
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۷۴/۴/۱
بسم الله الرحمن الرحیم
درس راضی به رضای خدا بودن. امام حسین(علیه السلام) وقتی از اسب بر زمین افتاد در گودی قتلگاه فرمود: «رضاً، رضا برضاک» خدایا هر چه تو راضی هستی من هم، همان را راضی هستم. بعضی وقتها ما راضی هستیم به شرط اینکه اگر. . . امام حسین(علیه السلام) فرمود برای من فرق نمیکند روی دوش پیغمبر، زیر سم اسب هم راضی هستم هر جور شما بخواهید من تو را میخواهم میگویند شخصی ده، دوازده نفر نوکر داشت میخواست نوکرهایش را امتحان بکند، سوار اسب شد مقداری سکه با خودش برداشت از یک گردنه کوهی میرفت سر کیسه را شل کرد، سکهها در دره افتاد به نوکرهایش گفت هر کس سکهها را بردارد مال خودش. همه رفتند به دنبال سکه، یکی از نوکرها با اسب آقا بود تا گفت تو چرا نمیروی سکه برداری. فرمود: سکهها را نمیخواهم، من تو را میخواهم، من حافظ جان شما هستم. بعضی وقتها میگوئیم خداوند، خدای بزرگ است چون این نعمتها را به ما داده است ولی یک وقت هم میگوییم خدا خوب است چه بدهد، یا ندهد. امام زین العابدین(علیه السلام) مریض میشود دعا میخواند، دعایش این است میگوید خداوندا مریضی را دوست دارید یا سلامتی را، هر چه شما دوست داشته باشید من همان را میخواهم، شخصی آمد به ولی خدا گفت من مرض را بیشتر از سلامتی میخواهم، فقر را بیشتر از پولداری میخواهم، گمنامی را بیشتر از شهرت میخواهم، محل فقیرها را بیشتر از محل پولدارها میخواهم، کوچههای تنگ را بیشتر از خیابانهای وسیع میخواهم. امام فرمود: اینها همهاش هوس است باید هر چیزی که خداوند دوست داشته باشد بخواهید.
کارمند بانکی میگفت یک روز رئیس بانک میگوید تو در این باجه باش و فقط پول تحویل بده. روز دیگر میگوید پول تحویل بگیر، برای من فرق نمیکند من کارمند بانک هستم من گوش میدهم پول دادن یا پول گرفتن برای من فرقی نمیکند مهم این است که من از رئیس بانک اطاعت میکنم و بکنم. صاحب کتاب الغدیر: علامه امینی مریض شد، تهران خوابیده بود رفتم به دیدنش، گفتم آقا شما با امیرالمؤمنین(علیه السلام) خیلی رفیقی. شما یازده جلد الغدیر نوشتهاید و از مهمترین کتابها است، کتابی مثل این در تاریخ کم نظیر است، بخواهید خداوند شفایتان را بدهد. فرمود هر چه خداوند دوست دارد من همان را میخواهم. این درسی که انسان راضی باشد اگر انسان هنر داشته باشد میتواند در هر شرایطی استفاده کند از هنرش قرآن یک آیه داریم: «وَ ما یَسْتَوِی الْبَحْرانِ هذا عَذْبٌ فُراتٌ سائِغٌ شَرابُهُ وَ هذا مِلْحٌ أُجاجٌ» فاطر/۱۲ دو دریا مثل هم نیستند یکی شیرین است، یکی شور است، اما اگر شما صیاد باشید در هر دو ماهی وجود دارد. شما اگر غواص باشید در هر دو لؤلؤ مرجان هست، اگر ناخدا خوبی باشی در هر دو میتوانی کشتیرانی کنی، هنر باید هنر باشد. آنقدر پیرها دیدهایم، که سلامتی و جوانی نداشتهاند ولی انقلابی بودند و با پیری به جبهه کمک کردند و آنقدرجوانان ۱۲۰ کیلویی هیچ خدمتی به جبهه نکردند، ما داریم آدمهای فقیری که در همه کارهای خیر حتی خیلی کم ولی کمک میکند، و آدم پولداری که خیرش به هیچ جا نمیرسد، درختهای بزرگ و بیثمر و درختهای کوچک با ثمر فرق نمیکند که درخت کوچک باشد یا بزرگ مهم این است که چقدر میوه میدهد. خدایا به آبروی امام حسین(علیه السلام) ایمان و معرفتی به ما بده که هر چه را که تو دوست داری ما همان را دوست داشته باشیم.
درسی دیگر: عمل به وظیفه مهم است خواه شکست، خواه پیروزی. کربلا به ما میگوید باید به وظیفهمان عمل کنیم، شد که شد، نشد که نشد. قرآن میفرماید: «لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى» نجم/۳۹ انسان باید سعی خودش را بکند، نگفته «لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ عَمَلَ» نمیگوید عمل کن، تلاش کن. عمل شد که شد. شما میروید جماعت میگویند آقا نیامده ولی ثواب جماعت دارید شما سلام میکنید، گوش من نمیشنود ولی ثواب سلام کردن را دارید. آنچه که مهم است عمل به وظیفه است شکست یا پیروزی مهم نیست. امام حسین(علیه السلام) در کربلا فرمود: مهم پیروزی یا شکست نیست مهم عمل به وظیفه است رهبر انقلاب اسلامیمیگفت ما باید به وظیفهمان عمل کنیم، صدام جنایتکاری است که به ایران حمله کرده ما باید از کشو اسلامیمان دفاع کنیم. حالا صدام را کوبید الحمدالله، شهید شدیم الحمد الله عمل به وظیفه مهم است این هم درس کربلا بود.
درسی دیگر: همیشه دین ارزان بدست نمیآید فکر میکنند دین همین نماز و روزه است، بله اینها هست ولی بعضی وقتها شهادت دادن است. داغ دادن است در تعزیه همیشه نعش نمیشود تلخی دارد شیرینی دارد و آدم وقتهای سخت دیندار باشد این هنر است در سرازیری هر بشکه ایی که راحت پایین میرود و سریع میرود در گردنهها معلوم میشود نه در سرازیری. قرآن یک آیه داریم که میگوید: حاجیها در ایام حج حق شکار کردن را ندارند گاهی وقتها شکار تا نزدیک حاجی میآید حاجی دهنش پر از آب میشود، اما باید خودش را نگه دارد در جوانی پاک بودن شیوه پیغمبری است، اگر زمینه گناه بود و گناه نکردیم وگرنه آدم لال غیبت نمیکند هنر نیست. آدم کر موسیقی گوش ندهد هنر نیست. دینداری مشکل است حدیث داریم: دوره آخر زمان دینداری مثل نگه داشتن آتش کف دست است، رفیق آدم را دعوت میکند به چیزهایی، کتاب یک چیزهای درونش است.
درس دیگر: در جنگها پیشگام نباشیم. امام حسین(علیه السلام) در کربلا فرمود: تا آنها تیراندازی نکردند شما تیراندازی نکنید، جنگ هم اخلاقی دارد، وقتی مردم مسلمان میرفتند جبهه امیرالمؤمنین(علیه السلام) چند تا دستور میفرمود:
۱- آب را مسموم نکنید.
۲- درختها را قطع نکنید.
۳- به فراریها کاری نداشته باشید.
۴- خانمها، پیرها، بچهها را کاری نداشته باشید.
۵- اسیر را احترام کنید.
۶- قبل از اینکه جنگ شروع بشود با طرف مقابل حرف بزنید ممکن است که بگوید من نمیدانستم اینطور است بگو من حرفم این است روش و آگاهی به او بده، پزشکی اخلاق دارد. هر چیزی اخلاق دارد، خلبان عزیز ما رفت در زمان جنگ عراق را نابود کند بنا بود پلی مهم را بمباران کند یک نفر روی این پل راه میرفت. آنقدر در هوا چرخید تا این یک نفر بیرون برود که اگر این پل را خراب کند یک نفر بیگناه کشته نشود فرق میکند تا آن خلبانی که بمباران میکند هر چه شد، شد.
درسی دیگر: علم کافی نیست ایمان و اراده لازم است. در کربلا لشکر یزید علم داشتند که این امام حسین(علیه السلام) است، مادرش زهرا(سلام الله علیها)، پدرش علی(علیه السلام)، جدش پیغمبر(صلی الله علیه و آله)، برادرش امام حسن(علیه السلام) است علم داشتند اما آن چیزی که نداشتند ایمان بود خیلیها علم دارند میدانند سیگار برایش بد است ولی میکشند. ما سه رقم جوان داریم: جوانان و بچه و نوجوانها. ۱- وِل. ۲- میزان. ۳- امام.
۱- بعضی از جوانها ول هستند، شل مثل آب و هوا. آب و هوا شل است در هر ظرفی شکل آن ظرف را میگیرد مثل فتیله چراغ در دست دیگران. مرسوم است میگوید خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو.
۲- بعضی از جوانها میزان هستند از خودشان فکر میکنند. میگوید این کار برای من درست نیست کسی به آنها میگوید بیا برویم فیلم بدی را ببینیم میگوید ویدئو را وقتی دیدم اخلاق من فاسد میشود، امشب که امتحان دارم اینکار را نمیکنم، فکر دارد که این کارها را نمیکند این جوان عالی است.
۳- از آن مهمتر و بهتر جوانهایی که امام هستند. ما در جامعه یک مشت بچه داریم، نوجوان داریم ذاتاً امام هستند، یعنی رهبر دیگران، یعنی نه که او را میبرندش به فساد. این آن را میآورد به مسجد و میبرد به کتابخانه. اگر ما را بردند ول هستیم، اگر نرفتیم میزان هستیم، اگر ما بچهها را به کار خوب واداشتیم امام هستیم، امام یعنی خودش در خط حق میرود و دیگران را به راه حق میبرد. سه رقم دختر داریم، دختران ول، میزان، رهبر.
علم کافی نیست ایمان و اراده لازم است. امام حسین(علیه السلام) فرمود: وضع چه جور است از یک نفر. گفت مردم میدانند که شما کی هستید، دلشان با شماست اما شمشیرشان با بنی امیه است.
درسی دیگر: همه مردم وفادار نیستند، دو آیه هست که مردم وفادار هستند یا نیستند سوره اعراف آیه ۱۸۹. میفرماید: «هُوَ الَّذی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَهٍ وَ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها لِیَسْکُنَ إِلَیْها فَلَمَّا تَغَشَّاها حَمَلَتْ حَمْلاً خَفیفاً فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُما لَئِنْ آتَیْتَنا صالِحاً لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرینَ» اعراف/۱۸۹ زن و شوهر از یک نفس هستند، همسر برای همسر وسیله آرامش است «فَلَمَّا تَغَشَّاها حَمَلَتْ حَمْلاً خَفیفاً» زن حامله میشود منتهی حامله سبک چون ماه اول و دوم زن سبک حامله میشود «فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ» مدتی میگذرد حملش سنگین میشود وارد ماه هشتم و نهم میشود بچه بزرگ میشود و زن حامله سنگین میشود وقتی زن و شوهر میگویند چند روز دیگر ما بچه دار میشویم هر دو میگویند انشاء الله به ما بچه خوب به ما اعطاء کند هر دو دعا میکنند «لَئِنْ آتَیْتَنا صالِحاً لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرینَ» اگر خدا یک بچه صالحی به ما بدهد انشاء الله عقیقه برایش میکنیم. اسم فاطمه یا علی برایش میگذاریم کی میشود بچه من بزرگ شود برود نماز جمعه، قرآن بخواند. انشاء الله شاگرد اول بشود. همینطور میگویند. (منتهی تا بچه دار نشدند اینها را میگفتند قرآن میفرماید: «فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَکاءَ فیما آتاهُما» اعراف/۱۹۰ عجب نامردی است همین که بچه دار شدند برای خدا شریک قرار میدهند، بچه را منحرف میکنند. قرآن میگوید همین آیه: انسانها وقتی ندارند و قولش یاد میرود. کسی میگوید من اگر پولدار شدم مقداری را کمک فقراء میکنم همین که پولدار شد یادش میرود، ای خدا تو به من پول بده من مثل آدمهای پولدار بیدین نیستم خمس خودم را میدهم ولی وقتی پولدار شد یادش میرود خمس، زکات چی. تا گندم میکارد میگویدای خدا گندمها را از آفت نگه دار، باران را به وقت بیاور، حالا که این کارها و نگهداری شده و همه را درو کرده حاضر نیست خمس و زکات بدهند مردم کوفه قول دادند و به آن عمل نکردند ما هم همینطور هست قول میدهیم و وفا نمیکنیم. ما چرا میگوییم مرگ بر آمریکا. زیرا آمریکا زیاد میخورد زیاد مصرف میکند پس ما هم پرمصرف شدیم این رگ آمریکایی هم در ما وجود دارد. اگر ما با بچه، به زور میگوییم برو نان بخر یا کارهای دیگر. آمریکا هم همین کار را میکند. آمریکا میگوید آفریقا باید این کار را بکنی، صدام باید، کویت باید این کار را بکنی، هر کس به دیگری زور بگوید آمریکایی است. آمریکا یعنی زورگویی، مردم کوفه نامردی کردند. این مال نامردی، بچه داری. سوره توبه آیه ۷۵: (بعضی از مردم وقتی پول ندارند میگویند که: «وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَ لَنَکُونَنَّ مِنَ الصَّالِحینَ» توبه/۷۷ای خدا اگر به فضل و کرم تو به من پول حسابی دادی به همه فقرا پول میدهم. «وَ لَنَکُونَنَّ مِنَ الصَّالِحینَ» موتور میخرم همه جمعهها میروم نماز جمعه «فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ» توبه/۷۶ همین که به او داد بخل میکند اگر قول دادیم وفا کنیم. قرآن تعریف میکند از اولیاء خدا «یُوفُونَ بِالنَّذْرِ» دهر/۷ اول نذر عاشورا، گوسفند بکشند بعد عاشورا میرسد میگوید ما که نگفتیم این عاشورا، یک عاشورای دیگر. بعد میگوئیم به فقیر کمک کنیم بعد میگوید معلوم نیست که این فقیر باشد. الان که تابستان است کتابها را در اختیار جوانها و نوجوانها قرار بدهیم. مرحوم مطهری از من پرسید قسمتی از زندگیت را به من بگو و من هم گفتم. گفت این را بردار بنویس هر طلبهای که این سخنان من را میشنود میگویم هر طلبهایی فامیلی دارد هزارها طلبه بیکار هستند، تابستان هر طلبه در کوچه بچهها را جمع کند روزی نیم ساعت هنر یاد بگیرید رفتم به فرهنگ سرا، انصافاً زحمت زیادی کشیدند ولی نمره شما ۱۷ است. آیا دخترها و پسرهایی که به فرهنگسرا میآیند چیزی یاد میگیرند، فیلم هست، سرود، خطاطی، نقاشی، آدم فقیر هم هست کسی که میآید اینجا حداقل باید آخر کار یک پیراهنی بدوزد یا بتواند یک خطاط باشد. حقوق یک نجار بیشتر از حقوق یک استاندار است چون هنر دارد. ما حال نجاری و بنایی و غیره. . . نداریم الان لباس گران شده، جوان حاضر نیست سرش را کوتاه کند، حال ندارد برود حمام. این کارها دخترها و پسرها را پر کار نمیکند. اگر کسی از من میپرسید تهاجم فرهنگی را چه کنیم میگفتم دو تا روزنه دارد. ۱- بیکارها را هنر یادش بدهیم. البته یک برنامه ریاست جمهوری با وزارت کار برای اشتغال و هنر یاد دادن یک برنامه ریزیهایی شده اگر ما آدمهای بیکارمان هنر داشته باشند.
۲- وام ازدواج زیاد بدهند و آسان. ازدواج را آسان بگیریم. وام به بیکاران بدهیم، ۵۰ درصد، ۸۰ درصد گناه کم میشود فتنه و گناه مال دو چیز است. ۱- نداشتن همسر. ۲- نداشتن کار. برای باغدارها یک حدیث بخوانم. امام صادق(علیه السلام) باغی داشت وقتی میوه هایش میرسید باغش را سوراخ میکرد میگفت هر که میخواهد بخورد بیاید بخورد ما هر کدام میوه داریم زنجیر میبندیم و اگر خجالت هم نکشیم روی میوهها برق میکاریم، تا هر کس میوهای میخورد برق او را بگیرد هر دانهای که کشاورز میکارد، مورچه ایی بخورد برای کشاورز ثواب است. من زحمت میکشم و میکارم مردم میآیند بخورند البته مراعات خوردن، حساب و کتاب دارد. قدیمیها درخت وقف میکردند که مردم بخورند و کسی نگاه میکرد که از میوه هایش میخوردند لذت میبرد. برکت آن با خداست، یک باران بیاید میوه رونق دارد یک سیل بیاید هر چه ندادی به مردم بخورند از بین میرود.
درسی دیگر: منتظر نتیجه نباشیم. آخر یک وقت میگویند رهبر حسین است سر به نی میدهد تن به ذلت نمیدهد آن روز امام به نتیجه نرسیده بود ولی امروز رسده. امروز درست را بخوان فردا به نتیجه میرسی، جوان حال درس خواندن ندارد کتاب را پرت میکند. در زمانی به نتیجه میرسی. امیرالمؤمنین در نهج البلاغه میفرماید که کار حق را انجام بدهید ممکن است امروز کسی قدر شما را نداند ولی در آینده کسانی پیدا میشوند قدر شما را میدانند. امام حسین(علیه السلام) روز عاشورا به نتیجه نرسید ولی قرنها بعد به نتیجه رسید، کسی گناه میکند به او بگویید حلقه و زنجیر طلا برای مرد گناه است، گناه بیخودی است، گوش نمیدهد، نگاهش بکن و بگو دیگر نهی از منکر فایده ندارد. تو میگویی همه به او میگویند ولی بعدها غرور آن میشکند و با خود میگوید حالا که چه من در گناه باشم چه میشود. ممکن است تبر اولی چوب را نشکند ولی تبر ۱۳ چوب را میشکند. نباید بگوییم ۱۲ تبر اول لقل بود. آن ۱۲ تبر چوب را آماده کردند برای تبر ۱۳. نهی از منکر واجب ایت گرچه امروز نتیجه ندهد. منتظر نتیجه امروز نباشید حدیث داریم روز قیامت به بعضی افراد میگویند دعا کردی ولی چون خیرت نبود به تو ندادم ولی عوض دعایی که کردی این مقامات بهشتی مال تو. انسان میگویدای کاش هیچکدام از دعاهای من مستجاب نمیشد. امام حسین(علیه السلام) در جنگ صفین پسر عمر، خلیفه دوم آمد پیش امام حسین(علیه السلام) گفت حسین جان مردم با علی خوب نیستند به خاطر اینکه در جنگ بدر، احد، حنین، خندق، حضرت علی(علیه السلام) شمشیر کشیده باباهای کافر یک عده را کشته اینها هنوز دق دل دارند و با علی(علیه السلام) خوب نیستند، حسین دست از پدرت بردار، خط خودت را جدا کن ما همه طرفدار تو میشویم، میخواستند در جنگ صفین پدر را از پسر جدا کنند.
امام حسین(علیه السلام) گفت: «اخْسَأْ» برو گم شو تو میخواهی من را از علی(علیه السلام) جدا کنی، تو از این دست بکش ما کمک میکنیم، شبیه این را هم به امام حسن(علیه السالم) گفتند، امام حسن(علیه السلام) وقتی صلح کرد، صلح اجباری. آمدند و گفتند شما خط خودت را از امام حسن(علیه السلام) جدا کن ما دورت را میگیریم. فرمود حسن(علیه السلام) امام من است و بعد از شهادت امام حسن(علیه السلام) ده سال معاویه بود امام حسین(علیه السلام) به احترام امضای امام حسن(علیه السلام) هیچ کاری نکرد. گذاشت معاویه رفت با یزید طرف شد. گفت من معاویه را طاغوت میدانم اما چون با برادرم که امام من است امضاء کرده من به احترام امام خودم هیچ چیز نمیگویم. هر سمت بایستم رو به خداست اما پیغمبر ناراحت بود چرا رو به بیت المقدس نماز میخوانیم، چون یهودیها رو به آنجا نماز میخوانند، مسلمانها که نماز میخوانند ناراحت بود دلش میخواست یک قبلهای باشد مستقل. خدا میگوید «قِبْلَهً تَرْضاها» بقره/۱۴۴ ما برای رضای گل روی تو، قبله را عوض کردیم برای اینکه تو راضی باشی، قبله رو به طرف کعبه باشد که قبله تو مستقل باشد. رضایت رهبر یک چیزی دیگر است. من از کسانی که دل رهبر را شاد کردند پارسال بخصوص شهر اردبیل و شهرهای دیگر، امسال هم آذربایجان و اردبیل و هم شهرهای دیگر و هم خمینی شهر، ده دوازده نفر قمه زن داشت که بخاطر گل روی رهبر، رهبر گفت نزنید، نزدند و گفت من از اینها تشکر کنم و معنی ولایت هم این است و قطعاً امام حسین(علیه السلام) امسال از اینها راضیتر هستند ما گوش به حرف رهبر ندهیم تنها کسی که خوشحال میشود آمریکا است. آمریکا میخواهد. . . ناراضی کردن رهبر، و اطاعت نکردن همان چیزی است که آمریکا میخواهد و حیف است مردم شهید پرور ما گوش ندهند. قمه زدن خیلی کم شد و آمریکا روی این تحلیل میکند و میگوید مردم دستشان در دست رهبر است هر چه بگوید مردم گوش میدهند و رهبر، رهبری است که صلابت دارد، سازش پذیر نیست، دست از ولایت برنداریم، خدایا تمام این قصههایی که واقع میشود تحلیل میکنند باید اینجا از مردم ایران که اطاعت کردند به خصوص مردم خمینی شهر، خودشان را در مقابل امام حسین(علیه السلام) و رهبر عزیز، عزیز کردند تشکر میکنم.
خدایا ایمانی به ما بده ما هر چه شما دوست دارید ما هم دوست داشته باشیم.
«والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»