هشتم آذر ۱۳۶۰ سالروز آزادی بستان است، شهری که با جانفشانی های رزمندگان اسلام درعملیات طریق القدس از دست بعثیان خارج شد و برگ زرینی به حماسه های هشت سال دفاع مقدس افزود. عملیاتی که با شجاعت دلاورمردان؛ ‘فتح الفتوح’ نام گرفت.
با عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا، زمینه همکاری لازم برای ارتش و سپاه و نیز طراحی عملیات های گسترده فراهم آمد .
فرماندهان این دو سازمان نظامی طی جلسات متعددی، وضعیت جدید را مورد بررسی قرار داده و مبتنی بر آن استراتژی نوینی را تعریف کردند که یکی از این استراتژی ها باز پس گیری مناطق اشغالی از رژیم بعث عراق بود.
عملیات طریق القدس مقارن ساعت ۳۰ دقیقه بامداد با رمز ‘یا حسین(ع)’ در غرب سوسنگرد و منطقه عمومی بستان از توابع شهرستان دشت آزادگان در غرب خوزستان آغاز شد.
هدف این عملیات که به مدت ۱۴ روز بطول انجامید آزادسازی بستان و تامین مرز و دسترسی به ‘هورالهویزه’ بود که رزمندگان اسلام با موفقیت به اهداف از پیش تعیین شده دست یافتند و علاوه بر آزدسازی شهر بستان تا نقطه مرزی ‘چذابه’ از وجود متجاوزان بعثی پاکسازی شد.
در این عملیات که با همکاری سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی انجام شد، بیش از ۶۵۰ کیلومتر مربع از خاک ایران اسلامی از اشغال متجاوزان بعثی آزاد شد و ۵۴۶ نفر اسیر، سه هزار و ۵۰۰ نفر کشته و هزاران نفر از متجاوزان زخمی شدند.
همچنین ۱۸۰ دستگاه تانک و نفربر و ۲۵۰ خودروی نظامی دشمن منهدم و ۱۷۰ دستگاه تانک و نفربر و ۲۰۰ خودرو نیز به غنیمت گرفته شد.
در این عملیات غرورآفرین که جزو نخستین عملیاتهای بزرگ دوران دفاع مقدس بود، ۱۲ فروند هواپیما و چهار فروند بالگرد دشمن نیز توسط رزمندگان اسلام ساقط شد. همچنین ۱۵۰ دستگاه مهندسی و ۹ قبضه انواع توپ دشمن به غنیمت رزمندگان اسلام درآمد.
آزادسازی ۷۰ روستای منطقه و پنج پاسگاه مرزی، تصرف و تامین تنگه چذابه، دسترسی به ‘هورالهویزه’، قطع ارتباط بین نیروهای دشمن در شمال غرب و جنوب غربی خوزستان، از دیگر موفقیتهای این عملیات بود.
یکی از اهداف انتخاب این منطقه برای انجام عملیات ‘طریق القدس’ و آزاد سازی بستان این بود که صدام تبلیغات فراوانی را پس از تصرف این شهر انجام داده و آن را نشان توانمندی ارتش عراق اعلام کرده بود و با این کار به نیروهای بی انگیزه خود روحیه می داد اما با انجام این عملیات، دشمن بعثی در اهداف خود ناکام ماند.
از اهداف دیگر این عملیات، قطع ارتباط نیروهای دشمن با جبهه های میانی و شمال با جنوب در خوزستان بود که دشمن را مجبور می ساخت برای تدارک نیروهای شمال و جنوب خود، ‘هورالعظیم’ را دور بزند که بشدت از تواناییش می کاست.
دیگر اینکه، با انهدام نیروهای دشمن و رسیدن رزمندگان اسلام به مرزهای بین المللی، تعداد زیادی ازاسرای ایران آزاد می شدند و این کار ابهت دشمن تا بن دندان مسلح بعثی را، که با پشتیبانی استکبار جهانی به انواع سلاحها مجهز شده بود، می شکست.
نیروهای بعثی که بیش از یک ماه در انتظار حمله رزمندگان بودند، با شروع باران شدید در شب عملیات، خیالشان آسوده شده بود که دیگر حمله ای از سوی ایرانیان صورت نخواهد گرفت، ولی برخلاف پیش بینی آنان،رزمندگان غیور اسلام، با شنیدن رمز عملیات، از شمال تپه های’الله اکبر’و مناطق’شحیطیه’،’سویدانی’ و ‘دهلاویه’هجوم خود را به محورهای دشمن آغاز کردند و درمنطقه شمالی عملیات – که دشمن به سبب وجود ریگزار و شرایط نامساعد، هیچگاه تصور حمله از آن نقطه را نمی کرد- با حرکتی تحسین برانگیز خطوط دشمن را درهم شکستند و خود را به نقاط عمقی رساندند.
یک ساعت و نیم پس از شروع عملیات، خاکریز اول و توپخانه فعال دشمن به محاصره درآمد و سقوط کرد.
با روشن شدن هوا، نیروی هوایی دشمن، ناامیدانه با بمبارانهای بی هدف، تلاش می کرد تا نیروی زمینی شکست خورده اش را یاری دهد اما تعدادی از هواپیماهای دشمن با آتشبار ضد هوایی رزممندگان اسلام ساقط شدند.
پل’سابله’، که ابتدا قرار بود منفجر شود، با عکس العمل موفق رزمندگان به تصرف درآمد و بعدها ‘کلید فتح بستان ‘نامیده شد.
با ادامه هجوم نیروهای پیاده و زرهی، شهر ‘بستان’، در ساعت ۱۰ صبح روز هشتم آذر ۱۳۶۰ و پس از ۴۷ روز که درتصرف دشمن بود، به تصرف رزمندگان اسلام درآمد و عملیات ‘طریق القدس’ با موفقیت به پیروزی رسید.
امام خمینی(ره) در پاسخ به تلگرام رییس جمهوری و روسای نیروهای مسلح به مناسبت انجام این عملیات در پیامی اعلام فرمودند’:آنچه برای اینجانب غرورانگیز و افتخارآفرین است روحیه بزرگ و قلوب سرشار از ایمان و اخلاص و روح شهادت طلبی این عزیزان است که سربازان حقیقی ولی الله الاعظم ارواحنا فداه هستند و این است ‘فتح الفتوح.’
ایشان در پیام خود افزودند’: من به ملت بزرگ ایران و به فرماندهان شجاع قبل از آنکه پیروزی شرافتمندانه و بزرگ خوزستان را تبریک بگویم، وجود چنین رزمندگانی را که دردو جبهه معنوی و صوری و ظاهر و باطن از امتحان سرافراز بیرون آمده اند، تبریک می گویم.افتخار بر رزمندگانی که جبهه های نبرد را با مناجات خویش و راز و نیاز با محبوب خود عطرآگین نموده اند. فخر و عظمت بر جوانان عزیزی که در راهی قدم برداشته و پاسداری از مکتبی می کنند که شکست ناپذیر و سر تا پا پیروزی است و ننگ بر آنان که در راهی جان خود را هدر می دهند و عرض و آبروی خود را می برند که پیروزی شان شکست و زندگی شان ننگ آفرین است.
