عصر انتظار
به نام خدا
پرسش: دعای عهد را کی باید خواند ؟
پاسخ: آنچه دقیق تر به نظر می‌رسد این است که دعای شریف عهد چهل صبح پشت سر هم، ما بین الطلوعین(از سپیده صبح که اول وقت نماز صبح است تا طلوع آفتاب) خوانده شود. بنابراین لازم نیست در طول چهل روز در یک زمان خاص خوانده شود، بلکه از طلوع مخبر صادق(سپیده صبح) تا طلوع خورشید، انسان میتواند دعا را بخواند.
پرسش: آیا اگر دعای عهد بخوانیم و برای پدر و مادرمان هدیه کنیم ، برای آنها اثری دارد ؟
پاسخ: مقدمه اول: از آیات و روایات به دست می‌آید که ارواح مردگان پس از مرگ و خارج شدن جان‌ها از بدن‌ها، زنده‌اند و در حیات اخروی زندگی می‌کنند (عالم برزخ) صاحبان ایمان و مؤمنین در عالم برزخ در عیش و رفاه و برخوردار از الطاف و نعم پروردگارند و کفار و منافقین در عذاب و شکنجه به سر می‌برند.
مقدمه دوم: یاد کردن اموات به خصوص اقوام و دوستان بسیار مطلوب و جزء دستورات اکید اسلام است. انجام دادن عمل خیر به نیابت آنها از قبیل دعاها و زیارات و انفاقات و هدیه کردن ثواب آن اعمال به آنها، بسیار سفارش شده است.
امام صادق(ع) فرموده‌اند: «همانا نماز و روزه و صدقه و حج و عمره و هر کار نیکی، مرده را سود می‌رساند تا آنجا که بسا میتی در فشار است پس بر او توسعه می‌دهند و به او گفته میشود، این در ازای عمل فرزندت فلانی و عمل برادر دینیت فلانی است».(وسائل الشیعه، ج5، ص368).
پس شایسته است که ثواب دعا و اعمال خیر برای حضرت ولی عصر(ع) را به مردگان هدیه کنیم، به این صورت که در دعاها و اعمال خیری که برای حضرت انجام می‌دهیم از طرف آنان انجام دهیم. مثلاً وقتی در حق مولایمان امام عصر(ع) دعا میکنیم و از خداوند فرج و ظهورش را طلب میکنیم. به قصد نیابت از پدر و مادر و سائر اموات انجام دهیم.
دعای عهد هم یکی از همین دعاهاست که ما می‌توانیم بخوانیم و گذشتگان و امواتمان را در ثواب آن شریک کنیم.
نکته مهم این است که در خود دعای عهد این مطلب آمده است که : ما از خدای سبحان میخواهیم که سلام و درود مخصوص خود را که معادل عرش الهی است از طرف همه مؤمنین و مؤمنات در شرق و غرب عالم و از طرف خودم و پدرم و مادرم به خدمت امام عصر(ع) ابلاغ فرماید: «اللهم بلغ مولانا الامام المهدی القائم بامرک صلوات الله علیه و علی آبائه الطاهرین عن جمیع المؤمنین و المؤمنات فی مشارق الارض و مغاربها سهلها و جبلها و برها و بحرها و عنی و عن والدی من الصلوات زنه عرش الله و مداد کلماته و ما احصاه علمه و احاط به کتابه.
پس ما می‌توانیم دعای عهد را بخوانیم و ثواب آن را به ارواح مؤمنین و مؤمنات، پدر و مادر و بستگانمان هدیه کنیم.
پرسش: آیا اگر کسی دعای عهد نخواند و بمیرد ممکن است هنگام ظهور زنده شده و از یاران حضرت باشد ؟
پاسخ: (زنده شدن مؤمنین بدون خواندن دعای عهد) از امام صادق(ع) نقل شده است که فرمودند: هر کس در چهل بامداد این عهد به سوی پروردگار دعا کند، از یاران ما خواهد بود. و اگر قبل از ظهور حضرت مهدی(ع) بمیرد، خداوند او را برای یاری آن حضرت زنده کند.
البته خواننده میداند که دستورات اسلام به هم پیوسته و یکپارچه است. که از سه بخش عقائد، احکام و اخلاق تشکیل شده است. و عمل به همه آنها موجب نجات و رسیدن به پاداش الهی است.
لذا اگر مسلمانی وظیفه الهی و شرعی و اخلاقی خود را انجام دهد و در عین حال منتظر ظهور حضرت ولی عصر(ع) باشد و در شوق دیدار آن بزرگوار و رسیدن به دولت و حکومت جهانی آن حضرت تضرع و زاری کند ـ اگر چه دعای عهد را نخوانده باشد ـ اما اعتقاداً و عملاً خصوصیت یاران و منتظران حضرت را داشته باشد، امید است که چنین کسی در زمان ظهور امام زمان(ع) زنده گردد و آن حضرت را یاری کند.
علم دانایان عالم یک سخن از علم اوست
جود و بخشش‌های حاتم یک نم از دریای اوست
هر که امروز از فراق روی او گریان بود
بی گمان فردای رجعت موسم احیای اوست
پرسش: آیا با ۴۰ بار دعای عهد یار حضرت می شویم ؟
پاسخ: در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است هر کس دعای عهد را چهل صبح بخواند از یاران قائم(ع) خواهد بود. البته باید دانست که خواندن دعا به تنهایی کافی نیست بلکه انسان باید قابلیت یاوری از امام را در خود ایجاد کند.
به بیان دیگر یکی از راه‌های ارتباطی میان انسان و خدا و حجت او “دعا” است. دعا راز و نیاز با محبوب و مناجات با مطلوب است. دعا اظهار ذلت و محبت با معشوق و عرض حاجت به معبود است و … پس اصل دعا بسیار ارزشمند است. البته هر دعا تأثیر و خاصیت مناسب با خود را نیز دارد. یکی در بخشیده شدن گناه و پذیرش توبه مؤثر است و دیگری در وسعت رزق و روزی و دیگری در کسب علم و معرفت و …
در این میان، دعاهایی که از ائمه(ع) صادر شده و به دست ما رسیده، ارزش والا و برتر دارد. دعای عهد از امام صادق(ع) برای ما نقل شده و مضمون بسیار بلند دارد. ما عاجزانه از پروردگار خود میخواهیم به ما قابلیتی عنایت کند که بتوانیم خود را برای یاوری امام آماده کنیم و واقعاً دست بیعت و وفاداری به او بدهیم. ما از خداوند ظهور او را می‌طلبیم و از او میخواهیم ما را در امر زمینه سازی و ظهور کمک کند. پس یکی از بهترین راه‌های ارتباط، دعا است که به دنبال آن مشی صحیح زندگی را نیز به همراه دارد.
پرسش: آیا بعد از دعای ندبه نماز نیز رسیده است؟
پاسخ: دعای ندبه به دو شکل نقل شده است. مشهدی در مزار کبیر و سیدبن طاووس در اقبال بعد از دعای ندبه، نماز را نقل نکرده‌اند، اما سید بن طاووس در مصباح الزائر بعد از دعای ندبه، نماز را نقل میکند. علامه مجلسی نیز در بحار الانوار نماز را آورده است. بنابراین می‌توان به دوگونه نیز عمل کرد(هم نماز خواند و هم آن را ترک کرد).
پرسش: آیا می توان با خواندن زیارت عاشورا و زیارت جامعه با حضرت ارتباط معنوی پیدا کرد؟
پاسخ: در مورد زیارت عاشورا و زیارت جامعه کبیره گفتنی است که امام زمان(ع)، توصیه اکید به خواندن آنها کرده است و از حکایت سید رشتی به دست می‌آید که مورد رضایت و پسند وافر امام زمان است. بنابراین خواندن این دعاها ان شاء الله موجب جلب توجهات حضرت میشود و ارتباط روحی میان ما و آن حضرت را برقرار میکند.
پرسش: آیا می توانیم دعای عهد را برای مرده ها هم بخوانیم ؟ آیا احتمال دارد کسانی که نخوانده اند در زمان ظهور رجعت کنند؟
پاسخ: مقدمه اول: از آیات و روایات به دست می‌آید که ارواح مردگان پس از مرگ و خارج شدن جان‌ها از بدن‌ها، زنده‌اند و در حیات آخروی زندگی می‌کنند (عالم برزخ) صاحبان ایمان و مؤمنین در عالم برزخ در عیش و رفاه و برخوردار از الطاف و نعم پروردگارند و کفار و منافقین در عذاب و شکنجه به سر می‌برند.
مقدمه دوم: یاد کردن اموات به خصوص اقوام و دوستان بسیار مطلوب و جزء دستورات اکید اسلام است. انجام دادن عمل خیر به نیابت آنها از قبیل دعاها و زیارات و انفآقات و هدیه کردن ثواب آن اعمال به انها، بسیار سفارش شده است.
امام صادق(ع) فرموده‌اند: «همانا نماز و روزه و صدقه و حج و عمره و هر کار نیکی، مرده را سود می‌رساند تا آنجا که بسا میتی در فشار است پس بر او توسعه می‌دهند و به او گفته میشود، این در ازای عمل فرزندت فلانی و عمل برادر دینیت فلانی است».(وسائل الشیعه، ج5، ص368).
پس شایسته است که ثواب دعا و اعمال خیر برای حضرت ولی عصر(ع) را به مردگان هدیه کنیم، به این صورت که در دعاها و اعمال خیری که برای حضرت انجام می‌دهیم از طرف آنان انجام دهیم. مثلاً وقتی در حق مولایمان امام عصر(ع) دعا میکنیم و از خداوند فرج و ظهورش را طلب میکنیم. به قصد نیابت از پدر و مادر و سائر اموات انجام دهیم.
دعای عهد هم یکی از همین دعاهاست که ما می‌توانیم بخوانیم و گذشتگان و امواتمان را در ثواب آن شریک کنیم.
نکته مهم این است که در خود دعای عهد این مطلب آمده است که : ما از خدای سبحان میخواهیم که سلام و درود مخصوص خود را که معادل عرش الهی است از طرف همه مؤمنین و مؤمنات در شرق و غرب عالم و از طرف خودم و پدرم و مادرم به خدمت امام عصر(ع) ابلاغ فرماید: «اللهم بلغ مولانا الامام المهدی القائم بامرک صلوات الله علیه و علی آبائه الطاهرین عن جمیع المؤمنین و المؤمنات فی مشارق الارض و مغاربها سهلها و جبلها و برها و بحرها و عنی و عن والدی من الصلوات زنه عرش الله و مداد کلماته و ما احصاه علمه و احاط به کتابه.
پس ما می‌توانیم دعای عهد را بخوانیم و ثواب آن را به ارواح مؤمنین و مؤمنات، پدر و مادر و بستگانمان هدیه کنیم.
اما قسمت دوم سؤال: (زنده شدن مؤمنین بدون خواندن دعای عهد) از امام صادق(ع) نقل شده است که فرمودند: هر کس در چهل بامداد این عهد به سوی پروردگار دعا کند، از یاران ما خواهد بود. و اگر قبل از ظهور حضرت مهدی(ع) بمیرد، خداوند او را برای یاری آن حضرت زنده کند.
البته خواننده میداند که دستورات اسلام به هم پیوسته و یکپارچه است. که از سه بخش عقائد، احکام و اخلاق تشکیل شده است. و عمل به همه آنها موجب نجات و رسیدن به پاداش الهی است.
لذا اگر مسلمانی وظیفه الهی و شرعی و اخلاقی خود را انجام دهد و در عین حال منتظر ظهور حضرت ولی عصر(ع) باشد و در شوق دیدار آن بزرگوار و رسیدن به دولت و حکومت جهانی آن حضرت تضرع و زاری کند ـ اگر چه دعای عهد را نخوانده باشد ـ اما اعتقاداً و عملاً خصوصیت یاران و منتظران حضرت را داشته باشد، امید است که چنین کسی در زمان ظهور امام زمان(ع) زنده گردد و آن حضرت را یاری کند.
علم دانایان عالم یک سخن از علم اوست
جود و بخشش‌های حاتم یک نم از دریای اوست
هر که امروز از فراق روی او گریان بود
بی گمان فردای رجعت موسم احیای اوست
پرسش: بهترین دعا که مورد رضایت حضرت و خدا باشد ؟
پاسخ: اگر انسان بخواهد آینده خوبی داشته باشد و مورد لطف و توجه و محبت بیشتر خدا و امام زمان(ع) قرار بگیرد نباید به یک وظیفه و عمل توجه کند و بقیه را رها کند، بلکه باید هر کاری را در موقع خود و به اندازه آن انجام دهد.
شما که محصل هستید باید سعی کنید خوب درس بخوانید، امام زمان(ع) محصل درس خوان را دوست دارد، از پدر و مادر اطاعت کنید وآنچه را به شما میگویند عمل کنید، نمازها را مخصوصا نمازهای یومیه را بخوانید مخصوصا در اول وقت و هر روز مقداری قرآن بخوانید، دعای “اللهم کن لولیک …” را نیز بخوانید.
پرسش: تفسیر دعای (( الهم کن لولیک … )) ؟
پاسخ: نگاهی به دعای “اللهم کن لولیک …”
این دعا به غلط به دعای فرج معروف شده است. دعای فرج ” الهی عظم البلاء …” است. ما در دعای “اللهم کن لولیک …” به صورت کلی، از خداوند میخواهیم که امام زمان(ع) را تحت حمایت کامل خود بگیرد و او را تا رسیدن به هدف نهاییاش (استقرار عدل در سراسر زمین) از هر جهت یاری کند.
به عنوان مقدمه باید یاد آور شویم که جهان هستی، بر پایه اسباب و مسببات پایه ریزی شده است؛ به گونهای که برای تحقق هر امری باید زمینهها و شرایط آن فراهم شده باشد. دعا کردن نیز در این نظام، جایگاه خاص خود قرار دارد و در کنار سایر شرایط و یکی از آنها شمرده میشود. از این رو، وظیفه هر انسان دعا کردن است؛ همان گونه که باید تلاش و کوشش نیز داشته باشد.
حقیقت دعا، اظهار عجز و فقر و نیاز به درگاه پروردگار عالم وخالق جهان است. انسان هنگام دعا، با حضرت حق ارتباط ویژه برقرار کرده و ضمن اعتراف به حقارت و کوچکی خود، عظمت باری تعالی را زنده میکند. او خود را مالک چیزی نمیداند، و در برابر خداوند، خویش را هیچ به حساب میآورد و عبودیت و بندگی اش را اظهار میدارد.
بنده هستی خود را از آن خدا و خود را محتاج درگاه او میداند و لذا سر به آستان او میگذارد. و این نمایش ارتباطی زیبا بین خدا و بنده است. در این حال، بنده نزد خدا عزت مییابد، به او نزدیک تر میشود و عنایت ویژه حق را شامل حال خود میکند. نیازش پذیرفته، حاجتش روا، و دعایش مستجاب میشود.
در این میان دعا به ساحت مقدس امام که ولی نعمت ما و واسطه فیض الهی است ـ جایگاه ویژهای دارد و وظیفه انسان دعا برای او است باید دانست تردیدی نیست که دعا، از عبادت‌های بزرگ است و آثار فراوانی دارد و دعا کردن برای سلامتی امام عصر(ع) از بهترین اقسام دعا است. درباره تاثیر دعا، از دو زاویه می‌توان نگاه کرد:
الف. تاثیر دعا نسبت به امام؛ ب. تأثیر دعا برای دعا کننده؛
از نگاه اول، دعا در سلامتی حضرت، مؤثر است؛ زیرا ایشان به این جهت که انسان است و در همین عالم زندگی میکند، در معرض آفات و بلایا هست و دعا میتواند در دور کردن بلاها و مرض‌ها از وجود عزیزش مؤثر باشد. این، با اراده‌ی خدا مبنی بر حیات و سلامتی امام، منافاتی ندارد؛ زیرا که اراده‌ی خدا از طریق اسباب اعمال میشود و دعا از مهمترین وسیله‌ها و سبب‌ها برای جریان اراده خدا در زندگی است.
از نگاه دوم، آثار دعا کردن فراوان است از جمله:
دعا کردن راهی است برای این که امام عصر را یاد کنیم و به این وسیله با آن عزیز ارتباط روحی و معنوی پیدا کنیم و این ارتباط ثمرات بسیاری برای رشد و کمال روحی ما دارد.
دعا کردن برای امام، نوعی عرض ارادت و محبت نسبت به او است که قطعاً از سوی آن منبع کرم بی پاسخ نخواهد ماند و دعا کننده را مورد لطف و عنایت خاص خود قرار خواهد داد.
دعا کردن برای امام، یعنی آن وجود عزیز را بر بسیاری از موجودات و پدیده‌ها مقدم دانستن و وجود و نقش او را مد نظر قرار دادن. این موضوع، سبب زیاد شدن محبت آن عزیز در دل‌ها و جان‌ها می‌گردد؛ زیرا ذکر محبوب سبب فراوانی محبت نسبت به او است.
با توجه به این که ایشان، واسطه‌ی فیض الهی در عالم هستی‌اند، صلوات و صدقه به نیت ایشان خود نوعی وسیله برای کسب فیوضات بیشتر است.
اما ترجمهای از این دعای شریف:
در ابتدای دعا از لفظ “الله” مدد میگیریم. “الله” لفظ خاص خدا و ندا است و همه صفات کمالی او را در بر میگیرد. استفاده از این لفظ، نشانه آن است که مطلبی بزرگ، مهم و فراگیر از خداوند مسئلت میکنیم.
سپس اراده خداوند را خواستارم: “کن” اراده خداوند دو گونه است: تکوینی(مربوط به خلق و عالم هستی) تشریعی(مربوط به قوانین) ما در این دعا، اراده از نوع اول را ـ که حتمیت دارد و تخلف از آن معنا ندارد ـ را خواستاریم.
در ادامه دعا لفظ “ولی” را برای امام عصر(ع) به کار میگیریم. ولی خدا، یعنی کسی که قرین خداست و بین او و خدا مانع و فاصله نیست. بر این اساس او برترین مخلوق خداوند است و از او کسی به خدا نزدیک تر نیست. در معنای ولی، سرپرستی نیز نهفته است. پس او از طرف خدا سرپرست امور عالم هستی است و تصرف در امور میکند. این بالاترین مقامی است که یک مخلوق میتواند داشته باشد و لذا اطاعت مطلق از او واجب است. ” أَطِیعُوا اللَّهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ”(نساء/۵۹) آنگاه ولی را معرفی میکنیم: “الحجه بن الحسن” هر کس باید امام و رهبر و راهبر خود را بشناسد. بداند هادی او چه کسی است. پیامبر فرموده است: “من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه”؛”کسی که بمیرد و امام زمانش را نشناخته باشد به مرگ جاهلی از دنیا رفته است”. باید انسان بداند رهرو چه کسی است و به پیروی از او به کجا میرود. ما در این فراز، امام خود را معرفی میکنیم و او همان امام مهدی(ع) فرزند امام حسن عسکری(ع) است.
در ادامه دعا، نیازهای خودا را میخواهیم. خدایا! برای مهدی: ولی، حافظ، قائد، ناصر، دلیل و عین باش.
“ولی” یعنی سرپرستی امور مهدی(ع) را خود به عهده بگیرد و لحظهای از او غافل نشو. پیامبر(ص) مکرر میفرمود: “رب لا تکلنی الی نفسی طرفه عین ابدا”؛”پروردگارا! به اندازه چشم به هم زدنی مرا به خود واگذار مکن”. از پیامبر در این زمینه پرسیدند. فرمود: برادرم یونس لحظهای به حال خود رها شد، سرانجامش گرفتاری در شکم ماهی بود. همه نیازمند عنایت خداییم، و ولی خدا به خاطر مقام بلندش، دستگیری بیشتر را میطبد.
“حافظ” ؛ یعنی، خدایا، تو او را از گزند حوادث و کیدها حفظ کن و نقشههای دشمنان و شیاطین را در مورد او نقش بر آب کن. خدایا او را از بلاها و بیماریها محافظت کن، تا بتواند به خوبی ولایت خود را اعمال کند.
“قائد”؛ یعنی: رهبر و راهنمای او، تو باش و مدیریت برنامههای او را به عهده بگیرد. این انقلاب بزرگ جهانی نیازمند به راهبریها و هدایتهای ویژه خداوند است.
“ناصر”؛ یعنی، خدایا! یاور و مددکار او باش. هر حرکتی که بخواهد به سر انجام برسد، باید مورد حمایت و یاری قرار گیرد تا نتیجه مطلوب از آن حاصل آید. و چه کسی بهتر از خداوند که قدرت مطلق بوده، و بهترین در تحقق برنامهها است.
“دلیل” ؛ یعنی، خدایا! راهنما و دلیل او باش. اگر آدمی وارد جادهای شود که تا به حال در آن گام ننهاده متحیر میماند؛ زیرا نمیداند راه چگونه است. او نیاز به دلیل و راهنما دارد که او را همراهی کرده و راه را برای او توضیح دهد و به مقصدش برساند. کاروانها در زمان گذشته، برای رسیدن به مقصد از دلیل و بلد راه سود میجستند. ما از خداوند میخواهیم که خودش دلیل و راهنمای امام باشد تا زمینههای ظهور او فراهم گردد، و با قیام زیبایش عدالت را در جهان حاکم گرداند.
“عین”؛ ، اصلی ترین عضو شناخت، چشم است. آدمی با چشم، کران تا کران جهان را میبیند و محیط خود را درک میکند. خطای دید باعث خسارت جبران ناپذیری میشود. ما از خدا میخواهیم خودش عین باشد و امام از طریق او، جهان و حرکت خود را ببیند. دید خدایی دیگر خطا ندارد و بدون نقص و انحراف است.
سر انجام این اراده و عنایتهای ویژه حضرت حق آن است که زمین از آلودگیها و نافرمانیها به دست امام مهدی(ع) و با قیام آسمانی اش پاک میشود و عبادت الهی بدون شرک محقق گردد:” یَعْبُدُونَنِی لا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئاً”(نور،۵۵) و هدف از خلقت تحقق مییابد. ” وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلاَّ لِیَعْبُدُونِ”(ذاریات،۵۶) ما از خداوند میخواهیم این نعمت ارزشمند، پس از پدید آمدن مدتهای طولانی ادامه یابد تا انسانهای زیادی در سایه این حکومت به سر انجام نیک نایل شوند.
پرسش: چند تا نماز امام زمان (عج) داریم ؟ لطفا برایم توضیح دهید .
پاسخ: نمازی که معروف به نماز امام زمان(ع) است یک نماز است که دو رکعت می‌باشد. در هر رکعت در حمد آیه «ایاک نعبد و ایاک نستعین» صد بار تکرار میشود، و ذکر‌های رکوع و دو سجده نیز هفت مرتبه گفته میشود. بعد از نماز یک مرتبه «لا اله الا الله» می‌گوید. سپس تسبیح حضرت زهرا(س) را می‌خواند و سپس به سجده رفته و صد مرتبه صلوات می‌فرستد.
البته نمازهای دیگری نیز مرتبط به حضرت است مانند نماز استغاثه که در مفاتیح وارد شده است.
پرسش: حضرت که معصومند و ولی خدا چرا در رابطه با ظهور برای خود دعا نمی کنندتا فرج ایشان برسد و ما خوشحال شویم؟
پاسخ: هر چند امام عصر(ع) انسان کامل بوده و دعای ایشان نزد حضرت حق مستجاب است، ولی باید دانست که خداوند این جهان را بر پایه اسباب قرار داده است بدین معنی که برای تحقق هر پدیده باید شرایط آن فراهم شود. قیام جهانی حضرت چون با جامعه انسانی در ارتباط است و انسان‌ها دارای اختیار و انتخاب هستند و خود باید چگونگی زندگی جمعی خود را رقم بزنند، بنابراین باید انسان‌ها بخواهند تا ظهور تحقق پذیرد. امام زمان(ع) هر چند دعا میکند و برای امر ظهور تلاش کرده و زمینه‌سازی می‌نماید، ولی این کافی نیست بلکه تلاش انسان‌ها نیز لازم است .
امام مهدی(عج) زمانی ظهور میکند که شرایط آن فراهم شده باشد؛ یعنی، افرادی باشند که واقعا یار و یاور امام(عج) باشند. او را شناخته و ایمان قوی به او و اهدافش داشته باشند و لحظه ای دست از یاری و حمایت وی بر ندارند. از طرفی مردم آمادگی پذیرش حضرت را واقعا داشته باشند و خواستار ظهورش شوند… و این زمانی است که مردم در زندگی خود یاد حضرت را زنده کنند و اعمال و رفتار و کردارشان به گونه ای باشد که نشان دهند منتظر ظهورند. وضعیت مردم جهان نیز به گونهای باشد که منتظر ظهور مرد آسمانی باشند.
پرسش: راه های متوسل شدن به آقا را در گرفتاری ها و مشکلات بیان کنید ؟
پاسخ: راه‌های متعددی هست از جمله: دعای توسل، دعای فرج، (الهی عظم البلاء ….) نماز امام زمان، نماز استغاثه، زیارت آل یس. که این موارد در کتاب مفاتیح هست. در کنار این امور، روزه خواندن و صدقه دادن مخصوصا توصل به حضرت زهرا(س) و امام حسین(ع) و حضرت ابوالفضل و نرجس خاتون مادر امام زمان(ع) بسیار مؤثر است.
