عصر انتظار
سوره مبارکه شورى آیه ۳۶
فَما أوتیتُم مِن شَیءٍ فَمَتاعُ الحَیاهِ الدُّنیا ۖ وَما عِندَ اللَّهِ خَیرٌ وَأَبقىٰ لِلَّذینَ آمَنوا وَعَلىٰ رَبِّهِم یَتَوَکَّلونَ﴿۳۶﴾
آنچه به شما عطا شده متاع زودگذر زندگی دنیاست، و آنچه نزد خداست برای کسانی که ایمان آورده و بر پروردگارشان توکّل می‌کنند بهتر و پایدار‌تر است.
همه ما در حال از دست دادن سرمایه هستیم
هرچه شما دستاورد دنیوى دارید، بهره‌ى زندگىِ نزدیکى است که تا چشم به هم بزنید، مى‌گذرد؛ ماندنى نیست. این بهره، فقط پول نیست. این فرصت‌ها، این مسؤولیت‌ها، این شأن‌ها و موقعیتهایى که گیر من و شما مى‌آید، از دید ارتباط این مسؤولیت‌ها با شخص خود ما، همین‌طور است. نمایندگى مجلس هم از همین چیزهاست – «ما اوتیتم من شى‌ء فمتاع الحیاه الدّنیا» – اگر در این کار، هدف خدا باشد، آن وقت «ما عنداللَّه خیر و ابقى للّذین امنوا و على ربّهم یتوکّلون».(۱)
اگر هدف ما از نمایندگى مجلس و از مسؤولیتهاى دولتى و از تکیه زدن بر مناصب و مسندهاى گوناگون – از آن‌جایى که شما نشسته‌اید، تا آن‌جا که بنده نشسته‌ام، تا آن‌جایى‌که دولت نشسته است، تا آن‌جایى که مسؤولان گوناگون در رده‌هاى مختلف نشسته‌اند – همین شأن ظاهرى و برخوردارى‌هاى ظاهرى باشد (که این هم پوچ است، باطن این هم چیزى نیست؛ بظاهر، برخوردارى به‌نظر مى‌آید، اما برخودارىِ واقعى نیست) – بدون شک سرمان کلاه رفته است؛ چون ما در مقابل آنچه مى‌گیریم، چیزى مى‌دهیم. شما در طول مدت عمرتان هیچ چیز را یکجانبه نمى‌گیرید؛ چیزى مى‌گیرید، چیزى مى‌دهید. آنچه مى‌گیریم، همین چیزهایى است که در طول زندگى گیر ما مى‌آید – از علم، از معنویت، از پول، از مقام، از جلوه‌گرى در چشم مردم، از محبوبیت و غیر این‌ها – آنچه مى‌دهیم، از همه‌ى این‌ها مهم‌تر است و آن، عمر و زندگى ماست؛ «انّ الأنسان لفى خسر».(۲) ما در مقابل همه‌ى دستاوردهاى خود، چیزى را داریم به‌طور مستمر و بى‌وقفه تحویل مى‌دهیم و آن، مدت مهلت و فرصت ما در این دنیاست؛ این دارد تمام مى‌شود.(۳) خسر یعنى سرمایه‌سوز شدن، از دست رفتن سرمایه. همه‌ى ما هر لحظه در حال از دست دادن سرمایه هستیم. سرمایه چیست؟ عمر ماست. لحظه به لحظه من و شما داریم این سرمایه را از دست می‌دهیم. امروز ما نسبت به دیروز بخش دیگرى از سرمایه را باز از دست داده‌ایم. در این عمر چند ده ساله مثلاً، لحظه به لحظه در حال سوختنِ این شمع است؛ در حال نابود شدنِ این سرمایه است.(۴) سرمایه‌ى اصلى دارد ذره‌ذره کم مى‌شود؛ مثل یخى که انسان در دستش بگیرد و آب شود. این سرمایه را باید به سرمایه تبدیل کنیم. شما در باب مسائل اقتصاد کلان کشور مى‌گویید نفتِ استخراج شده سرمایه‌ى ملى است و نباید آن را خرج خوراک روزمره بکنیم؛ باید به یک سرمایه‌ى ماندگار تبدیل کنیم. عین همین قضیه در مورد شخص من و شماست. یک سرمایه‌ى تجدید ناشدنى – یعنى عمر – را داریم مى‌دهیم؛ باید در مقابل آن یک سرمایه بگیریم تا براى ما بماند.
در طریقت آنچه پیش سالک آید، خیر اوست
اینجاه و جلال، این محبوبیت، این موقعیت سیاسى و این پول براى انسان نمى‌ماند؛ آنچه مى‌ماند، «ما عنداللَّه» است؛ این «خیر و ابقى» است؛ این ماندنى است. هدف از نمایندگى باید این باشد؛ در این صورت ضرر نمى‌کنید؛ چه محبوبیت شما در چشم مردم باقى بماند، چه نماند؛ چه دوره‌ى بعد انتخاب بشوید، چه نشوید؛ چه در این دوره زحمتهاى زیادى بر دوش شما بار بشود، چه نشود؛ هرچه اتفاق بیفتد، خیر اوست؛ «در طریقت آنچه پیش سالک آید، خیر اوست». هرچه پیش مى‌آید، به خیر شماست؛ چرا؟ چون دارید یک معامله و تجارت پُر سود انجام مى‌دهید. اگر مى‌خواهید براى خدا کار کنید، قیامتان، قعودتان، امضاءتان، نطقتان، تصویبتان، ردتان، براى انجام وظیفه باشد. چون براى انجام وظیفه است، پس در دیوان الهى ثبت مى‌شود؛ «لا یغادر صغیره و لا کبیره الّا احصا‌ها»؛ همه چیز را احصاء مى‌کنند؛ چیزهایى که ما یادمان مى‌رود. وقتى ما نهایت احتیاج را داریم، با سود و بهره، آن را به ما تحویل مى‌دهند؛ پس ما ضررى نکرده‌ایم. جز این، هر کارى بکنیم، سرمان کلاه رفته است؛ من هم همین‌طورم، شما هم همین‌طورید؛ هیچ فرقى هم بین ما از این جهت نیست.(۵)
ثواب الهى را که نباید ندیده گرفت. این مسائل دنیوى، بخشى از قضیه است. «و ما عنداللَّه خیر و ابقى» مهم است. بدانید، هر شبى، هر ساعتى و هر لحظه‌اى که شما رنجى مى‌برید، مراقبتى مى‌کنید، به تلاشى مى‌پردازید و زحمتى مى‌کشید، کرام‌الکاتبین آن را مى‌نویسند، در پرونده‌ى شما مضبوط مى‌شود و در هنگامى که شما نهایت نیاز را به آن دارید، عین همان عمل صالح براى شما حاضر و ناظر است و به کمکتان مى‌آید. عاقبتِ خوب متعلّق به کسانى است که در این راه، این‌طور حرکت کنند.(۶)
پی‌نوشت:
۱) شوری: ۳۶
۲) عصر: ۲
۳) بیانات در دیدار نمایندگان مجلس ۱۳۸۳/۰۳/۲۷
۴) بیانات در دیدار نمایندگان مجلس شوراى اسلامى ۱۳۸۸/۰۴/۰۳
۵) بیانات در دیدار نمایندگان مجلس ۱۳۸۳/۰۳/۲۷
۶) بیانات در دیدار جمعى از فرماندهان نیروى انتظامى ۱۳۷۶/۰۴/۲۵
پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر حفظ و نشر آثار حضرت آیت‌الله‌العظمی سیدعلی خامنه‌ای (مد‌ظله‌العالی) – مؤسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی
