شکر -۲

متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش   ::   ۱۳۶۹/۱۱/۲۵

بسم الله الرحمن الرحیم‏

ما در دانشگاه هنر خدمت برادران و خواهران هستیم، حالا تعجب نکنید که یک بى هنر توى دانشگاه هنر چه مى‏کند؟ گاهى وقت‏ها یک کسى ممکن است شمشیر ساز باشد اما شمشیر زن نباشد. پیرمردى را داریم که نشسته و حال ندارد که پا شود، اما همان طور که نشسته شمشیر مى‏زند. مى‏دهد به یک جوان و آن جوان مى‏زند.
من یک سوژه بیانى از هنر مى‏گویم که هم یک آهنگ تغییرى داشته باشد، هم بعد وارد بحث رسمى خودمان بشویم. حرف زدن هنر مى‏خواهد، اگر معلم هنر داشته باشد مى‏نشاند و لذا بچه هایى که روزهاى درسى در مدرسه برایشان سنگین است با پول مى‏روند سینما و حال آن که توى کلاس سه ربع هم نمى‏نشیند ولى توى سینما دو ساعت و ربع مى‏نشیند در هواى روشن کلاس خسته مى‏شود و در فضاى تاریک سینما نشاط دارد. این پیداست که مسئله ى هنر یک چیزى است.
اگر از من بپرسند یک آیه در باره ى هنر بگو. مى‏گویم: هنر منفى یا هنر مثبت؟ هنر منفى سامرى. سامرى چون هنرمند بود و توانست گوساله درست کند یک گوساله درست کرد، هوا که بهش مى‏خورد لوله کشى درونى طورى بود که «لهُ خُوارٌ» اعراف/۱۴۸ قرآن مى‏گوید: مثل گوساله صدا مى‏کرد. مردم به موسى گفتند: ما هم مى‏خواهیم گوساله پرست بشویم. اصلاً با هنر توانست مردم را گوساله پرست کند.
خود قرآن مى‏گوید: دراولین آیه ى خود مى‏گوید: من هنرمندم.
می‌گوید: الم یعنى این الفباست. ما ۲۸ سوره داریم که اولش حروف مقطعه است. در سوره‏هاى مختلف قرآن این نمونه‏ها را مى‏بینیم که خداوند وقتى مى‏خواهد صحبت کند الف، لام، کاف، یعنى این که ‏اى بشر! من این قرآن را با حروف الفبا درست کرده‌ام تو هنر دارى مثل آن را بساز.
بعد هم براى این که خیز بگیرد و براى این که ثابت کند خدا هنر دارد و کل انسان‏ها هنر ندارند. چهار مرتبه مانور داده است. چهار دفعه تحریک کرده است و چهار مرتبه تخفیف داده است تا که ثابت کند که از همین الف، لام، میم یک سوره بیارید. گفته مردم مثل قرآن بیاورید بعد براى این که تحریک کند گفته «إِنْ کُنْتُمْ صادِقینَ» بقره/۲۳ اگر راست مى‏گوییم. مثل قرآن بیاور. یک جاى دیگر قرآن مى‏گوید: «وَ ادْعُوا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِنْ دُونِ اللَّه» هود/۱۳ دعوت کنید هرکه را که استطاعت دارید با هر کس مى‏توانى کنگره بین الملل راه بینداز. گاهى جاى دیگر مى‏گوید: «وَ لَنْ تَفْعَلُوا» بقره/۲۴ اصلاً هرگز نمى‏توانید اگر بعداً هم دانشگاه‏ها توسعه پیدا کنند نخواهید توانست. یک جاى دیگر مى‏گوید: «وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهیراً» اسراء/۸۸ اگر پشت به پشت هم بدهید باز عاجزید.
ببینید چقدر تحریک مى‏کند بروید بیاورید راست مى‏گویید بیاورید چهار بار تحریک کرده، بعد هم تخفیف داده است. اول گفته است بکتاب مثله یک قرآن بیاورید بعد گفته یک قرآن زیاد است. گفته است که «فَأْتُوا بِعَشْرِ سُوَرٍ مِثْلِه» هود/۱۳ اگر ده تا سوره مثل قرآن بیاورید ما بساطمان را جمع مى‏کنیم. یک جاى دیگر هم مى‏گوید ده تا سوره زیاد است «فَأْتُوا بِسُورَهٍ مِثْلِهِ» یونس/۳۸ یک سوره مثل قرآن بیاورید بعد مى‏گوید یک سوره هم زیاد است «فَلْیَأْتُوا بِحَدیثٍ مِثْلِهِ» طور/۳۴ یک نکته بیاورید.
درست مثل خاک، خاک را خشتمال خشت درست مى‏کند یک خرده رویش کار مى‏شود این خشت، آجر مى‏شود روى آجر کار می‌شود، مى‏شود کاشى. ما از خاک تا کاشى کارى بیش‏تر پیش نرفتیم. اما خدا قرآن مى‏گوید «بِماءٍ واحِدٍ» رعد/۴ از آب و خاک چقدر میوه چه رنگ‏هایى چه برگ هایى، چه طعم هایى یعنى از آب و خاکى که شما خشت درست مى‏کنى من این همه چیز آفریدم این هنر است. جنگ‏ها کردند اما مثل قرآن نیاوردند الان اسلام چقدر دشمن دارد. چقدردشمنان اسلام دانشمندند. چقدر دشمنان اسلام زبان مادریشان عربى است. در لبنان ما آدم داریم زبانش عربی است. دانشمند است و دینش مسیحى است. دانشمندان عرب خیلى داریم و مارکسیست هم هستند. قرآن مى‏گوید: نمى‏خواهد درگیر شوید یک سوره مثل قرآن بیاوریم. تا ما بساطمان را جمع کنیم و برویم.
انسان چند قطره منى دارد و هر قطره منى حدود ۳۰ میلیون انسان است و ما یکى از آن ۳۰ میلیون هستیم. خدایى که یک سى میلیونیم را مى‏گیرد و بوعلى سینا درست مى‏کند. «فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقینَ» مومنون/۱۴ هنر این است که خداوند این همه انسان آفرید که دو تایش مثل هم نیست. ما در هر کمالى یادمان نرود که صاحب کمال کیست و اگر کسى هنرمند را دوست دارد به خاطر هنرش بهتر این که خدا را دوست داشته باشیم. عاشق هر کمالى هستیم باید عاشق کمال مطلق باشیم.
بحثى که ما در این سه هفته دنبال مى‏کنیم، بحث شکر است. در جلسه ى قبل مطالبى گفتیم. دنباله ى بحث را مى‏خواهیم این جا بگوییم تیتر بحث هایمان را بگوییم.
بحث شکر:
۱ – فوائد شکر ۲ – موارد شکر ۳ – بلاها هم شکر دارند ۴ – تشکر از مردم ۵ – شاگردان نمونه ۶ – سجده شکر
یک تحقیق و تتبعى روى این زمینه‏ها شده که خدمتتان مى‏گویم.
۱ – فوائد شکر: «ما یَفْعَلُ اللَّهُ بِعَذابِکُمْ إِنْ شَکَرْتُمْ وَ آمَنْتُمْ وَ کانَ اللَّهُ شاکِراً عَلیماً» نساء/۱۴۷ اگر شما شکرگزار باشید خداوند نعمت هایش را از شما نمى‏گیرد.
امام رضاعلیه السلام نقل کرد که در بنى اسرائیل یک مرد خوبى در میان یهودى‏ها بود که او خواب دید، گفتند که تو نصف عمرت باید خوش باشى و نصف عمرت را در فلاکت و بدبختى. حالا در این که قسمت اول خوش باشى در پیرى به گدایى بیفتى و یا در جوانى بدبخت باشى و بعد وضعت خوب بشود اختیار با شماست. انتخاب کن. ایشان هم گفت: من بعداً جواب مى‏دهم چون باید مشورت کنم. با خانمش مشورت کرد. گفت: آقا! ما حالا اول جوانیمان را خوش باشیم، حالا تا پیرى زیاد مانده است. این مرد ۳۵ سال اول عمرش زندگیش خیلى خوب شد. خانم خوبى داشت گفت: حالا که وضعمان خوب است بریز و بپاش کنیم و به دختران فقیر بدهیم. سفره‏ها بدهیم. لباس بدهیم. حسابى خرج کردند. ۳۵ سال تمام شد، به او گفته شد: چون در آن دوران که وضعت خوب بود خیلى به فقرا رسیده بودی، لطف خدا به تو برگشت و تا آخر عمرت خوش هستى. امام رضاعلیه السلام این حدیث را نقل مى‏کند.
آقایانى که وضعتان خوب است، پاى تلویزیون نشسته‏اید، خانم‏ها! چند دست لباس توى کمد دارید؟ براى عید خودتان چه کردید؟ خیلى بچه هست که لباس ندارد. فردا بروید بازار و چند دست لباس بخرید و گر نه به نکبت مى‏افتید. خدا قول نداده است که هر چه داد تا آخر عمر بماند گاهى مى‏دهد و گاهى مى‏گیرد. خدا نعمت هایتان را نگیرد بلند شوید و شب عید بچه‏هاى دیگر را خوشحال کنید منتهی طورى که که بچه ى خودتان نفهمد، دوم این که آن بچه هم نفهمد.
ما داشتیم مردى پول را مى‏گذاشت توى پاکت و با لباس پستچى مى‏رفت دم در و داخلش مى‏نوشت برادر عزیز این پول از یک دوستى خدمت شما رسیده است که اصلاً هیچ کس نفهمد این کیست.
اصلاً مگر ما شیعه ى امیرالمؤمنین نیستیم؟ امیرالمؤمنین چقدر شب‏ها توى تاریکى مى‏رفت به در خانه ى فقرا تا فردا مردم نگویند این آن است و بگویند سلام علیکم. مى‏خواهد شکم سیر شود، بله قربان گو هم بار نیاید و لذا امیرالمؤمنین هم شب و هم روز صورتش را مى‏پوشاند. بلند شوید و شب عید یک حرکتى بکنید.
موارد شکر زیاد است. هر نعمتى شکر دارد مى‏فرماید: «ثُمَّ عَفَوْنا عَنْکُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ» بقره/۵۲ بزرگ‏ترین نعمت‏هاى خدا این است که عیب هایتان را پوشانده است. ما هر کداممان یک دسته گل هایى را آب دادیم که حاضر نیستیم پدر و مادرمان هم بفهمند ولى خداوند همه ى این‏ها را مى‏داند و مى‏پوشاند. هرچه ما گناه مى‏کنیم آبروریزى در نمى‏آورد و درحالی که بهترین دوست ما آبروریزى مى‏کند و فتوکپى آن را پخش مى‏کند.
خدا هم عیب‏ها را مى‏داند و هم «یَا مَنْ أَظْهَرَ الْجَمِیلَ وَ سَتَرَ الْقَبِیح»(کافی، ج‏۲، ص‏۵۷۸) است. خدایا! خوبى‏ها را نشان مى‏دهى و بدى‏ها را ‏مى پوشانى. ما هم باید مثل خدا باشیم. خوبى مردم را بگویید عیب‏هاى مردم را نگویید و از امام سجادعلیه السلام یاد بگیریم. «وَ إِفْشَاءِ الْعَارِفَهِ، وَ سَتْرِ الْعَائِبَهِ»(صحیفه سجادیه، دعاى ۲۰) خدایا این صفتت را به من بده، خوبى مردم را توى بوق نکنم و عیب مردم را به هیچ کس نگویم.
اگر در جامعه‌ای مردم عیب‏هاى همدیگر را نگویند آن جامعه چه جامعه‏اى مى‏شود. آقا! البتّه هر افشاگرى بد نیست، مثلاً اگر جنایتکارى می‌خواهد مسؤول مملکت شود و باید آن جا افشا کرد مثل یک کسى که مست است و می‌خواهد پشت فرمان بنشیند باید او را افشا کرد و پس افشاگرى حرام است جز در موارد حساس.
َ «یُریدُ اللَّهُ بِکُمُ الْیُسْرَ» بقره/۱۸۵ همین که خدا برنامه هایش را آسان گذاشته، بعد مى‏فرماید: من دستورات آسان گفتم «وَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ» بقره/۱۸۵ اصلاً من برنامه دین را آسان گرفتم. دین چقدر آسان است. شما مثلاً یک نماز مى‏خواهى بخوانى چقدر طول مى‏کشد؟ اصلاً کل نماز به اندازه‏اى که شما در برابر آینه بایستى و زلف هایت را از شمال شرقى بیاورى به جنوب غربى کل نماز به اندازه ى اتو کردن یک کت نمى‏کشد. قرآن مى‏گوید: ما برنامه‏ها را آسان گرفتیم تا شما شکر کنید.
«وَ لَقَدْ نَصَرَکُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَ أَنْتُمْ أَذِلَّهٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ» آل عمران/۱۲۳ خداوند شما را پیروز کرد. همین وسیله ى شکر است «قالَ یا مُوسى‏ إِنِّی اصْطَفَیْتُکَ عَلَى النَّاسِ بِرِسالاتی‏ وَ بِکَلامی‏ فَخُذْ ما آتَیْتُکَ وَ کُنْ مِنَ الشَّاکِرینَ» اعراف/۱۴۴ من تو را انتخاب کردم براى مسئولیت‏ها. بعد مى‏گویم «وَ کُنْ مِنَ الشَّاکِرینَ» تشکر کن.
«إِنَّا أَعْطَیْناکَ الْکَوْثَرَ» کوثر/۱ پیغمبر! من به تو کوثر یعنى خیر زیاد دادم. جالب این است که کوثر به حضرت زهراسلام الله علیها تطبیق شده است و جالب است قرآن به کل دنیا مى‏گوید: «مَتاعُ الدُّنْیا قَلیلٌ» نساء/۷۷ و به زهراسلام الله علیها مى‏گوید: کثیر. خدایى که به کل هستى مى‏گوید: کم، به زهراسلام الله علیها مى‏گوید: زیاد.
من به تو زهراسلام الله علیها دادم، حالا چه؟ «فَصَلِّ لِرَبِّکَ وَ انْحَرْ» کوثر/۲ براى پروردگارت نماز بخوان. بعد مى‏گوید: «وَ انْحَرْ» مى‏گوید: و باید برایش شتر نحر کنی.
موارد شکر چیست؟ «فَآواکُمْ وَ أَیَّدَکُمْ بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَکُمْ مِنَ الطَّیِّباتِ لَعَلَّکُمْ تَشْکُرُونَ» انفال/۲۶ این نعمت‏ها را تا از ما نگیرند ما حالیمان نیست. واقع این است که خیلى وقت‏ها گرفتن نعمت‏ها خیلى عزیز است تا نعمت را خدا مى‏گیرد آدم، قدر نعمت را مى‏فهمد.
مى‏گویند: کسى از کشتى خیلى مى‏ترسید، او را توى دریا انداختند. یک خرده غوطه خورد دستش را گرفتند و دیگر آرام شد «أَیَّدَکُمْ بِنَصْرِهِ وَ رَزَقَکُمْ مِنَ الطَّیِّباتِ». شما این جا توى خیابان نماز جمعه مى‏خوانید. بسیارى از کشورها هستند، من در یکى از کشورهاى کمونیستى بودم، مى‏خواستم نماز جمعه بخوانم یک نفر فهمید، منتهی او خودش هم مسلمان بود ولى در آن جا گرفتار بود. گفتم: قبله چه جور است؟ گفت: با من حرف نزن الان من را مى‏گیرند. من این طور راه مى‏روم. هر سمتى که من رفتم بفهم که قبله آن طرف است. جرأتى را که به من بگوید قبله کدام طرف است را نداشت. با حرکت نشان داد خفقان است. «أَیَّدَکُمْ بِنَصْرِهِ» زمان شاه برادرم در بدرآباد دو فرسخى خرم آباد سرباز بود. به پادگان رفتم تا او را ببینم. به دژبان جلوى در گفتم من بروم داخل یک حدیث بگویم. گفت: از این جا برو مگر این جا روضه است. ایستادیم سروان آمد، ستوان آمد. هردرجه دار مى‏آمد، قبول نمی‌کرد که یک حدیث بگویم. آخر گفتند: ما مسلمانیم اما تو خیلى ساده هستى که می‌خواهی بیایى توى پادگان روضه بخوانى و سخنرانى کنى، آن وقت هم تو را مى‏گیرند هم برادرت را و هم همه ى ما را. برادرم ما را دید. گفت: داداش حالا که مرا دیدى برو. این جا مى‏خواهى دسته گل به آب بدهى؟ ما را گیر بیندازى؟ گفتم بالاخره من از قم تا خرم آباد آمده‌ام بالاخره یک جورى باید سخنرانى کنم.
گفت: نمی‌شود. گفتم آقا من از آخوندى مى‏آیم بیرون. گفت: چه کت و شلوار بپوشى و چه نپوشى بالاخره یک قال الصادقعلیه السلام مى‏خواهى بگویى یا نه. این‏ها به قال الصادقعلیه السلام حساسند.
زمان هارون الرشید اگر کسى مى‏گفت: قال الکاظمعلیه السلام گیر بود و لذا آخرش مى‏گفتند قال العبد الصالح یک آدم خوبى گفته است. نمى‏گفتند امام کاظمعلیه السلام.
امام حسینعلیه السلام که شهید شد امام سجادعلیه السلام جرأت حرف زدن نداشت. حدیث‏ها را به حضرت زینبسلام الله علیها مى‏گفت. حضرت زینبسلام الله علیها به زن‏ها مى‏گفت: و زن‏ها به شوهرانشان مى‏گفتند.
امام هادىعلیه السلام مى‏خواست که نامه بدهد به قدرى کنترل بود که عصا درست کرد و نامه را لوله کرد مثل سیگار توى عصا جاسازى کرد و به کسى گفت برو فلان منطقه این را بده به فلان کس یادگارى و این داشت مى‏رفت وسط راه دعوایش شد و عصا را زد و خوب عصایش پوک بود و شکست و نامه لو رفت و امام هادىعلیه السلام داد زد که «شما چرا چنین کارى کردید؟ » خیلى مشکل بود.
به هر حال ما کت شلوارى شدیم در خرم آباد زمان شاه و آمدیم یک ۳۰، ۴۰ کیلو کاهو گرفتیم و شستیم و چند تا شیشه سکنجبین و رفتیم پیش برادرم و به برادرم گفتم اصلاً نگو برادرت آخوند است بگو بیایند کاهو بخورند. خیلى خوب خودم هم مى‏ترسیدم در آن جا یک الاغى بود من گفتم: مى‏روم آن طرف الاغ و شما هم این طرف الاغ مشغول کاهو خوردن باشید و بعد من حدیث مى‏گویم. و شما داشته باشید الان ارتش ما چگونه شده است. خودش دعوت مى‏کند مى‏گوید: بیا و براى ما آیات سوره جهاد را بخوان. سپاه ما همین طور.
الان من آمدم در دانشگاه شما و مى‏گویم نظر قرآن در رابطه با هنر چیست؟ نعمت‏هاى زیادى داریم. مثلاًامواج با گوش ما هماهنگ است. خوردنى‏ها با معده ما هماهنگ است. دیدنى‏ها با نور هماهنگ است و بدن هر کسى را خدا جورى که با استخوان پایش هماهنگ باشد و بتواند این بار را حمل کند خلق کرده است. کل هستى را خدا آفرید و آن چه که در هستى هست ماکتش را خدا در انسان آفریده است. مثلاً در هستى درخت هاست. در انسان مو هست. در هستى رعد، در انسان نعره، در هستى بارندگى، در انسان اشک است. در هستى دریاست در ما آب دهان. در هستى معدن، در ما استعداد. در هستى خاک، در ما گوشت. در هستى دره و کوه، درما پستى و بلندى. هر چه در هستى هست، در انسان هم هست.
و اما بلاها هم شکر دارد. چون بلا به یکی از دلایل زیر نازل می‌شود:
۱ – کفاره ى گناهان: گاهى وقت‏ها یک سختى که به انسان مى‏خورد حتى روایت داریم بچه‏اى که مریض مى‏شود و پدر و مادرش نمى‏خوابد و بیدار است همین بى خوابى پدر و مادر کفاره ى گناهان است تمام بلاها براى مؤمن کفاره است. درجات است. که از فایده ى بلاها این است که علاقه به دنیا را در دل کم مى‏کند. اگر این دنیا همه چیز، خوشمزه بود چه مى‏کردیم.
آدم وقتى تلخى را دید عامل قدردانى مى‏شود و نعمت‏ها را درک مى‏کند. انس با خدا پیدا مى‏کند آدم وقتى کمبود دارد با خدا بیش‏تر رفیق مى‏شود.
امام سجادعلیه السلام وقتى مریض مى‏شد دعا مى‏کرد. در سختى‏ها نوع دوستى انسان تقویت مى‏شود. اصولاً اگر یک کسى یک مدتى در بیمارستان خوابید وقتى از بیمارستان بیرون مى‏آید مى‏گوید: خدایا! همه ى مریض‏ها را شفا بده. چون خودش چند شب در بیمارستان بوده و خوابیده است.
خیلى خوب است، آدم دو، سه ماه مستأجر باشد و بعد صاحبخانه بیرونش کند و گر نه آدم نمى‏فهمد مستأجرى یعنى چه؟ این‏ها شیرینى هایى است که در درون تلخى هاست.
آدم در بلاها خودش را مى‏شناسد. یکى از بلاها این است که آدم نفهمد کجاى کار است. در بلاها آدم دوستانش را هم مى‏شناسد. دوستان واقعى، چه کسى آدم را دوست دارد و چه کسى ندارد.
دور پیغمبرصلی الله علیه و آله شلوغ بود. همه مى‏گفتند: یک سؤال دارم. آیه نازل شد که هر کس مى‏خواهد از پیغمبرصلی الله علیه و آله سؤال کند باید برود یک تومان صدقه بدهد تا دیدند پولى شد، همه گفتند: نه بابا عرض سلامى و رفتند.
آیه نازل شد، اى نامردها! شما براى سؤال و جواب با رسول الله صلی الله علیه و آله یک تومان ارزش قائل نشدید. دروغ مى‏گویید. ما عاشق نیستیم. دانشجو یعنى عاشق علم. شما فقط اگر فقط کتاب‏هاى خودتان را بخوانید عاشق نیستید. شما باید عاشق علم باشید. دانشجو کسى است که ساعت مچى خود را بفروشد و کتاب بخرد. تمام وقت هایش را با مطالعه پر کند. این را مى‏گویند عاشق تحصیل.
آدم وقت بلا قلبش رقیق مى‏شود. بلاها هم شکر دارد. آدم وقتى دید یک پول دار مرد، وارث‏ها سر ارث دعوا کردند، مى گوید: خاک بر سر ما براى چه کسى جمع مى‏کنیم تا خودمان هستیم بخوریم.
دعواى سر ارث تلخ است، اما علاقه ى انسان کم مى‏شود.
یوسف سر چاه خنده‏اش گرفت. گفتند: الان مگر موقع خنده است؟ مى‏خواهیم بیندازیمت توى چاه، گفت: چون یک زمانى نگاه مى‏کردم مى‏دیدم ۱۰ برادر ۸۲ کیلویى دارم. گفتم: کسى با بودن این هیکل‏ها نخواهد توانست به من بگوید: بالاى چشمت ابروست. حالا مى‏بینم که خود شما مى‏خواهید مرا توى چاه بیندازید. به چه کسى دلم خوش بود.
به خاطر بلا نوع دوستى انسان زیاد مى‏شود. پس بلاها هم شکر دارد تا چه طور به بلاها نگاه کنیم.
امام صادقعلیه السلام مى‏فرماید: «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِحَقِّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ عَلَیْکَ»(کافی، ج‏۲، ص‏۵۴۹) این دعا را فرموده بعد از نماز صبح بخوانید. صورت را بگذار روى خاک و بگو «شکراً لله». حتى اگر کسى سوار اسب است یاد یک نعمت افتاد، اگر رویش نمى‏شود از اسب پیاده شود همین طور یک کمى گوشه صورتش را اشاره بکند، نشان بدهد که خدایا من فهمیدم که تو به من لطف کردى.
شکر مردم:
از مردم هم باید تشکر کرد. از امتیازات حضرت امام این بود که از مردم تشکر مى‏کرد. مى‏گفت: زن‏هاى خیابان چهارمردان قم، رهبر من همان پسر ۱۳ ساله است. اى کاش من یک پاسدار بودم. . . اصلاً به من رهبر نگویید. من خدمتگذار شما هستم.
«هلْ جَزاءُ الْإِحْسانِ إِلاَّ الْإِحْسانُ» الرحمن/۶۰ بهترین مردم مردم ایرانند.
«أَنِ اشْکُرْ لی‏ وَ لِوالِدَیْکَ» لقمان/۱۴ از خانمت تشکر کن. دست خانمت را ببوس ما از غریبه تشکر مى‏کنیم از خودى تشکر نمى‏کنیم قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام: «من لم یشکر الإنعام فلیعد من الأنعام»(غررالحکم، ص‏۲۸۰) کسى که شکر نکند از نعمت مردم، از چهارپایان است.
تشکر کن از خلق خدا، البته اگر کسى منّت مى‏گذارد دیگر تشکر مکن.
قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ علیه السلام: «مَنْ مَنَّ بمعروفه أسقط شکره»(غررالحکم، ص‏۳۹۰) کسى که منّت بر تو مى‏گذارد، دیگر این لیاقت تشکر ندارد.
درست مثل وام، وقتى به تو وام دادند، وقتى مى‏روى بدهى، صد و بیست هزار تومان بده. او نگوید که من پول مى‏دهم تو باید بهره بدهى که آن ربا مى‏شود و ربا مثل زنا با مادر است و گناه کبیره است. او شرط نکند که ۱۰۰ تومان بده ولى تو به او بیشتر بده صد و بیست تومان بده.
خدا از مردم تشکر مى‏کند «إِنَّ اللَّهَ شاکِرٌ عَلیمٌ» بقره/۱۵۸، «وَ سَیَجْزِی اللَّهُ الشَّاکِرینَ» آل عمران/۱۴۴ خداوند شکور است در هر حالى ما باید تشکر کنیم، چون ما هر چه داریم از اوست.
امام سجادعلیه السلام فرمود: خداوند لعنت کند آن کسى را که جلوى کار خیر را مى‏گیرد. گفتند: چه جورى؟ فرمود: از مردم تشکر نمى‏کنند و مردم دماغشان مى‏سوزد و دلسرد مى‏شوند. اگر تشکر کنند تشویق مى‏شود.
البته مى‏گوید: اگرمردم تشکر نکردند از مردم غصه نخور. از رسول الله صلی الله علیه و آله تشکر نکردند. از ائمه تشکر نکردند. امیرالمؤمنینعلیه السلام فرمود: اگر یک کارى کردى، کسى از تو تشکر نکرد، غصه نخور. در تاریخ کسانی پیدا مى‏شوند که بعدها از تو تشکر کنند.
ممکن است الان یک کارى کنى و همه به تو بخندند، ولى خوب است بعداً پیدا مى‏شوند و مى‏گویند نه، خنده نداشت.
یکى از مسؤولان مهم مملکتى به من خندید و من خیلى ناراحت شدم و بعداً مرا دید و گفت: ببخشید من پارسال به شما خندیدم.
امیرالمؤمنینعلیه السلام فرمود: اگر دیدى مردم تشکر نمى‏کنند دلسرد نشو، خدا که مى‏بیند.
اگر خودت خدمت‏کردى فراموش کن ولى اگر مردم به تو خدمت کردند فراموش نکن. افرادى هم هستند که متملّقند، زیادى تشکر مى‏کنند. حدیث داریم آدم هایى هستند که تملق مى‏کنند. کاه را کوه مى‏کنند این‏ها هم تشکر تملقى است.
اصل قرآن هنر است. نشانه هایش اول آن است که نوشته الف، لام، میم، نون و. . .
چهار دفعه تحریک کرده، چهار دفعه تخفیف داده است، این همه ضد اسلام عرب زبان، دانشمند مى‏شوند و هنوز مثل قرآن نیاورده‏اند. فقط قرآن است که مى‏تواند در هنر تحدّى(مبارز طلبی) کند.
«والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»