
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۷۷/۱۰/۲۳
بســم اللّه الرّحمن الرّحــیم
الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی
سؤال اول: ضمن عرض سلام و خسته نباشید خدمت حاج آقا قرائتی: یکی از حقوق فرزند بر والدین نام نیکو است، نام نیکو چه ویژگیهایی دارد؟
جواب: اهمیت اسلام بر محتوا میباشد البته روی اسم هم عنایت دارد.
مثلاً قرآن میفرماید: (لیسمّون الملائکه تستیه الانثی): چرا اسم زن روی ملائکه گذاشته اید
یکی از کارهای خوب پیامبر(صلّی اللّه علیه و آله و سلم) بعد از اینکه مبعوث شد این بود که نامهای بد را تغییر داد.
امروز در جمهوری اسلامی هم متاسفانه نامهای زشت هست نامگذاری مکانها و اشیاء به عکس و نام فیل، کرگدن، سوسمار، گربه، پلنگ، مگر باغ وحش است، چرا پتو با عکس یک گرگ، و حوله با عکس گربه، زمانی که صورت خشک میکنیم سبیلهای ما با سبیلهای گربه قاطی میشود.
مظاهر و آدم مهم است نباید زشت باشد، نام نیکو از حقوق فرزند بر پدر و مادر است.
– اصلهایی که باید در نامگذاری مورد توجه قرار گیرد
۱- تحقیر نباشد
۲- خودباختگی نباشد
اصلاً معنای این کلمه و اسم را نمیداند ولی چون فلان کشور استفاده میکند او هم از روی خودباختگی تقلید میکند
۳- با محتوا باشد
۴- انگیزه آور باشد
اگر لقب کسی دانشمند شد برای خود زشت میداند که بی سواد باشد و اگر گفتند جوانمرد برای خود بد میداند که نامرد شود و اگر به کسی گفتند «حمیده »: یعنی پسندیده. کلمات انسان را تلقین میکند. (تکرار مطلب)
حدیث: صادقترین کلمات و اسمها آن است که کلمه «عبد» در آن باشد، چون مهم اول این است که ما بنده خداهستیم. مثل: عبدالمجید، عبداللّه، عبدالرحمن
حدیث: بهترین اسمها اسامی ائمه(علیهم السلام) است
حدیث: یکی از امام صادق(علیه السلام) پرسید که: ما اسم بچههای خود را از اسامی شما انتخاب میکنیم(صادق، کاظم، جواد) آیا کافی است؟ فرمودند: بله(هل الدین الّا الحبّ) آیا دین غیر از دوستی است؟
– ما باید روی نامگذاری حساسیت داشته باشیم، در زمان شاه زمانی که با امام خمینی(ره) مخالفت کرده، زیادی ازمردم اسم بچهها را گذاشتند «روح اللّه ».
– زمانی که یحیی پسر زید که نوه امام زین العابدین(علیه السلام) بود شهید کردند، زنان خراسان هرچه پسر بدنیاآوردند نام او را «یحیی » گذاشتند، به کوری چشم طاغوت که او را شهید کردند.
– معاویه بخشنامه کرد که اسم «علی » برای بچهها انتخاب نکنید.
امام حسین(علیه السلام) فرمود: (به کوری چشم معاویه) هرچه فرزند پسر داشته باشم اسم او را «علی » خواهم گذاشت و لذا حضرت نام سه پسر خود را گذاشت: «علی اکبر»، «علی اوسط »، «علی اصغر».
البته اشتباهی هم در ذهنها هست که وقتی پیشنهاد مثلاً نام «فاطمه » میشود میگوید: خواهر و برادرم «فاطمه » دارندخوب باشد چه عیبی دارد چون آنها هم تلویزیون و یخچال و قالی و تلفن دارد، چطور برای اینها نمیگوئیم مانمی خواهیم. (صلوات حضار)
سؤال دوم:بعد از انقلاب واژه «حزب اللّهی » رایج شده است، بفرمائید ویژگیهای «حزب اللّهی » چیست؟
جواب: بعضی از کلماتی که ما بکار میبریم در قرآن است مثل «حزب اللّه »، و «یوم اللّه »، «مستضعف » و «مستکبر» قبلاًاگر کسی سؤال میکرد از این کلمات شاید کسی نمیدانست.
سه بار کلمه «حزب اللّه » در قرآن آمده:
۱- آیهای که میگوید: رهبر شما علی است در سوره مائده آیه و ۵۵
(انّما ولیّکم اللّه و رسوله و الذین آمنوا، یقیمون الصلوه و یؤتون الزکوه و هم راکعون)
فقط رهبر شما خدا و رسولش و آنان که ایمان آوردهاند هستند، آنانکه نماز به پا دارند و زکات میدهند در حالی که دررکوع هستند. بعد میفرماید: (ومن یتول اللّه و رسوله والذین آمنوا، فان حزب اللّه هم الغالبون)
و کسی که پیروی کند خدا و رسولش و مؤمنان را، پس «حزب اللّه » آنان پیروز و غالب هستند. پس هرکسی ولایت خداو رسولش را بپذیرد «حزب اللّهی » است. آیه اول به جمله(وهم راکعون) معلوم است که علی(علیه السلام) است. درآیه دوم هم نشانه «حزب اللّهی » را ولایت پذیری میداند.
۲- در جزء ۲۸ سوره مجادله آیه میفرماید:
(لا تجد قوماً یؤمنون باللّه والیوم الاخر، یوادّون ممن حاد اللّه، ولو کانوا آبائهم و انباءهم و اخوالهم، و عشیرتهم) پیدا نمیکنی دسته را که ایمان به خدا و روز آخرت داشته ولی با دشمنان خدا دوستی کنند گرچه آنها پدران و فرزندان و برادران وفامیلشان باشند.
(اولئک کتب فی قلوبهم الایمان و ایّدهم بروح منه، رضی اللّه عنهم و رضوا عنه، اولئک حزب اللّه) آنها ایمان در قلبشان نوشته شده و با روح خدا تائید میشوند، خدا از آنهاو آنها از خدا راضی هستند، اینها «حزب اللّه » هستند.
پس نشانه «حزب اللّهی » در این آیه آن است که با دشمن خدا قطع رابطه کنند، و درست نیست که بگوید انسان باید باهمه بسازد، اینکه امام خمینی(ره) میفرماید: اسلام ناب محمدی(صلّی اللّه علیه و آله و سلم)، و اسلام آمریکائی
که ایشان چند ساله آخر عمرشان مرتب این جمله را میفرمودند.
سؤال: اسلام ناب و اسلام آمریکائی چیست؟
جواب: قرآن میفرماید: (و من یکفر بالطاغوت و یؤمن باللّه): کفر به طاغوت و ایمان به خدا، این ایمان ناب است، مرگ بر آمریکا از طرفی و کمک به مردم فلسطین از طرفی.
ولی آنها میگویند: (یؤمن بالطاغوت و یؤمن باللّه): ایمان به طاغوت و ایمان به خدا
این اسلام آمریکائی است. اگر به همه قدرتها بگوئید ما نماز میخوانیم بله قربان گوی شما هم هستیم میگوید بخوان تا خسته شوید، اگر نماز تو کاری به سیاست ما نداشته باشد بخوان.
تمام دعواهایی که با پیامبر(صلّی اللّه علیه و آله و سلم) و علی(علیه السلام) این نبود که چرا نماز میخوانی و سجده میکنی آنها میگفتند: چرا شما حکومت میکنی؟ چون آنها میخواستند حکومت تشکیل دهند، اگر ما شبی دو لیترهم گریه کنیم با سیاست آمریکا مخالفتی ندارد.
سؤال: حزب اللّهی چیست؟
جواب: کسی است که ضمن اینکه ولایت دارد برائت هم دارد، ضمن اینکه راه حق را دوست دارد با راه باطل هم برخورد میکند.
پس حزب اللّه با همه سازش ندارد. (صلوات حضار)
سؤال سوم: با عرض تشکر خدمت حاج آقا: آیا چشم زخم واقعیت دارد؟ و راه رفع آن چیست؟
جواب: بعضی چیزها خرافه است، و خرافه چیزی است که به عقل بند است و نه به وحی، البته بعضی از آداب دربعضی از مکانها خوب است گرچه حدیثی بر آن نداشته باشیم.
مثال: در بعضی از مناطق افراد دست ما در خود را ببوسند.
این کار خوبی است و بردن کادو و گل، اینها محبت آور و دل مسلمانی شاد میشود.
ولی چشم زخم، خرافه نیست، چون زهر هر چیزی به چیزی است، مار زهرش در زبان و عقرب زهرش در دم، و بعضی از انسانها زهرشان در چشم است، و این از نظر علمی هم ثابت شده، که تا به چیزی نظری خاص میکند نابود و معیوب میشود، البته دست خودشان هم نیست.
حضرت یعقوب(علیه السلام) با یازده پسر به منطقهای میرفت به فرزندان گفت:
(لا تدخلوا من باب واحد… وادخلوا من ابواب متفرقه) همه از یک درب وارد نشود که مورد توجه و چشم قرار بگیرید. و درآیه معروف(وان یکاد) هم هست که:
(.. لیزلقونک بابصارهم): اینها با چشم میخواهند تو را بکشند
پس «چشم زخم » از نظر قرآن و حدیث داریم.
راه دفع آن: ۱- صدقه دادن پناه بردن به خدا مثل(قل اعوذ برب الناس) ۳- گفتن(اللّه اکبر) به هنگام احتمال آن انگشتر عقیق، که البته ممکن است در آینده دنیا علم آن را کشف کند. ۵- کمک به فقرا(تکرار مطلب))
سؤال چهارم: با سلام و تشکر از حاج آقا، نظر اسلام درباره مزاح و شوخی چیست؟
جواب: شوخی که خوب است، من اگر در بحثها خنده نداشته باشم…
مثال: خنده مثل چاپی قهوه خانه است که اگر کسی، ۲۰ ساعت در اتوبوس نشسته و جایی پیاده نشود خستگی اوزیاد میشود ولی اگر هر دو ساعتی مقدار استراحت و صرف چایی داشته باشد
حدیث: (المؤمن بشره فی وجهه): مؤمن خنده بر لب است
دندانهایش سفید و بوی خوش دارد
حدیث: پیامبر(صلّی اللّه علیه و اله و سلم) روسری خانمش که بوی عطر میداد آب زده و به سر و روی خودش کشید
حدیث: گفته شده هر کجا بوی عطر میدهد همانجا امام سجاد(علیه السلام) نماز خوانده.
حدیث: آن مقدار که پیامبر(صلّی اللّه علیه و آله و سلم) پول عطر میداد بیش از مقداری بود که پول غذا میداد.
زیبائی، عطر، لبخند، خوب است ولی شوخی اصولی دارد، خوب است ولی به شرط اینکه:
۱- انسان دلقک معرفی نشود
من خوب است که در بحث مردم را بخندانم ولی خوب نیست هرکس به من میرسد بگوید آقای قرائتی یک جک بگو(خنده حضار) بد است که یک مؤمن دلقک شود، ولی اگر گفتند: آقای قرائتی حدیث بخوان ولی میدانند اگر من حدیث بگویم خنده هم دارد. فرق است که بگویند فلانی معلم قرآن است و خوشمزه حرف میزند یا اینکه او آخونددلقکی است.
حدیث داریم: (لا یجتر علیک): به شکلی شوخی نکنید که مردم بر علیه شما جرات پیدا کنند و مسخره کنند.
حدیث: (ما من مؤمن الّا فیه دعابه): مؤمنی نیست مگر اینکه در او رگهای از خنده هست. انسانها اخمو موفق نیستند.
مثال: انسانهایی که عصا قورت داده و خورده اند، اگر چوب هم باشد با آب پائین میرود ولی عصا قلاب شده ومی ماند.
عدهای آمده بودند صحبت کنیم دیدم یکی اخمو، و سر به پیش نشسته گفتم: چرا اینچنین است. گفتند: این داردخودسازی میکند، گفتم بیچاره راه خودسازی را هم نمیداند.
مثال: یکی راه میرفت و نگاه به شکمش میکرد گفتند: چرا اینچنین میکنی گفت دکتر گفته مواظب شکمت باش(خنده حضار)
مطلب دیگر اینکه در شوخی و مزاح زیاده روی نباید بشود.
حدیث: «بلارَفَت » به شرطی که حرفها نامربوط در آن نباشد.
– یک مورد شوخی در زمان پیامبر(صلّی اللّه علیه و آله و سلم):
یک نفر ظرف عسلی آورده به دست حضرت داد فکر کردند هدیه است مقداری از آن را خورده و دیگران هم استفاده کردند تا تمام شد بعد صاحب عسل گفت: پول و قیمت آن را بدهید، همه بسیار خندیدند که ما فکر میکردیم این هدیه است، بعد برای عسل او پول جمع کردند، بعد از آن گاهی پیامبر(صلّی اللّه علیه و آله و سلم) از صاحب عسل سراغ میگرفت.
دین ما دین فطری است و چون فطرت خسته میشود خنده میخواهد و خنده فطری است، زیاده روی نباید بشود.
حدیث: خنده باشد ولی «بلا قهقهه » قهقهه و بدمستی و غافل شدن از همه چیز در آن نباشد.
دیگر اینکه: از موارد تهمت باید پرهیز کرد که میفرماید: (اتّقوا مواضع التهم) مواظب جای تهمت باش.
مثال: جوانی ازدواج نکرده و خوش تیپ میرود سر کلاس دختران، حالا میگوید: قرائتی گفت شوخی هم خوب است بگو و بخند، فردا وصلهای به دختر یا پسر چسبانیده میشود. (خنده حضار)
ممکن است در جایی شوخی برای پیرمرد یا جوان یا زن و مرد اشکان نداشته یا داشته باشد.
حدیث: در تشییع جنازه نخندید.
همه دارند گریه میکنند او حالا شوخی میکند باید حساب، شب عاشورا، جوان، دختر ازدواج نکرده و مواردی که خود هم میدانیم باید رعایت کنیم، پس با معیارهایی که گفتیم شوخی خوب است.
خدایا، به حق محمد و آل محمد(علیهم السلام) به ما توفیق بده که همه اخلاق و احکام و عقائد حقه را شناخته وخود را به وسیله آشنایی با آنها تنظیم کنیم.
(والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته)