام تسریع میشود.
در ضمن حضرت عیسی نیز متکفل مسئولیت مهمی در حکومت جهانی حضرت مهدی(عج) خواهند شد و امر وزارت و جانشینی حضرت را برعهده خواهند داشت.
کفعمی در حاشیه مصباح و هم‌چنین در سفینه‌البحار ماده قطب آورده‌اند: زمین هرگز از قطب و چهار نفر اوتاد (بزرگان) و چهل پرهیزکار و هفتاد نجیب و سیصد و شصت فرد شایسته خالی نمی‌ماند و قطب همان مهدی است و اوتاد از چهار نفر کمتر نیستند زیرا دنیا هم‌چون خیمه‌ای و مهدی(عج) به منزله ستون آن است و آن چهار نفر به منزله طناب‌های خیمه می‌باشند و گاهی اوتاد بیشتر از چهار نفرو پرهیزکاران بیش از چهل نفر و افراد نجیب افزون از هفتاد و شایستگان فزون از سیصد و شصت تن می‌باشند و ظاهراً خضر و الیاس نیز از اوتاد و پیوسته به اطراف قطب می‌باشند. و آن‌چه در مورد الیاس نبی(ع) بیان شده این است که او از جمله زندگان است.
امام رضا(ع) می‌فرمایند: خضر(ع) از آب حیات نوشید و از این‌رو زنده است و نمی‌میرد تا در صور اسرافیل دمیده شود. البته او نزد ما می‌آید و به ما سلام میدهد و ما صدای او را می‌شنویم ولی شخص او را نمی‌بینیم.
هرجا که نام او برده شود باید بر او درود فرستاد. او در موسم حج حاضر شده و تمام مناسک را به جا می‌آورد و در عرفات وقوف می‌کند و دعای مؤمنان را آمین میگوید و خداوند تنهایی قائم ما را به وسیله آن‌حضرت به انس و الفت، و وحدت وی را در کنار او به پیوستگی می‌سازد.
پیمان حضرت مهدی(عج) با کارگزاران
حضرت مهدی(عج) پس از ظهور مقرراتی را طبق قرآن و سنت بین خود و کارگزاران‌شان وضع می‌کنند. همانطور که در روایات آمده است از نشانه‌های حضرت مهدی(عج) این است که با کارگزاران‌شان سخت‌گیر و با مردم مهربان هستند.
امام علی(ع) می‌فرمایند: همانا قائم(عج) با یارانش پیمان می‌بندد و از آنها بیعت می‌گیرد که مسلمانی را دشنام ندهند. حریمی را هتک نکنند و به خانه‌ای هجوم نبرند، کسی را به ناحق نزنند، طلا و نقره گنج نکنند و هم‌چنین گندم و جو اندوخته نسازند، مال یتیم را نخورند، لباس خز و حریر نپوشند، کمربند زرین نبندند، در امور معاش به اندک بسنده کنند، لباس درشت بپوشند، صورت بر خاک بگذارند و در راه خدا به جهادی شایسته دست یازند.
در مقابل، خود امام نیز متعهد میشود که از همان راهی که آنها می‌روند برود، چون آنان لباس بپوشد، بر مرکوبی مانند مرکوب آنان سوار شود و چنان باشد که آنان هستند. به اندک بسنده کند و زمین را با یاری خدا از دادگری پر کند پس از آن‌که از ستم پر شده بود، و این‌که برای خود صاحب و دربانی نگمارد.
هم‌چنین آن حضرت می‌فرمایند: حاکمیت آن زمان (امام مهدی(عج)) عمّال و کارگزاران حکومت‌ها را بر اعمال بدشان کیفر خواهد داد.
هنگامی‌که سیصد و سیزده نفر فرماندهان کشوری و لشکری گرد آمدند در میان رکن و مقام با آن حضرت بیعت می‌کنند که مواد این بیعت از کلام مولای متقیان علی(ع) چنین است:
حضرت علی(ع) می‌فرمایند: اصحاب قائم(عج) با او بیعت می‌کنند که:
دزدیی نکنند؛
زنا نکنند؛
مسلمانی را دشنام نگویند؛
خون حرامی نریزند؛
آب‌روی کسی را لکه‌دار نکنند؛
به خانه کسی حمله نکنند؛
کسی را به ناحق نزنند؛
طلا، نقره، گندم و جو ذخیره نکنند؛
مال یتیم نخورند؛
چیزی را که نمی‌دانند گواهی ندهند؛
مسجدی را خراب نکنند؛
مشروب نخورند؛
جامه خز و ابریشم نپوشند؛
کمربند مرصع و زرین نبندند؛
راه‌زنی نکنند؛
راه‌ها را ناامن نکنند؛
هم‌جنس‌بازی نکنند؛
به مقدار اندک خشنود شوند؛
از پلیدی دوری کنند؛
عطر بزنند؛
به نیکی‌ها فرمان دهند؛
از زشتی‌ها بازدارند؛
لباس خشن بپوشند؛
خاک را زیر سرشان بالش قرار دهند؛
در راه خدا آن‌چنان که شایسته است جهاد کنند.
در اینجا در روایتی که حضرت خود متضمن انجام برخی تعهدات شده بودند خواندیم که برای خود دربان و نگهبانی اخذ نخواهد فرمود. این به خاطر سعه‌صدر حضرت است که می‌خواهند عموم مردم بدون مشکل و واسطه به راحتی بتوانند به حضور ایشان مشرف شده و مسائل خود را با ایشان مطرح نمایند و از زیارت ایشان بهرهمند گردند. و از طرفی چون طبق روایات عقل مردم کامل خواهد شد و مخالفان نیز از بین خواهند رفت، کسی که در صدد سوء قصد به محضر مبارک ایشان برنمی‌آید.
یاوران، کارگزاران و مسئولان
هنگامی‌که بنیان‌گذار حکومت واحد جهانی براساس عدالت و آزادی واقعی مأمور به تشکیل حکومت میشود، تعداد ۳۱۳ نفر از یاران خاص آن حضرت که همگی از تربیت شدگان مکتب ولایت و از عاشقان خاندان عصمت و طهارت هستند در اطراف شمع و جود مقدس حضرتش گرد می‌آیند و به تشکیل حکومت واحد جهانی مأموریت می‌یابند.
دور نیست که حکومت حقه عادله به سیصد و سیزده استان تقسیم شود و هریک از یاران خاص آن‌حضرت در یک استان فرمان‌روایی کنند و احکام اسلام را مو به مو اجرا نمایند. مطابق روایت مستفیضه هنگامی‌که حضرت بقیه‌الله از مکه معظمه بیرون می‌آید و اصلاح جهانی خود را آغاز می‌کند، با یک سپاه ده هزار نفری حرکت می‌کند و به هر شهری می‌رسد آن‌را فتح می‌نماید.
فساد را ریشه‌کن می‌سازد و عدالت را پیاده می‌کند. اما تعداد سیصد و سیزده نفر یاران خاص امام که در روایات بسیاری از آنها یاد شده، آنها فرماندهان لشکری و کشوری آن حضرت هستند که اهداف مقدسه آن کعبه خوبان توسط آنها تحقق مییابد.
امام صادق(ع) می‌فرمایند: هنگامی‌که حضرت قائم آل‌محمد(ص) قیام کند هفده نفر را پشت کعبه زنده می‌گرداند که عبارتند از:
پنج نفر از قوم موسی، آنان که به حق قضاوت کرده و با عدالت رفتار می‌کنند. هفت نفر از اصحاب کهف، یوشع وصی موسی، مؤمن آل فرعون، سلمان فارسی، ابادجانه انصاری و مالک اشتر. (برخی روایات تعداد را ۲۷ نفر ذکر کرده‌اند که قوم موسی را چهارده نفر آورده‌اند و برخی روایات نام مقداد و صالح (از سلف صالح) را نیز برده‌اند).
شیخ طوسی به سندش از امام باقر(ع) نقل می‌کند که فرمودند: بین رکن و مقام سیصد و سیزده نفر به تعداد اهل بدر با مهدی(عج) بیعت خواهند کرد، در میان آنان نجیبانی از اهل مصر و شخصیت‌هایی از اهل شام و اخیاری از عراق هستند.
و هم‌چنین از حضرت علی(ع) نقل کرده است که فرمودند: درود بر طالقان پس همانا برای خدا در آن گنج‌هایی است که از طلا و نقره نیست ولکن در آن مردانی است که خداوند را آن‌چنان که شایسته معرفت اوست شناخته‌اند و آنان یاوران آخرالزمان‌اند.
ابن طاووس در کتاب الملاحم والفتن اسامی بسیاری از اصحاب امام را با شهرهای آنها نقل نموده است.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: در میان یاران امام پنجاه زن وجود دارند. (برای مداوای مجروحان و این امر والا و بزرگ بودن نقش زن را در اسلام و تمدن اسلامی نشان میدهد که حضرت مهدی(عج) آن‌را تحقق می‌بخشند).
ابویحیی حکیم بن سعید میگوید از حضرت علی(ع) شنیدم که فرمودند: همانا اصحاب قائم(عج) جوان‌اند و هرگز در میان آنها پیرمرد وجود ندارد مگر به مانند سرمه در چشم و یا همانند نمک در توشه مسافر که کمترین توشه مسافر نمک است.
یاران و ملازمان حضرت همانطور که گفته شد باید از برترین افراد جامعه باشند ویژگی‌های ایشان طبق روایات ائمه اطهار(ع) بیان میشود:
اخلاص یاران حضرت مهدی(عج): امام جواد(ع) به عبدالعظیم حسنی می‌فرمایند: هنگامی‌که برای او این سیصد و سیزده نفر از اهل اخلاص جمع شد، خداوند امر او را ظاهر خواهد کرد.
یقین و استقامت یاران حضرت مهدی(عج): امام صادق(ع) می‌فرمایند: گویا قلب‌های آنها به مانند تکه‌های آهن است. در قلوب آنها هیچ تردیدی نسبت به خدای متعال وجود ندارد و آنان شدیدتر از آتشند.
یاران مهدی خداشناس واقعی‌اند. امام علی(ع) می‌فرمایند: ولکن در طالقان مردمانی مؤمن خواهند آمد که به خداوند معرفت واقعی دارند و آنان انصار مهدی در آخرالزمان می‌باشند.
از امام صادق(ع) روایت است که فرمودند: گویا من نظر می‌کنم به قائم(عج) و اصحاب او در نجف کوفه، سجده‌های به پیشانی آنها اثر گذارده است، آنان شیران روز و راهبان شب‌اند.
تأیید الهی محافظ آنهاست: طبرسی در روایتی که از امام علی(ع) نقل کرده است، چنین فرموده‌اند: خداوند مردی را در آخرالزمان برمی‌انگیزد و او را به ملائکه‌اش تأیید کرده و انصارش را حفظ خواهد نمود.
شمار یاران امام مهدی(عج) که در منابع شیعه و سنی ذکر شده است به عدد یاران پیامبر اکرم(ص) در جنگ بدر یعنی سیصد و سیزده نفر است. این امر شاید نشانه تجدید حیات اسلام که توسط حضرت مهدی(عج) انجام می‌پذیرد باشد. هم‌چنین شاید مراد از این یاران اصحاب خاص امام باشد. زیرا در روایات آمده است که شمار لشکریان امام که از مکه خارج می‌شوند به ده هزار نفر می‌رسد و لشکری که حضرت در آن وارد عراق میگردد و قدس را آزاد می‌سازد متجاوز از صدها هزار تن است.
از امام باقر(ع) روایت شده است که فرمودند: گوییا یاران قائم(عج) را می‌بینیم که بر شرق و غرب جهان احاطه پیدا کرده‌اند و همه چیز تحت فرمان آنهاست. حتی درندگان زمین و پرندگان شکاری آسمان در پی رضایت آنها خواهند بود و همه چیز حتی این نقطه زمین بر نقطه دیگر آن اظهار فخر و غرور می‌کند و میگوید: امروز مردی از یاران قائم(عج) بر من قدم نهاد.
و نیز فرمودند: چون قائم قیام کند در هر منطقه‌ای از مناطق زمین مردی را (به عنوان نماینده) می‌فرستند و می‌گویند دستورالعمل تو در کف دست توست. چنان‌چه امری برایت پیش آمد که آن‌را نفهمیدی و حکمش را ندانستی به کف دست خود نگاه کن و بر طبق آن‌چه در آن است عمل نما.
فصل سوم
گسترش عدالت
از روایات چنین برمی‌آید که سرلوحه برنامه‌های انقلاب حضرت مهدی(عج) گسترش عدالت در سراسر جهان است هم‌چنان که هدف اصلی برنامه‌های پیامبران هم همین بوده است. عدالت به معنی رعایت حقوق مردم به طور کامل و برابری مردم در برخورداری از حقوق مشروعشان است که در همه ابعاد حیات فردی و اجتماعی عامل اصلی حیات در زندگی انسان است. به عبارت دیگر «عدالت حیات زندگی است». کسانی که با عدل درگیرند که عقل‌شان کامل نیست زیرا طبق احادیث عدل از جنود عقل و ظلم از جنود جهل است.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: هنگامی‌که قائم ما قیام کند خداوند دستش را بر سر بندگان می‌گذارد و بدین‌وسیله عقول آنها را کامل می‌کند و عقل‌هایشان را پرورش میدهد.
رسول اکرم(ص) می‌فرمایند: محققاً حضرت مهدی(عج) زمین را از عدل و داد آکنده می‌کند. پس از آن‌که از ظلم وجور پر شده باشد.
امام علی(ع) می‌فرمایند: امام مهدی(عج) قاضیان زشت‌کار را کنار می‌گذارد و دست سازش‌کاران را از سرتان کوتاه می‌کند و حکم‌رانان ستم‌پیشه را عزل می‌نماید و زمین را از هر نادرست و خائنی پاک می‌سازد.
در صفحه ۱۵۹ عقدالدرر آمده است: حضرت مهدی(عج) امیرانش را به تمام کشورها می‌فرستد تا عدالت را پیاده کنند، گرگ و گوسفند در یک مکان می‌گردند. کودکان با مارها و عقرب‌ها بازی می‌کنند، و هیچ آسیبی به آنها نمی‌رسد، شر برداشته میشود و خیر می‌ماند. انسان یک مد می‌کارد و ۷۰۰ مد برداشت می‌کند «کَمَثَلِ حَبَّهٍ أَنبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِی کُلِّ سُنبُلَهٍ مِّئَهُ حَبَّهٍ وَاللّهُ یضَاعِفُ لِمَن یشَاء وَاللّهُ وَاسِعٌ عَلِیمٌ» ، ربا برداشته میشود. زنا برداشته میشود. شرب خمر از بین می‌رود.
ریا و خودنمایی از بین می‌رود. مردم به اطاعت و عبادت رو می‌کنند. دین رونق مییابد. نماز‌ها با جماعت خوانده میشود.
عمرها طولانی میگردد. امانت‌ها رعایت میشود. درختان پر ثمر میشود. برکت‌ها بسیار افزون میگردد. اشرار هلاک می‌شوند. نیکان باقی می‌مانند و از دشمنان اهل‌بیت(ع) کسی باقی نمی‌ماند.
ابوبصیر از امام صادق(ع) نقل می‌کند که فرمودند: مؤمنانی از یاران مهدی هستند که گروهی از فقها، نخبگان، حاکمان و قاضیانی خواهند بود که پیش‌رو و پشت‌سرشان را حضرت دست می‌گذارد و مسح می‌کند و در پی آن هیچ قضاوتی بر آنان دشوار نخواهد بود.
امام صادق(ع) می‌فرمایند: زمانی‌که قائم ما قیام کند در میان مردم بر حکم داوود نبی حکم خواهد کرد و بیّنه نیازی نخواهد داشت زیرا خداوند تعالی امور را به وی الهام فرماید و وی برپایه دانش خود داوری کند و هر قوم را به آن‌چه مخفی و پنهان نموده آگاه سازد.
امام باقر(ع) نیز می‌فرمایند: هنگامی‌که قائم آل محمد(ص) قیام کند قضاوت او مانند قضاوت داود خواهد بود و شاهد و بیّنه نخواهد خواست.
مقصود از حکم داوودی چیست؟ حضرت داود(ع) از خداوند تعالی مسئلت نمود تا حق را آن‌چنان که هست بر او بنمایاند، خداوند متعال فرمود: تو نمی‌توانی آن‌را طاقت بیاوری، حضرت داود(ع) اصرار نمود و خداوند او را بر حقایق و اوضاع آگاه ساخت. مردی برای مرافعه به محضر داوود آمد و عرضه داشت، مردی اموال او را به زور از او گرفته است.
خداوند داوود را آگاه ساخت که شاکی پدر مورد شکایت را کشته و اموال او را دزدیده است. حضرت داوود دستور داد شاکی را به عنوان قصاص کشتند و اموالش را به شخص مورد شکایت دادند. این نوع داوری برای مردم گران آمد و مسائلی بین آنها مطرح گردید که برای حضرت داوود سخت و ناگوار آمد و از خدای تبارک وتعالی مسئلت نمود تا این نوع داوری را از او بگیرد.
ولی چون در عصر حضرت بقیه‌الله(عج) عقل‌ها کامل میشود و مردم آمادگی پذیرش آن را دارند، حکم داوودی بهترین داوری‌هاست.
امام صادق(ع) می‌فرمایند: چه بسا که در همان هنگام قائم(عج) فرمان دهد تا مردی را که کنار وی ایستاده و امر و نهی می‌کند گردن بزنند، سپس در شرق و غرب چیزی باقی نمی‌ماند مگر آن‌که از او بیم داشته باشند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: پس از ظهور مهدی(عج) هیچ حقی از کسی برعهده دیگری نمی‌ماند مگر آن‌که حضرت آن‌را باز می‌ستاند و به صاحب حق می‌د هد.
جعفر بن سیار شامی میگوید: اندازه و حدود پس‌گیری حقوق از بین رفته، در روزگار مهدی(عج) بدان اندازه است که اگر حقی در زیر دندان دیگری باشد، حضرت آن‌را باز می‌ستاند و به صاحبش باز می‌گرداند.
رسول اکرم(ص) می‌فرمایند: من میان شما برپایه سوگندها و بیّنه‌ها قضاوت می‌نمایم.
اگر رسول اکرم در میان مردم براساس آگاهی و علم پیامبری قضاوت نمی‌فرمودند عمل پیامبر به صورت سنت و حجت در میان امتشان باقی می‌ماند و در این‌صورت هر قاضی و حاکمی مجاز بود بر هر که بخواهد حد اقامه کند، بدون توجه به بیّنه و شاهد.
حضرت ختمی مرتبت(ص) در فرازی از خطبه بدیع غدیر خم می‌فرمایند:هان ای گروه مردمان! نورخدای تبارک و تعالی با من است. سپس با علی بن ابی‌طالب(ع) آن‌گاه در نسل اوست تا برسد به مهدی که همه حقوق خدای تبارک و تعالی را باز می‌ستاند و همه حقوق ما را می‌گیرد. که خدای تبارک و تعالی ما را بر تمام مجرمان، مخالفان، خیانت‌پیشگان، گنه‌کاران وستم‌کاران حجت قرار داده است.
و در کتاب کامل الزیارات آمده است که اولین حقی که روز قیامت گرفته میشود پرونده قتل محسن بن علی بن ابی‌طالب(ع) است.
اولین حق، حق محسن بن علی(ع) و حق مادر مظلومه‌مان است که گرفته میشود، هم در رستاخیز مهدی(عج) و هم در حشر و نشر قیامت. خون محسن بن علی(ع) و جان فشانی حضرت فاطمه زهرا(س)باعث حفظ اسلام تا قیامت شد. خون بهای این‌دو بزرگوار بقای اسلام بود و منتقم آل‌علی(ع) خون‌خواه ایشان است.(انشاءالله)
امام کاظم(ع) می‌فرمایند: خداوند برای دوازدهمین امام از خاندان ما هر دشواری را آسان می‌گرداند و به دست او هر جبار سرسختی نابود میشود و هر شیطان سرکشی هلاک میگردد.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: قائم قیام می‌کند در حالی‌که بر اعراب سخت‌گیر است، راه و روش او شمشیر بوده و در راه اجرای برنامه‌های الهی از ملامت ملامت‌گران بیم نمی‌کند.
امام مهدی(عج) سازش‌ناپذیر و قاطع است وچشم‌پوشی و مسامحه در برابر ستم‌گران و تبه‌کاران ندارد و هدف او اجرای عدالت و پاک‌سازی جوامع بشر است.
از امام باقر(ع) نقل شده است که فرمودند: وقتی قائم اهل‌بیت(ع) قیام کند امکانات را به طور مساوی تقسیم می‌نماید و در رعایت عدالت را برقرار می‌سازد، هرکس از وی اطاعت کند از خدا اطاعت نموده و هرکس نافرمانی او را بکند، نافرمانی خدا را نموده است. تورات ودیگر کتاب‌ها را از غاری در انطاکیه خارج می‌سازد. در بین یهودیان براساس احکام تورات و میان مسیحیان طبق احکام انجیل و بین اهل زبور برپایه دستورات آن و بین مسلمانان براساس آیات قرآن داوری می‌کند.
اموال و ثروت‌های دنیا از درون و بیرون زمین نزد وی جمع‌آوری میشود و به مردم میگوید: بیایید به سوی چیزی که به خاطر آن قطع رحم و خویشاوندی نمودید و برای آن خون‌های حرام ریختید و به علت آن مرتکب محرمات خدا شدید، به هرکس به اندازه‌ای میدهد که قبل از او هیچ‌کس آن مقدار نداده است و زمین را پر از عدل و داد و نور گرداند، همان‌گونه که از ظلم و جور پرشده است.
در الحاوی للفتاوی جلد دوم صفحه ۸۲ آمده است: ساکنان آسمان، مردم روی زمین، پرندگان هوا، درندگان صحرا، ماهیان دریا، همه و همه از او خشنود می‌شوند.
هم‌چنین در اعلام الوری صفحه ۴۳۵ آمده است: مؤمنی باقی نمی‌ماند جز این‌که خوش‌حالی به او می‌رسد در قلبش یا در قبرش.
فصل چهارم
وضعیت اجتماعی
احیاء اسلام و جهان‌شمولی آن
امام محمد باقر(ع) می‌فرمایند: خداود هرگونه بدعتی را به وسیله او از بین خواهد برد و هر گم‌راهی را محو و هر سنتی را زنده خواهد ساخت.
امیرالمؤمنین(ع) در تفسیر آیه «هُوَ الَّذِی أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِینِ الْحَقِّ لِیظْهِرَهُ عَلَى الدِّینِ کُلِّهِ وَلَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ» می‌فرمایند: سوگند به کسی که جانم در دست اوست هیچ آبادی نمی‌ماند مگر این‌که هر صبح و شام در آن شهادت به وحدانیت خدا و رسالت محمدی(ص) بدهد.
و هم‌چنین ابن عباس روایت می‌کند که هیچ یهودی و نصرانی یا پیرو دینی باقی نمی‌ماند مگر آن که به اسلام گرایش پیدا می‌کند، صلیب شکسته و خوک کشته میشود (این است مصداق آیه ۳۳ سوره مبارکه توبه)
امام صادق(ع) می‌فرمایند: به خدا سوگند! ای مفصل، (امام) از میان ملت‌ها و آیین‌ها اختلاف را بر می‌دارد و یک دین بر همه حاکم میگردد.
به عقیده محمد خادمی شیرازی در حکومت واحد جهانی که براساس عدالت و آزادی استوار شده باشد که دیگر مرزی در جهان وجود ندارد و نیاز به گذرنامه و ارز و غیره نیست.
همه جهان تبدیل به یک کشور میشود که تنها یک حکومت حقه حضرت بقیه‌الله الأعظم بر آن استیلا دارد. و فقط یک پرچم لااله الاالله محمداً رسول‌الله، امیرالمؤمین علیاً و ابنائه المعصومین حجج‌الله در جهان به اهتزاز در می‌آید، و تنها قانون اساسی که در آن اجرا میشود قرآن کریم است. و در نتیجه یگانگی مردم کامل شده و برادری و برابری به معنای اصلی کلمه برقرار میشود.
فوران نعمات در عصر حضور
پیامبر گرامی اسلام فرموده‌اند: امت او (مهدی(عج)) چنان نزدش پناه جویند که زنبورهای عسل نزد ملکه خود. زمین را از عدل و داد مالامال کند همان‌گونه که از جور و ستم مالامال شده است، بطوری‌که مردم هم‌چون جامعه نخستین خود گردند.
علی کورانی در صفحه ۳۶۴ کتاب عصر ظهور این روایت را این‌گونه تفسیر می‌نماید که جامعه انسانی در عصر مهدی(عج) یک جامعه بدون فقر و نیازمندی خواهد بود.
آن‌گاه جامعه‌ای با عشق و محبت و دوستی بدون اختلاف و کشمکش که نیازی به محاکم قضایی ندارد و در مرحله بعد جامعه‌ای که معاملات در آن بدون مبادله پول انجام می‌گیرد به گونه‌ای که افراد آن قربهَ الی‌الله به یک‌دیگر خدمت خواهند کرد و نیا‌زها و مایحتاج خود را با هم و با اهداء صلوات و درود بر پیامبر گرامی اسلام(ص) برطرف خواهند نمود.
از امام باقر(ع) نقل شده است که فرمودند: خداوند متعال دین خود را به وسیله او آشکار می‌گرداند هرچند مشترکان نپسندند و ویرانی‌های زمین همه آباد می‌گردند.
در عقد الدرر روایتی از نبی اکرم(ص) نقل شده است که فرمودند: امت من در زمان مهدی(عج) آن‌چنان متنعم می‌شوند که هرگز نظیر آن دیده نشده است. آسمان سیل‌آسا برآنها فرو می‌ریزد و زمین چیزی از گیاهانش را باقی نمی‌گذارد جز این‌که می‌رویاند. ثروت، آن روز بر روی هم انباشته میشود.
هم‌چنین آن‌حضرت می‌فرمایند: زمین را عدل و داد فرا می‌گیرد و آسمان بارانی می‌بارد، و در نتیجه زمین محصول خود را پدیدار می‌سازد و امت من در حکومت آن حضرت از نعمتی برخوردار میشود که هرگز مانند آن‌را ندیده‌اند.
امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند: خداوند بزرگ به سبب وجود ما آفرینش را آغاز کرد و به سبب وجود ما نیز ختم می‌کند و آن‌چه را بخواهد به وسیله ما نابود می‌سازد و با ما آن‌چه را بخواهد استقرار می‌بخشد. به وجود ما روزگار سخت را برطرف می‌سازد و به سبب ما باران فرو می‌فرستد، پس فریب‌کاری شما را از راه خدا نفریبد. از روزی که خداوند درهای آسمان را بست قطره‌ای باران از آن نبارید و اگر قائم ما قیام کند آسمان باران رحمت خود را فرو می‌فرستد.
رسول گرامی اسلام(ص) می‌فرمایند: در دولت مهدی(عج) رودخانه‌ها پر آب میشود و چشمه سارها به جوشش آمده، لبریز میشود و زمین چند برابر محصول میدهد.
این برکات شامل حال مردگان نیز میشود:حضرت علی(ع) می‌فرمایند: مردی از فرزندانم ظهور می‌کند که در نتیجه ظهورش هیچ مرده‌ای در گور نمی‌ماند مگر این‌که گشایش و برکاتی در گور برایش پدید می‌آید و آنان به دیدار یک‌دیگر می‌روند و قیام قائم را به یک‌دیگر مژده می‌دهند.
طبق این روایت در کار مردگان گشایشی حاصل شده و برکات الهی حکومت مهدی(عج) برای عموم آنها جاری میشود.
امنیت
در دوران حضور حضرت مهدی(عج) در اثر روش‌های تربیتی آن حضرت، ایمان به خدا در دل‌ها قوی‌تر میشود انسان، شرافت انسانی خود را بالاتر از آن می‌بیند که خویش را به گناه آلوده کند، نوعی تکامل عقل و نفس بدست می‌آورد که در نتیجه آن بخش‌های مختلف زندگی او از جهت اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و… ایمن میشود.
ابوامامه باهلی میگوید: روزی پیامبر(ص) برای ما خطبه خواند و در پایان آن فرمود: پیشوای مردم در آن روز مردی صالح است… در آن عصر به گوسفند و گاو تعدی نمی‌شود و کینه‌ها از سینه‌ها زدوده میشود. افسار از دهان حیوانات بر می‌دارند (وحیوانات به حقوق هم تجاوز نمی‌کنند تا چه رسد به این‌که انسان‌ها به حقوق هم تجاوز کنند) کودک دستش را در دهان درنده می‌گذارد ولی حیوان آزاری به او نمی‌رساند. بچه حیوان جلو شیر و درنده انداخته میشود و شیر آسیبی به او نمی‌رساند. شیر در میان گله شتر و گرگ در میان گله گوسفند همانند سگ گله می‌باشند.
امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند: هرگاه قائم ما قیام کند، درندگان با چهارپایان از در آشتی وارد می‌شوند و با انسان‌ها کاری ندارند، تا جایی‌که زنی از عراق به شام می‌رود و در این مسیر جز بر روی گیاهان گام نخواهد نهاد. زیورش روی سرش خواهد بود بدون این‌که درنده‌ای او را نگران سازد یا از درنده‌ای بترسد.
ابن عباس میگوید: در آن عصر حتی گرگ، گوسفند را نمی‌درد و شیر، گاو را از بین نمی‌برد و مار، به انسان آسیبی نمی‌رساند و موش، انبانی را نمی‌جود و به آن دست‌برد نمی‌زند.
در باب هفتم عقدالدور از حضرت علی(ع) نقل شده است که فرمودند: میش وگرگ در یک محل می‌چرند و کودکان با مارها و عقرب‌ها بازی می‌کنند و یان گزندگان به آنان آسیبی نمی‌رسانند بدی از بین رفته و نیکی باقی می‌ماند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: به خدا سوگند، یاران مهدی تا آن اندازه می‌جنگند، که خدا به یگانگی پرستیده شود و به او شرک نورزند و تا آن‌جا که پیرزنی سال‌خورده و ناتوان از این سوی جهان به آن سوی ره‌سپار شود و کسی متعرض او نشود.
شخصی از حضرت امام صادق(ع) پرسید: چرا آرزوی ظهور را داشته باشیم؟ آیا در دوران غیبت مقام والایی داریم؟ حضرت فرمودند: سبحان‌الله! آیا دوست نداری که امام عدالت را در جهان بگستراند و امنیت را در راه‌ها برقرار سازد و با حکم منصفانه با ستمدیده رفتار نماید و به او یاری رساند؟
علی بن عقبه از پدرش نقل می‌کند: در روزگاری که حضرت قائم(ع) ظهور می‌کند به عدالت حکم می‌نماید وستم در حکومتش برچیده میشود و به سبب وجود آن حضرت راه‌ها امن می‌گردند.
امام صادق(ع) در تفسیر آیه «وَعَدَ اللَّهُ الَّذِینَ آمَنُوا مِنکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَیَسْتَخْلِفَنَّهُم فِی الأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِینَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَیُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِینَهُمُ الَّذِیِ ارْتَضَى لَهُمْ وَلَیبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا یَعْبُدُونَنِی لا یشْرِکُونَ بِی شَیئًا وَمَن کَفَرَ بَعْدَ ذَلِکَ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ» می‌فرمایند: این آیه درباره قائم(عج) و یارانش نازل شده است.
اصلاحات و آبادانی
امام عصر(عج) پس از ظهور مقدس‌شان اصلاحاتی می‌فرمایند و آسمان و زمین هم هم‌کاری کرده و همه برکات خود را آشکار می‌سازند، گیاهان و دام‌ها افزون می‌گردند. همگان به بی‌نیازی می‌رسند، رفاه همگانی در جامعه گسترده میشود و همه موجودات جهان راضی و خشنود خواهند بود و در نتیجه آبادانی وآسایشی در دنیا حاصل میشود که بشر نظیر آن‌را ندیده است و انسان زیرسایه دولت امام عصر(عج) از زندگی سعادت‌مند بهرهمند میگردد.
شیخ طوسی در کتاب الغیبه و شیخ مفید در کتاب الارشاد برخی از این اصلاحات را ذکر نموده‌اند:حل مشکلات راه‌ها و رفت و آمدها، از جمله عریض کردن راه‌های عمومی تا ۶۰ ذراع. امام موسی کاظم(ع) می‌فرمایند: هنگامی‌که قائم ما قیام کند به اطلاع دارندگان مرکب می‌رساند که از میان راه‌ها وجاده‌ها حرکت کنند و به افراد پیاده دستور میدهد از دو سوی راه‌ها و خیابان‌ها حرکت نمایند. سپس هر سواره‌ای که از کنار راه حرکت کرد و به کسی آسیب رساند او را به پرداخت دید و خون‌بها ملزم می‌کند و چنان‌چه فردی پیاده در میان راه حرکت کرد و دچار آسیب شد حق گرفتن دیه را ندارد.
دستور از بین بردن پنجره‌هایی که به خیابان‌ها و کوچه‌ها باز میشود و منع ایجاد پنجره جدید. شاید این دستور به منظور جلوگیری از اشاعه فساد باشد که به طور مثال داخل منزل از خیابان دیده نشود یا بوی غذا از پنجره‌های آشپزخانه منازل بیرون نیاید.
از بین بردن بالکن‌هایی که به داخل کوچه آمده باشد و سردرهای بلند منازل و ناودان‌هایی که به کوچه می‌ریزند.
بازداشتن مردم از گذاشتن چاه آب (فاضلاب) در راه‌ها.
از بین بردن مساجد مجلل و کنگره‌دار.
پیامبر اکرم(ص) فرمودند: در عصر مهدی(عج) چهارپایان در امان باشند و درندگان سازش کنند و زمین پارههای جگرش را بیرون بریزد. ابن عباس پرسید: پارههای جر زمین چیست؟ فرمودند: ستون‌های از طلا و نقره.
هم‌چنین آن حضرت فرمودند: در پایان امت من مهدی خارج میشود که خداوند با باران رحمتش او را سیراب می‌کند و زمین گیاهانش را می‌رویاند، ثروت را به طور مساوی تقسیم می‌کند و دام در جهان فراوان میشود و امت اسلام بسیار بزرگ و شکوه‌مند میگردد.
حبّه عرنی میگوید: امیرمؤمنان به شهر حیره رفت و درآن‌جا در حالی‌که با دستش به کوفه اشاره می‌فرمود، فرمود: به طور حتم خانه‌های شهر کوفه به شهر حیره متصل میشود.
شاید این حدیث نشان‌گر حل شدن مشکل مسکن در زمان امام عصر(عج) باشد.
در کتاب الغارات آمده است: «در عهد امام عصر(عج) مشکل مسکن حل میشود همان‌گونه که عملاً در زمان امیرالمؤمنین(ع) حل شده بود و به برکت حکومت آن حضرت هرکس منزلی مستقل برای خود داشت». حضرت مهدی(عج) نیز با پیاده کردن اسلام این مشکلات را حل می‌فرمایند: «زمین از آن خداست و هرکه آبادش کند».
هر زمینی که ملک کسی نباشد حق انسانی خواهد بود که به وسیله آبادانی و ساختن بنا آن‌را آباد می‌کند و به هیچ عنوان از قبیل قوانین شهرداری‌های امروز و غیر آن نمی‌توان به او اعتراض کرد یا از او مالیات گرفت.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: پس از آن‌که حضرت مهدی(عج) وارد کوفه می‌شوند، گروهی را مأمور می‌کند تا از پشت آرام‌گاه امام حسین(ع) رودخانه‌ای به سوی غریین (در ساختمان مشهور نزدیک حیره) حفر کنند تا آب به سوی نجف سرازیر شود و روی آن رودخانه پل‌ها و آسیاب‌هایی می‌سازند.
گسترش کوفه به حدی می‌رسد که از یک‌سو به حیره و از سوی دیگر به کربلا متصل میشود. (حدود ۱۲۰ کیلومتر) که به این ترتیب حدود بیست کیلومتر بیابان خشک و لم یزرع عراق با احداث این رودخانه و ساخته‌شدن پل و مسکونی شدن اطراف آن به مزارع پر بار و زیبایی تبدیل میشود و سبزی و خرمی کوه و دشت و صحرا را فرا می‌گیرد و نعمت‌هایی الهی فراوان میشود و مردم از چنان نعمات و برکاتی بهرهمند می‌شوند که هرگز نظیر آن‌را ندیده‌اند.
رشد فرهنگی، تربیتی، اخلاقی
در فرمایشات مستفیضه از جانب امام عصر(عج) آمده است: «وأمّا الحوادثَ الواقعه فارجِعوا إلی رُوّاه حَدیثِنا، إنَّّهم حُجّتی علیکم وأنا حُجه الله»
این فرمایش ایشان به دوران غیبت مربوط میشود. وقتی ایشان ظهور فرمودند، حجت‌‌الله حضور دارد پس از حجتِ حجه‌الله بی‌نیازی حاصل میشود.
در مورد کتب فقه و حدیث، نقش مقدار زیادی از موضوعات از بین می‌رود و حضرت مهدی(عج) قواعد عمومی فقه را روشن فرموده در نتیجه از مباحث اصولی بی‌نیاز خواهیم شد. در مورد کتب درایه و رجال و شرح حال راویان در زمان حضرت ولی‌عصر(عج) مردم احکام شرعی را به صورت قطعی و همانطور که در اصل بوده است درخواهند یافت. بیشتر کتب تفسیر از اعتبار ساقط خواهند شد، در آن زمان فقط تفاسیر روایت شده از ائمه اهل‌بیت باقی خواهد ماند.
این حکم در مورد قرائت‌های مختلف قرآن کریم نیز جاری میشود و مردم قرآن را از حضرت همان‌گونه که از سوی خدای متعال نازل گردیده است فرا می‌گیرند.
در ضمن در عصر حضور حضرت مهدی(عج) وسایل ارتباط جمعی طریقی برای گسترش تعلیمات مربوط به تربیت صحیح و اسلامی خواهد بود و از آنها در محدوده اسلام به طور صحیح و صالح و مفید استفاده خواهد شد. در مدارس نیز کودکان تعلیمات اسلام را در صدر دروس فرا خواهند گرفت و دوره‌های تعلیم در تمام مراحل آن اسلامی خواهد بود.
مفضل بن عمر میگوید امام صادق(ع) فرمودند: هنگامی‌که قائم ما قیام کند، شخص شب را به صبح می‌رساند، در حالی‌که نادان و ترسو و بخیل است و به هنگام صبح داناترین و شجاع‌ترین و بخشنده‌ترین انسان‌هاست. و پیروزی پیشاپیش امام در حرکت خواهد بود.
امام حسن مجتبی(ع) می‌فرمایند: خداوند درآخرالزمان مردی را برمی‌انگیزد که کسی از منحرفان و فاسدان نمی‌ماند مگر این‌که اصلاح گردد.
امام صادق(ع) به زید زراد، می‌فرمایند: شما مؤمن هستید ولی ایمان‌تان کامل نمی‌گردد مگر آن‌که قائم ما ظهور کند در آن هنگام خداوند در شما بردباری و شکیبایی پدید می‌آورد و آن‌گاه مؤمن کامل خواهید شد.
نیز آن حضرت می‌فرمایند: در دولت قائم(عج) شیعیان ما بزرگان و زمام‌داران زمین خواهند بود و به هریک قدرت چهل مرد جنگی داده خواهد شد.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: وقتی که امر ما واقع شود و مهدی(عج) ما خروج کند، هریک از شیعیان از شیر پر جرأت‌تر و از نیزه برّنده‌تر خواهند شد. به نحوی که دشمن خود را با پا بر زمین افکنده و با دستش او را خواهند کشت.
و هم‌چنین آن حضرت می‌فرمایند: هرکه قائم(عج) از اهل‌بیت مرا دریافت اگر بیماری داشت بهبود یابد و اگر ضعیف بود قوی گردد.
طبق این روایت هر نوع ضعف از شیعه برداشته میشود به قوت و عزت و قدرت تبدیل میگردد.
امام باقر(ع) می‌فرمایند، هنگامی‌که رستاخیز قائم ما فرا رسد، دستش را بر سر مردم می‌گذارد و اخلاق آنها را تکامل می‌بخشد.
تکامل تربیت و بلوغ روحی و غنی شدن (استغنای) روح انسان از جمله برنامه‌های مهم قیام امام مهدی(عج) است.
ایشان زمینه‌ها و شرایط و عوامل اصلی صلاح و شایستگی، به سامانی، رفاه، عدالت، دادگری، قانون‌شناسی، تعهدپذیری، مهرورزی، ، محبت، ایثار و فداکاری در سطح جامعه‌ها پدیدار گردد.
وضعیت مساجد در دولت امام عصر(عج)
تمام امکانات در دولت امام عصر(عج) برای اهداف اصلی مذهب و در ضمن برای رفاه مردم به کار گرفته میشود. برای تحقق این آرمان‌ها ظاهرسازی‌های بی‌محتوا به نام مذهب ممنوع میگردد و علی‌الخصوص مساجد به صورت ساده و به دور از هرگونه تجملاتی در می‌آید. پیامبر اعظم(ص) از لیف خرما وچوب مسجدی ساخت به عظمت مسجدالنبی تزئین مساجد از نظر این حقیر دور از عدالت است.
عمر بن جمیع از امام باقر(ع) سؤال کرد: نماز خواندن در مساجدی که نقش و نگار دارند چگونه است؟ امام فرمودند: این کار را خوش ندارم و در این روزگار ضرری برای شما ندارد لیکن اگر عدالت حاکم گردد خواهید دید که در این امور چگونه عمل می‌کند.
جابر جعفی از امام باقر(ع) نقل می‌کند که فرمودند: هرگاه قائم آل‌محمد(ص) قیام کند خیمه‌هایی نصب می‌کند که کسانی قرآن را همانطور که نازل شده (طبق جمع‌آوری مولای متقیان(ع)) به مردم تعلیم دهند، در آن‌روز این مشکل‌ترین کارهاست. زیرا آن متفاوت با قرآن فعلی جمع آوری شده است.
اصبخ بن نباته میگوید از حضرت علی(ع) شنیدم که فرمودند: گویا عجم را می‌بینم که چادرهایشان در مسجد کوفه برافراشته شده است و به مردم قرآن می‌آموزند به همان‌گونه که فرود آمده است.
به گواهی لغت‌شناسان از جمله صاحب مجمع‌البحرین مراد از عجم در اینجا فارس‌ها و ایرانیان هستند.
هم‌چنین امیرالمؤمنین(ع) می‌فرمایند: گویا شیعیانم را می‌بینم که در مسجد کوفه گردآمده‌اند و با برپایی چادرهایی مردم را به همان ترتیبی که قرآن نازل شده بود آموزش می‌دهند.
لازم به تذکر است که محتوای لغوی قرآن از زمان پیامبر اکرم(ص) تا به امروز هیچ‌گونه تغییری نکرده است. تنها تفاوت نوع آموزش در حکومت حضرت مهدی(عج) این است که آن قرآن توسط مولای متقیان جمع‌آوری شده به همان نحوی که در مدت ۲۳ سال ملازمت پیامبر اعظم(ص) جمع‌آوری فرموده بودند (قرآن فعلی جمع‌آوری شده توسط عثمان بن عفان است).
حبّه عرنی میگوید: امیرمؤمنان به سوی سرزمین حیره ره‌سپار شدند و فرمودند: به طور حتم در این شهر مسجدی ساخته خواهد شد که پانصد در داشته باشد و دوازده امام جماعت عادل در آن نماز جماعت برگزار کنند. گفتم: یا امیرالمؤمنین این‌گونه که توصیف می‌کنی آیا مسجد کوفه گنجایش مردم را خواهد داشت؟ فرمودند: چهار مسجد در آن‌جا ساخته خواهد شد که مسجد کوفه (فعلی) از همه آنها کوچک‌تر خواهد بود و این مسجد (که پانصد در دارد) و دو مسجد دیگر که در دو سوی شهر کوفه قرار می‌گیرند احداث خواهد گشت.
و مفضل از امام صادق(ع) نقل می‌کند که فرمودند: هنگامی‌که حضرت قائم(عج) قیام کند در بیرون شهر کوفه (ظهرالکوفه) مسجدی خواهد ساخت که هزار درخواهد داشت.
از ایران و لبنان، از عربستان و مصر و سوریه همه مسلمانان از سراسر جهان قرار است در شهر کوفه، پشت سر امامی که سال‌ها آرزوی دیدارش را داشتند نماز جمعه بخوانند، پس باید این مصلی و مسجد ظرفیت این جمعیت را داشته باشد ولی با این وصف امام صادق(ع) می‌فرمایند: فرد نمازگزار روز جمعه برای شرکت در نماز جمعه سوار بر مرکبی تیزرو میشود ولی بدان نمی‌رسد.
رشد علم و تکنولوژی
از روایات مستفضیه چنین برمی‌آید که در بعد صنعت و تکنولوژی پیش‌رفت‌های شگفت‌انگیزی صورت خواهد گرفت. هرچند روایات، جزئیات این پیش‌رفت‌ها را بازگو نکرده‌اند ولی مجموعی از روایات چنین می‌گویند: شخصی در مشرق برادرش را در مغرب می‌بیند، یا این‌که حضرت را به هنگام سخن‌رانی همه جهانیان مشاهده می‌کنند، یاران حضرت از فاصله دور با هم سخن می‌گویند و سخن یک‌دیگر را می‌شنوند چوب تعلیمی و بند کفش با انسان سخن می‌گویند، اشیاء درون خانه به انسان گزارش می‌دهند، انسان برای مسافرت روی ابر سوار شده و به این سو و آن سو پرواز می‌کند، و نمونه‌های زیادی از این‌گونه روایات که هرچند برخی از آنها شاید اشاره به اعجاز داشته باشند ولی با توجه به همه روایات می‌توان دگرگونی تکنولوژی را دریافت.
و البته حضرت امام عصر(عج) هم از تکنیک‌های موجود استفاده می‌کند و هم در توسعه آن می‌کوشد ولی همه آنها را در راستای اهداف خلقت بشر به کار می‌گیرد و از همه آنها در جهت تحقق آرمان‌های اسلام و برنامه‌های ظهور مقدس‌شان استفاده می‌کنند.
امام صادق(ع) می‌فرمایند: خداوند ذوالقرنین را در انتخاب دو ابر رام و سرکش آزاد گذاشت و او ابر رام را انتخاب کرد که رعد و برقی در آن نبود! اگر ابر سرکش را بر می‌گزید حق او نبود زیرا خداوند آن‌را برای قائم(عج) ذخیره کرده است.
«یا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإنسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَن تَنفُذُوا مِنْ أَقْطَارِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ فَانفُذُوا لاَ تَنفُذُونَ إِلاَّ بِسُلْطَانٍ»؛
اى گروه جنّیان و انسیان، اگر مىتوانید از کرانههاى آسمان‌ها و زمین به بیرون رخنه کنید، پس رخنه کنید. [ولى] جز با [به دست آوردن] تسلّطى رخنه نمىکنید.(مهدی(عج))
از این آیات روایات چنین بر می‌آید که آسمان‌های هفت‌گانه و زمین‌های شش‌گانه نیز آباد و مسکونی هستند و در عصر آن حضرت سفر به آنها صورت خواهد گرفت.
هم‌چنین از حضرت صادق(ع) روایت شده است که فرمودند:
ستونی از نور از زمین تا آسمان برای او نصب میگردد و اواعمال بندگان خدا را در آن می‌بیند، و در زیر صخره‌ای در اهرام مصر علومی برای وی ذخیره گردیده است که دست کس پیش از او به آن نمی‌رسد.
هم‌چنین آن حضرت فرموده‌اند:دانش بیست و هفت حرف است و مجموع آن‌چه پیامبران آورده‌اند تنها دو حرف می‌باشد و مردم تا آن روز بیش از دو حرف را نمی‌دانند وچون قائم قیام کند بیست و پنج حرف بقیه را نیز بیرون آورده و در میان مردم منتشر می‌سازد و بدین‌سان بیست و هفت حرف دانش را کامل کرده و نشر میدهد.
و نیز فرموده‌اند:چون قائم ما قیام نماید خداوند چشم وگوش شیعیان ما را چنان تقویت کند که بین آنها و امام پست و پیک وجود نداشته باشد به گونه‌ای که وقتی امام با آنها سخن میگوید آنها می‌شنوند و او را می‌بینند در حالی‌که اما در جایگاه خود قرار دارد.
رسول خدا(ص) می‌فرمایند:سوگند به آن‌که جانم در دست اوست قیامت بر پا نمی‌شود تا این‌که کفش، چوب تعلیمی یا عصای شخصی (انسانی) به او خبر دهند که خانواده‌اش پس از خارج شدن او از خانه چه کاری انجام داده‌اند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند:در زمان او به شما حکمت خواهند داد. چنان‌که زنی در خانه‌اش به کتاب خدا و سنت پیامبرش قضاوت خواهد نمود.
این روایت نشان‌دهنده بالا رفتن سطح دانش و حکمت همه انسان‌ها در عصر امام عصر(عج) است.
از امام صادق(ع) منقول است که فرمودند: در زمان قائم(عج) شخص مؤمن در حالی‌که در مشرق به سر می‌برد، برادر خود را که در مغرب است می‌بیند و آن‌که در مغرب است نیز برادر خود را در مشرق می‌بیند.
امام علی(ع) می‌فرمایند: حضرت مهدی(عج) زره دانش بر تن دارد با تمامی آداب و با معرفت کامل آن‌را فراگرفته است، حکمت گم‌شده اوست که همواره در جست‌وجوی آن می‌باشد.
بهداشت
امام سجاد(ع) می‌فرمایند:هنگامی‌که قائم ما قیام کند، خداوند عزَّوجلّ بیماری و بلا را از شیعیان ما دور می‌سازد. و قلب‌هایشان را همانند آهن‌های محکم قرار میدهد و توان و نیروی هریک از آنان را برابر نیروی جهل مرد می‌گرداند و آنان فرمان‌روایان روی زمین و بزرگان آن می‌شوند.
مفضل بن عمر از امام صادق(ع) نقل می‌کند که فرمودند:هنگامی‌که قائم ما قیام کند مردم در سایه فرمان‌روایی او عمری دراز خواهند داشت، به گونه‌ای که برای هر شخص هزار فرزند متولد میشود.
امام باقر(ع) می‌فرمایند:هنگامی‌که قائم ما قیام کند، چاه‌های فاضلاب و ناودان‌هایی را که در مسیر راه‌هاست از بین می‌برد.
امام حسین(ع) می‌فرمایند:هیچ نابینا زمین‌گیر و درد‌مندی بر روی زمین نمی‌ماند، مگر این‌که خداوند درد او را برطرف می‌سازد.
امام صادق(ع) می‌فرمایند:هنگامی‌که حضرت قائم(عج) قیام کند، خداوند بیماری‌ها را از مؤمنان دور می‌سازد و تن‌درستی را به آنان باز می‌گرداند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند:هرکس قائم اهل‌بیت مرا درک کرد، اگر به بیماری دچار باشد، شفا مییابد و چنان‌که دچار ناتوانی باشد توانا و نیرو‌مند میگردد.
در کتاب الخصال شیخ صدوق علیه‌الرَّحمه آمده است: در روزگار مهدی(عج) بیماری برطرف میشود و مؤمنان مانند پارههای آهن می‌گردند.
اقتصاد
«وَلَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرَى آمَنُواْ وَاتَّقَواْ لَفَتَحْنَا عَلَیهِم بَرَکَاتٍ مِّنَ السَّمَاء وَالأَرْضِ»؛
و اگر مردم شهرها ایمان آورده و به تقوا گراییده بودند، قطعاً برکاتى از آسمان و زمین برایشان مىگشودیم.
درباره دوران ظهور و تحقق اصل مساوات و گسترش برادری و برابری در سراسر اجتماعات، احادیثی رسیده است که از بیان و محتوای آنها می‌توان کشف کرد که در دوران امام زمان، مساوات اجتماعی در سطحی بسیار عالی عینیت مییابد.
پیامبراکرم(ص) فرمودند:به مهدی(عج) بشارت‌تان می‌دهم! او از میان امت من برانگیخته میشود، ساکنان آسمان و زمین از او خشنود خواهند بود. او مال را درست تقسیم می‌کند. راوی میگوید: عرض کردم: درست چیست؟ فرمودند: میان همه به طور مساوی.
هم‌چنین آن حضرت فرموده‌اند:در آن عصر مهدی(عج) ظهور می‌کند و او از فرزندان این شخص (علی بن ابی‌طالب(ع)) است خداوند به دست او دروغ را نابود می‌کند و روزگار سخت را از بین می‌برد و ریسمان بندگی و بردگی را از گردن‌هایتان بر می‌دارد.
امام صادق(ع) می‌فرمایند: هنگامی‌که قائم ما قیام کند، زمین گنج‌های خود را بیرون ریخته و آشکار می‌کند، به گونه‌ای که مردم با چشم خود آن‌را برروی زمین می‌بینند و دارندگان زکات سراغ کسی می‌گردند که نیازمند باشد تا زکاتشان را به او بدهند، ولی کسی یافت نمی‌شود و مردم از دیگران بی‌نیاز می‌گردند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند:مردم مالیات (دینی) خود را برگردن گذاشته به سوی مهدی(عج) می‌روند، خداوند به شیعیان ما در زندگی رفاه و آسایش داده است و آنان در بی‌نیازی به سر می‌برند و اگر لطف و سعادت خداوند آن را دربر نمی‌گرفت با آن بی‌نیازی سرکشی می‌کردند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند:حضرت مهدی(عج) سالی دوبار عطایایی به مردم می‌دهند. آن حضرت ماهی دوبار حقوق می‌دهند و بین مردم یکسان رفتار کرده، به گونه‌ای که فرد نیازمند به زکات در جامعه یافت نمی‌شود. دارندگان زکات سهم فقیران را نزد آنان می‌آورند ولی آنان نمی‌پذیرند.
امام صادق(ع) می‌فرمایند:هنگام رستاخیز قائم ما، زمین با نور خدایی بدرخشد و شما به جست‌وجوی اشخاصی بر می‌آیید که مال یا زکات بگیرند و کسی را نمی‌یابید که از شما قبول کند و بندگان به فضل الهی همگی بی‌نیاز می‌گردند.
پیامبراکرم(ص) فرمودند:امت من در زمان مهدی(عج) بر نعمت‌هایی دست یابند که پیش از آن و در هیچ دوره‌ای دست نیافته بودند. در آن روزگار آسمان باران فراوان دهد و زمین روییدنی را در دل خود نگاه دارند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند:هنگامی‌که قائم اهل‌بیت قیام کند بیت‌المال را به گونه‌ای یکسان در میان مردم تقسیم کرده و در میان آنان به عدالت رفتار می‌کند. ثروت‌های روی زمین و زیر زمین نزد آن حضرت گرد می‌آید، آن‌گاه حضرت خطاب به مردم می‌فرمایند: بیایید بگیرید آن‌چه را که برایش خویشاوندی را قطع کردید و به خون‌ریزی و گناهان دست می‌زدید. او چنان اموال را می‌بخشد که پیش از او کسی چنان نکرده است.
رسول خدا(ص) می‌فرمایند:در روزگار ناامیدی و پیدایش فتنه‌ها شخصی به نام مهدی(عج) ظهور می‌کند که بخشش‌های او بر مردم گوارا خواهد بود.
شیعیان آخرالزمان ایتام امت پیامبر(ص) هستند. یتیمی که دست نوازش پدر را روی سرش حس نکرده و طعم حضور او را نچشیده باشد، لطف‌ها و بخشش‌های پدر بعد از این ظهور و حضور یقیناً گوارا خواهد بود.
در جلد ششم وسایل‌الشیعه طی حدیثی چنین آمده است: برای هر فقیر از زکات به مقداری بده که بی‌نیاز شود، و در حدیث دیگری آمده است: از زکات به هر فقیر آن‌قدر بده که بخورد، بیاشامد، بپوشد، ازدواج کند، صدقه بدهد و حج کند.
از جمله اقدامات عمیقی که باعث ریشه‌کن شدن فقر و بهبود وضعیت اقتصادی مردم در دولت امام عصر است عبارتند از:
مباح نمودن بهره‌وری از آن‌چه خدای تعالی خلق فرموده است؛
اعطاء آزادی در محدوده اسلام به مردم؛
به کارگیری توانایی‌ها و استعدادها و میدان دادن در حد معقول برای آنان‌که به کار می‌پردازند.
بطور مثال حضرت موانع صید را برداشته و مردم را در استفاده از این ذخایر الهی آزاد خواهند گذاشت. و یا این‌که به مردم اجازه داده میشود تا از زمین و معدن و مزارع آن بهرهمند شوند و در نتیجه ثروت مردم و برکات افزون می‌گردند و طبیعتاً جرائم نیز کاهش مییابد.
بازرگانی
رسول خدا(ص) می‌فرمایند: از نشانه‌های ظهور مهدی این است که مال و ثروت همانند سیل در میان مردم به جریان می‌افتد علم و دانش ظاهر میشود و بازرگانی گسترش یافته، شکوفا میگردد.
در عهد بقیه‌الله الأعظم آزادیِ پیشه و مسافرت و تجارت به همه مردم داده خواهد شد و مالیات‌ها ملغی خواهد گردید و اهل کشور خاصی بودن نیز از اعتبار خواهد افتاد، چرا که اسلام برای این مسائل ارزشی قائل نیست.
امیرمؤمنان(ع) در عهدنامه‌شان به مالک اشتر چنین فرمودند: «مردم از دو دسته بیرون نیستند، یا برادر دینی تو یا مانند تو در آفرینش»، در عصر مهدی(عج) همه طبقات در حالت فعالیت و عمل زندگی می‌کنند و از مال و ثروت برخوردارند.
سلامٌ علیه یوم ولد و یوم یظهر و یوم یموت و یوم یبعث حیاً
فهرست منابع
قرآن کریم
نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی
محمد بن محمد بن النعمان (شیخ مفید) الارشاد، جلد دوم، ترجمه سید هاشم رسولی محلاتی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، ۱۳۸۳
مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، جلد ۵۲، تهران انتشارات اسلامیه، ۱۳۷۲.
مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، جلد ۵۳، تهران انتشارات اسلامیه، ۱۳۷۲.
مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، جلد ۶۷، تهران انتشارات اسلامیه، ۱۳۷۲.
رضوانی، علی اصغر، موعود شناسی و پاسخ به شبهات، قم، انتشارات مسجد مقدس جمگران، ۱۳۸۴.
ابوجعفر محمد بن علی بن‌الحسین قمی (شیخ صدوق)، کمال الدین و تمام آلنعمه، جلد اول ترجمه منصور پهلوان، قم، انتشارات مسجد مقدس جمگران، ۸۴.
ابوجعفر محمد بن علی بن الحسین قمی (شیخ صدوق)، کمال‌الدین وتمام‌النعمه، جلد2، ترجمه منصور پهلوان، قم، انتشارات مسجد مقدس جمگران، ۱۳۸۴.
خادمی شیرازی، محمد، جهان بعد از ظهور یا فروغ ابدیت، قم، مؤسسه نشر و تبلیغ، ۱۳۶۵.
کورانی، علی، عصر ظهور، ترجمه عباس جلالی، تهران، شرکت چاپ و نشر بین‌الملل، ۱۳۸۲.
قروینی، سید محمدکاظم، امام مهدی از ولادت تا ظهور، ترجمه دکتر فریدونی، تهران، آفاق، ۱۳۷۹.
طبسی، نجم‌الدین، چشم‌اندازی به حکومت مهدی(عج)، قم، بوستان کتاب قم، ۱۸۲.
کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق، اصول کافی، جلد ۱، ترجمه سید جواد مصطفوی، تهران، دفتر نشر فرهنگ اهل بیت، ۱۳۸۴.
برگرفته از سایت :المهدویه
