عصر انتظار
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۷۱/۱/۳
بسم الله الرّحمن الرّحیم.
السلام علیک یا ابا الحسن یا علی ابن ابیطالب یا وصی رسول الله.
بحث ما معاد بود. ولى بحث ادامه خواهد داشت با چیزهایى که براى معاد لازم است. راجع به توبه حرف زیاد است.
پشیمانى قلبى توبه است. ندامت زبانى توبه است. و کارهایى که می‌کند باید تصمیم بگیرد که رها کند و در آینده هم انجام ندهد. این سیماى توبه است.
(التَّوْبَهُ تَجُبُّ مَا قَبْلَهَا) مستدرکالوسائل ج12 ص129 رسول اکرم فرمود: اگر کسى واقعاً توبه کند گذشته هاى خودش را پاک مى کند. (تستنزل الرحمه) توبه رحمت خدا را پائین می‌کشد رحمت خدا را جلب مى کند.
(تطهّر القلوب) درباره توبه ۸۸ بار در قرآن بحث شده. (التّوبه الشفیع). بهترین شفیع توبه است. (التوبه حبل الله) امام صادق(علیه السلام) فرمود توبه ریسمان الهى است.
علاّمه در شرح تجلیل مى فرماید: (هى واجبه فی الاجماع) تمام علما گفته‌اند توبه واجب است. یعنى یک مسأله اى اخلاقى نیست مثلاً مثل غسل جمعه. توبه واجب است.
کسى که به مسجد مى‌اید و با قلب خاشع مى‌اید که واقعاً توبه کند خدا چنان شاد مى شود که امام باقر(علیه السلام) فرمود: مثل تشنه اى که به آب برسد. اینکه مى گوییم توبه واجب است چون آیه ى قرآن است که مى فرماید »توبوا الی الله جمیعاً« ستور مى دهد.
توبه پاتکى است که همه ى تکهاى شیطان را از بین م ىبرد. توبه انقلابى است علیه خود و علیه نفسانیات، علیه هوسها.
داریم کسى که توبه مى کند به قدرى خدا شاد مى شود بلا تشبیه مثل عقیمى که بچه دار شده است. این تشبیه‌ها براى فهم ما آمده است.
وقتى دستور توبه آمد شیطان خیلى ناراحت شد گفت همه ى زحمتهاى ما هدر مى رود، برویم فکر کنیم که چکار کنیم. یک نفر یک طرحى داد، شیطان پسندید. گفت: هر کس خواست توبه کند مى گوییم حالا جوان هستى، حالا برو کیفت را بکن پیر که شدى توبه خواهى کرد.
(ادْفَعُوا أَبْوَابَ الْبَلَایَا بِالِاسْتِغْفَارِ) مستدرک الوسائل ج5 ص318 توبه رفع بلا مى کند. (خَیْرُ الْعِبَادَهِ الِاسْتِغْفَارُ) الکافی ج2 ص517 بهترین عبادت توبه است. توبه درگاه الهى است. (فَتَحْتَ لِعِبَادِکَ بَاباً إِلَى عَفْوِکَ سَمَّیْتَهُ التَّوْبَهَ) بحار الانوار ج91 ص142 درى را باز کرده اى و بعد هم گفته اى این در توبه است. (فَمَا عُذْرُ مَنْ أَغْفَلَ دُخُولَ الْبَابِ بَعْدَ فَتْحِهِ) بحار الانوار ج91 ص142 تو در را باز کردى و گفتى من مى بخشمت، دیگر عذرتان چیست؟
خداوند از بنى اسرائیل انتقاد مى کند. مى گوید بد آدمهایى هستند، چون گفتیم »قُولُوا حِطَّهٌ نَغْفِرْ لَکُمْ خَطایاکُمْ« البقره(۵۸) به بنى اسرائیل گفتیم: حطه، یعنى خدایا لطفت را بر ما سرازیر کن. یعنى بگو(العفو) به بنى اسرائیل گفتیم بگو خدایا(العفو) تا ما هم شما را ببخشیم. آنها به مسخره گرفتند. عوض اینکه بگویند حطه گفتند: (حنطه) یعنى دندان، به بازى گرفتند. قرآن انتقاد مى کند از اینها.
(التّوبه الدوا ء) حدیث داریم(دواء الذنوب الاستغفار)(التوبه التوسل) این سیماى توبه در قرآن است. توبه دل را پاک مى کند. بهترین شفیع انسان در قیامت توبه است.
درباره ى اینکه خداوند توبه را مى پذیرد یا نه چند روایت داریم: (هو التواب، أنا التواب، أنت التواب) کلمه ى تواب اینجا مهم است. تواب یعنى خیلى توبه پذیر. بعضی‌ها فقط توبه را مى پذیرند مثلاً مى گویند: بخشیدمت اما دیگر دوستمان ندارند، اما خدا توبه هر کسى را بپذیرد دوستش هم دارد. (یحبّ الله التوابین) کسانى که توبه مى کنند را دوست داریم.
خداوند همه ى گناهان را مى بخشد. هیچ گناهى نیست که قابل توبه نباشد. جدى توبه کن. داریم که(وحشى) همان کسى که در جنگ اُحد عموى پیغمبر را کشت، بعداً به پیغمبر نامه نوشت که من مى خواهم توبه بکنم راه توبه هم براى او باز بود. قاتل همزه راه برایش بسته نیست. اصلاً از امتیازات اسلام این است که بن بست ندارد.
گاهى وقتها فقط پشیمانى کافى است. پشیمانى مساوى است با توبه. مثل یک پیرمردى که نابینا شده، حالا در عالم نابینایى و در عالم پیرى مى گوید: کاش آن زمانى که جوان بودم نگاه بد به ناموس مردم نمى کردم، براى او پشیمانى مساوى است با توبه. چون دیگر چشم ندارد که جبران کند. اما براى جوان فقط پشیمانى کافى نیست. پشیمانى باید بشود و یک تصمیم جدى هم بگیرد که دیگر انجام ندهد. این مى شود توبه.
بعضى وقتها پشیمانى فایده ندارد. مى گوید دیگر نمى کنم، نه باز هم فایده ندارد. باید پول خرج کنى تا با توبه مساوى شود. مثلاً پول کسى را خورده اى حالا هم پشیمانى. باید پول را پس بدهى و دیگر هم پول کسى را نخورى ولو در بچگى باشد. پول مردم شوخى ندارد.
به یک نفر ناحق کتک زده اى. پشیمان هستى مى گویى دیگر نمى زنم، نه فایده ندارد. همان که زدى همان مقدار هم باید بخورى. باید به شخص بگویى یا من را ببخش یا یک سیلى بزن. مثلاً نماز نخوانده، فکر مى کند چرا نماز نخوانده‌ام. یعنى این همه نعمتهاى خدا به یک نماز خواندن نمى ارزید؟ به سگ هم یک لقمه نان بدهى دمى تکان مى دهد. یک دقیقه یک حرفى مى زنم براى بچه هاى اهل حق، چرا نماز نمى خوانید؟ اگر یک دقیقه رهبر شما توانست حرف منطقى براى کارش بزند من قول مى دهم دیگر در تلویزیون حرف نزنم. فقط براى یک دقیقه بگویید چرا ما نماز نمى خوانیم. آخر مگر مى شود آدم بگوید من اهل حق هستم تابع شیعه ى دوازده امامى هستم اما نماز نمى خوانم! مى گویند ما از این مراحل گذشته‌ایم. گفتم: تو از چى گذشته اى که على نگذشته؟ این چه تفکرى است؟ مگر مى شود با نماز شوخى کرد، على ابن ابیطالب سر نماز شهید شد. پس در مسأله ى نماز آدم تصمیم بگیرد اگر نماز نخوانده از این به بعد بخواند و بقیه را قضا کند.
ماه رمضان ماه بازگشت است. پیغمبر(صلی الله علیه و آله) فرمود: اگر ماه رمضان تمام شود و انسان بخشیده نشود این آدم محرومى است. چطور شب عید خانه‌تان را نظافت مى کنید، شستشوى درونى مهم نیست! یعنى پشم و آجر و شیشه از روح آدم مهمتر است؟
همینطور که انسان دست مى کشد روى تلویزیون و گرد و خاکش را مى گیرد باید دست روى سر بچه ى یتیم هم بکشد.
به هر حال اتصالات در این شب باید اتصالات پخته و واقعیت دار باشد.
خدا انشاالله همه ى ما را از برکات و خیرات شب قدر برخوردار بفرماید.
«والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»
