امروز: ۱۴۰۵/۰۹/۰۱ ساعت : ۱۶:۲۳

رحم و عاطفه و گذشت

قران

متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش   ::      ۱۳۷۰/۱/۴

بسم الله الرحمن الرحیم
بحث رحم و عاطفه یک مسأله است که تمام افراد جامعه باید نسبت به هم داشته باشند بین بچه‏ها زن‏ها و مردها و بردنش زندگى را گرم مى‏کند و نبردنش زندگى را سرد مى‏کند توى این زمینه یک مقدارى از قرآن و حدیث و تذکرات که روایات باقى مانده است خدمتتان مى‏گویم ایام عید هم هست و دید و بازدیدها هم هست گله‏ها و شکایت‏ها هست افرادى هستند که مدتها باهم قهرند افرادى هستند که از هم انتقام مى‏گیرند مى‏گوید حالاکه او چنین کرد من هم چنان مى‏کنم. تحت عنوان اینکه من از حقم دفاع مى‏کنم و حق فرد را مى‏گیریم و خلاصه یک دندگى‏هائى مى‏شود و زندگى بصورت جهنم در مى‏آید. هیچ گذشت نیست. قرآن مى‏فرماید مومن کیست علامات مومن را که مى‏فرماید یکى از آن‏ها اینست «وَ إِذا ما غَضِبُوا هُمْ یَغْفِرُونَ» شورى/۳۷ مومن کسى است که وقتى غضب مى‏کند غورتش مى‏دهد دیگه کینه‏اى ندارد. چندتا چیز بچه‏ها دارند که از بزرگترها بهتر است. از کمالاتى که بچه‏ها دارند است که وقتى قهر مى‏کنند فوراً با هم آشتى مى‏کنند یکى از کمالات دیگر اینکه بچه زود گریه مى‏کند ولى پدر و مادر سنگدل مى‏شوند و قصاوت قلب پیدا مى‏کنند دیر گریه مى‏کنند. گریه چیز خوبى است گریه چراغ عاطفه است زود آشتى مى‏کند روحش تاب ندار قضاوت بچه قضاوت دسته اول و طبیعى است. خورده حساب ندارد وقتى مى‏گرید این خوب است خورده شیشه ته کفشش ندارد طبق خطرش حرف مى‏زند. مومن وقتى عصبانى شد باید کتمان کند. «لا تَثْریبَ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ» یوسف/۹۲ برادران یوسف آمدند گفتند داداش ما تو را توى چاه انداختیم بعد منتهى کشته نشدى بعد هم یک عده عبور مى‏کردند سطل انداختند توى چاه آب بیاورند تو به سطل چسبیدى آمدى بالا بعد به عنوان برده بردنت فروختنت از این خونه به اون خونه بعد هم زندان چند نفر خواب دیدند و تو تعبیر خواب کردى و تعبیر هایت هم جور درآمد و رفتند به شاه گفتند توى زندان یک نفر هست که خواب را خوب تعبیر مى‏کند و تو را بردند پهلوى شاه خواب شاه را تعبیر کردى و بعد هم شاه بخاطر این حرکت تو را نجات داد و کم کم حکومت را بدست گرفتى و کم کم شدى رئیس مملکت ولى بالاخره ماهمان برادرانى هستیم که از روى حسادت تورا به چاه انداختیم ما را ببخشید تا برادران یوسف به او گفتند ببخشید. حضرت یوسف گفت(آیه قرآن است) «لا تَثْریبَ عَلَیْکُمُ الْیَوْمَ» بر شما امروز باکى نیست تا گفتند مارا ببخش بخشیدشان. حالا شما کدام هایتان این طورى هستید یعنى کسى بیاید شما را حول بدهد توى چاه بچه ۱۳ ساله را پرت کنند توى چاه بعد بیایند بگویند معذرت مى‏خواهم بعد بگوید طورى نیست بى خودى که کسى یوسف نمى‏شد یک مردانگى هایى داشتند باز قران مى‏گوید امام سجاد ع نشسته بود کنیزى تو ى خانه بود توى دست کنیز ظرفى بود این ظرف پرت شد خورد به پیشانى امام سجاد تا امام سجاد به او نگاه کرد کنیز شروع کرد به قران خواندن «وَ الْکاظِمینَ الْغَیْظَ» آل عمران/۱۳۴ یعنى اى امام سجاد غیظ تو را گرفته است اما خودت را نگهدار گفت «وَ الْعافینَ عَنِ النَّاسِ» آل عمران/۱۳۴ فرمود عفوت کردم گفت «وَ اللَّهُ یُحِبُّ الْمُحْسِنینَ» آل عمران/۱۳۴ خدا نیکو کاران را دوست دارد فرمود اصلا تو آزادى برو نمى‏خواهد اینجا کار کنى. قران یک آیه‏اى دارد بیایید امسال عمل کنیم به این آیه و با خد معامله کنیم. مگه امام نفرمود که من با خدا معامله مى‏کنم و این جام زهر را مى‏نوشم امروز چهارم عید است و ماه رمضان الان از کى ناراحت هستى هم الان پاشو بهش تلفن کن اصلا برو پیش او. نخیر من نمى‏روم و غرور فرد را نمى‏شکانم نه این غرور نیست این نفر است چون قران مى‏گوید «ادْفَعْ بِالَّتی‏ هِیَ أَحْسَنُ» فصلت/۳۴ به تو بدى کرده است تو رد کن بدى او را به یک کار احسن او به تو فحش داد باشد یک کیلو شیرینى بخر برو خانه‏اش و بهش هم نگو. به قران عمل کنید خیر مى‏بینید «فَإِذَا الَّذی بَیْنَکَ وَ بَیْنَهُ عَداوَهٌ کَأَنَّهُ وَلِیٌّ حَمیمٌ» فصلت/۳۴ اگر به قران عمل کردى اون کسى که بین او وبین تو دشمنى است دسته گل ببرید ولى محبت پیدا مى‏شود و دوستى دائمى پیدا مى‏شود تعجب است کسى پول مى‏دهد و برده مى‏خرد ولى شما پول نمى‏دهى آزادى بخرى کسى اگر توانست با بریز و بپاش افرادى را شکار کند این هنر اوست امام باقرع فرمود المومنون در محبت و عاطفه و رحمت مثل یک بدن است قران مى‏گوید نارحتى بسبت به کنار داشته باشید «أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّار» فتح/۲۹ تو اگر خشن هستى خشونت نیست به کنار باشد. «رُحَماءُ بَیْنَهُمْ» فتح/۲۹ دیشب یک نفر با من مشورت کرد که دختر فلان را بگیرم گفتم نه پدر این دختر ۱۸ سال است که با پدرزنش قهر است و همدیگر را ندیدند. این دیگه خیلى قصاوت قلب مى‏خواهد اگر پدرزن آدم یزید هم باشد نباید این طورش کند نه من حرفم یکى است خوب کوه هیمالایا هم یکى است خوب مگه این شرف است مگر حرف کسى یکى بود این کال است در خشونت بلکه بدون ارزش ندارد. قران مى‏گوید برادر به برادرش گفت «لَئِنْ بَسَطْتَ إِلَیَّ یَدَکَ لِتَقْتُلَنی‏» مائده/۲۸ اگر دستت را دراز کنى «لِتَقْتُلَنی‏» حضرت آدم دو پسر داشت هابیل و قابیل یکى از این پسرها گقت مى‏کشمت اون یکى گفت تو اگر مرا بکشى من تو را نمى‏کشم «وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَهِ» بلد/۱۷ گاهى عروس ناراحت مى‏شود و مى‏رود خانه مادرش مادر عوض اینکه بگوید مادرجان مرد است خسته بود حالایک کلمه گفته زندگى فرداتان را تلخ نکنید مى‏گویند حالا که این طور شد این قدر اینجا بشین تا خودش بیاید و ببردت مادر داماد هم مى‏گوید نرو دنبالش خودشان باید بیاورندش خلاصه یک جنگ و کردتانى مى‏شود که. . . قران مى‏گوید سفارش کنید به رحمت جالب این است بعضى از این زن‏ها هم چادر سیاه هستند و سالى چند لیتر براى امام حسین گریه مى‏کننداما در عروس و دامادى آنقدر شیطنت و حرامزادگى مى‏کنند که آتش به پا مى‏شود پیامبر فرمود: «الْمُؤْمِنُ مَأْلُوفٌ وَ لَا خَیْرَ فِیمَنْ ْلَفُ وَ لَا یُؤْلَفُ»(مجموعهورام، ج‏۲، ص‏۲۵) خیر نمى‏بینید آدم‏هایى که نه گرم مى‏گیرند با آدم و نه دوست دارند آدم با آن‏ها گرم بگیرد. پاکستانى‏ها و هندوستانى‏ها حرکت‏هاى خوبى مى‏کنند وقتى که پاى منبر هستند سخنران که حرف‏هاى خوبى بزند پا مى‏شوند و تشویق مى‏کنند. شما مى‏توانید شب به شب وادار کنید واعظ بهتر حرف بزند مى‏توانید وادار کنید این بحث را تکرار کند یک مقدار با هم بیشتر بجوشیم به صحبت‏هاى بیشتر حساسیت نشان بدهید همین طور خشک وبى احساس پاى منبر من نشینید. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: «إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ رَحِیمٌ یُحِبُّ کُلَّ رَحِیمٍ»(وسائل‏الشیعه، ج‏۱۲، ص‏۲۱۶) خدا خودش رحیم است آدم‏هاى رحیم را دوست دارد امیرالمومنین فرمود: «ارْحَمْ تُرْحَمْ»(أمالى صدوق، ص‏۲۰۹) تو اگر رحم کنى به دیگران خودت هم مورد رحم قرار مى‏گیرى آقا ساعت ادارى تمام شده است فردا بیایید آقا جان من از روستا آمده‏ام ۳۰ تومان پول تاکسى داده‏ام تا اینجا آمده‏ام شما دو دقیقه دیگر بایست نخیر ساعت ادارى تمام شده است شما بیشتر مزاحم نشوید. این آقایى که این قدر خشن است خداوند آنقدر چوب لاى چرخش مى‏گذرد. خدا مى‏داند اگر کارمندهاى اداره ما تصمیم داشته باشند کار مردم را راه بیاندازند همه کارهایى که یک ماه دوندگى دارد یک روز حل مى‏شود. من توى یک اداره بودم یک میز بود نموز بود گفتیم این نموز مزاحم است این را بکشیم کنار گفتند آقا بنویسید به روابط عمومى روابط عمومى مى‏نویسد سه انبار دارى انباردارى مى‏نویسد به حمل و نقل. حمل و نقل ساعت مى‏زند مى‏آید میز را برمى دارد من هم عبایم را گذاشتم کنار و رفتم میز را حل دادم به کنار گفتم همین! یعنى یک میز را از این ور سالن بکشیم آن ور سالن اینقدر دنگ و فنگ دارد. امام صادق فرمود: دوتا مسلمان که به هم مى‏رسند هر کدام که بیشتر اون یکى را دوست داشته باشد با فضیلتترین آن‏هاست.
قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: «رَأْسُ الْعَقْلِ بَعْدَ الدِّینِ التَّوَدُّدُ إِلَى النَّاسِ وَ اصْطِنَاعُ الْخَیْرِ إِلَى کُلِّ أَحَدٍ بَرٍّ وَ فَاجِرٍ»(عیون‏أخبارالرضا، ج‏۲، ص‏۳۵) حضرت فرمودعلاقه به مردم و خیر به مردم رأس دین است اگر خواستید خدا رحمت کند باید شما رحم کنید تا خدا رحمت کند. حدیث: «عجبت لمن یرجو رحمه من فوقه کیف لا یرحم من دونه»(غررالحکم، ص‏۴۴۹) تعجب مى‏کنم مى‏خواهد خدا رحمش کند اما این توجه به زیردستش نمى‏کند(پیامبر)
طرف از خدا مى‏خواهد که یک خانه به او بدهد این شخص از خدا یک خانه چند میلیونى مى‏خواهد اما وقتى همسایه‏اش مى‏آید مى‏گوید زنم حامله است ماشینت را چند دقیقه غرض بده تا به بیمارستان برسانم مى‏گویى ماشین خراب است خدا هم خانه را به او نمى‏دهد. چطور مى‏خواهد رحم خدا را بخودش جذب کند ولى خودش به هم‏سایه رحمى نمى‏کند من رحم ولد ذبیعه العصفوره رحمهالله یوم القیامه؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ حدیث داریم که حتى اگر به یک گنجشک مرده رحم کنى خداوند در روز قیامت به تو رحم مى‏کند. قرآن مى‏فرماید: «وَ لْیَعْفُوا وَ لْیَصْفَحُوا أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَکُمْ وَ اللَّهُ غَفُورٌ رَحیمٌ» نور/۲۲ مگر نه که تا شب قدر پیش مى‏آید مى‏گویى العفو العفو در حالى که یک میلیون گناه کرده‏اى ولى خودت از دوتا گناه دیگران نمى‏گذرى. «أَ لا تُحِبُّونَ أَنْ یَغْفِرَ اللَّهُ لَکُمْ» نمى‏خواهید خداببخشدت «وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا وَ تَغْفِرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحیمٌ» تغابن/۱۴ اگر عفو کردى و لغزش راندیدى و عیب‏ها را سر پوشاندى پس خدا هم غفور است و بخشنده اگر نبخشى خدا هم تو را نمى‏بخشد.
رحم نسبت به مستضعفین
قرآن یک آیه دارد مى‏گوید «وَ ما لَکُمْ لا تُقاتِلُونَ فی‏ سَبیلِ اللَّهِ وَ الْمُسْتَضْعَفینَ» نساء/۷۵ چرا مستضعفین که ناله مى‏کنند به فریادشان نمى‏رسید. در جنگ لشکر معاویه که با على ع جنگ مى‏کردند گاهى آب را قطع مى‏کردند اما گاهى که آب دست على ع مى‏افتاد مى‏گفت آب را قطع نکنید حتى اونى که دارد فرار مى‏کند کارى به او نداشته باشید تیر به پشت کمرش نزنید. درختش را قطع نکنید آب آشامیدنى‌شان قطع نکنید کشاورزى‌شان را خراب نکنید. کسى اگر صبح بى خیال باشد بقول امام ره مى‏فرمود مرفهین بى درد قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: «مَنْ أَصْبَحَ لَا یَهْتَمُّ بِأُمُورِ الْمُسْلِمِینَ فَلَیْسَ بِمُسْلِمٍ»(کافی، ج‏۲، ص‏۱۶۳) یعنى باید همت کنید. حدیث مى‏گوید نسبت به مشکلات مردم همت کنید نه اینکه پنج زار بیاندازى به کمیته امداد این پنج زار توى قلک انداختن این اهتمام نیست این فقط رفع بلامى کند که شما خاکى نشوید آدم روى گونى مى‏نشیند فوقش اینست که خاکى نشود اما زش نیست این صدقه هایى که شما مى‏دهید این صدقه‏ها گدنى است یعنى رفع بلاست اما هیچ وقت شما را رشد نمى‏دهد. قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: «مَا آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِرِ مَنْ بَاتَ شَبْعَاناً [شَبْعَانَ‏] وَ جَارُهُ جَائِعٌ»(وسائل‏الشیعه، ج‏۱۷، ص‏۲۰۹) ایمان ندارد کسى که شکمش سیر باشد و همسایه‏اش گرسنه باشد. خدا مى‏داند چقدر اثر مى‏کند بچه‏هاى شما شیک پوش مى‏روند توى کوچه بچه‏هاى فقیر که لباس ندارند این بچه وقتى نگاه مى‏کند مى‏بیندلباس‏هایش کهنه مى‏گرید مامان ببین لباس‏هاى من کهنه است و لباس‏هاى او نو است چقدر مى‏سوزد. بقدرى پدر و مادرها خجالت مى‏کشند گاهى بچه‏ها چنان حرف مى‏زنند که پدر و مادر آب مى‏شوند از خجالت «أَ رَأَیْتَ الَّذی یُکَذِّبُ بِالدِّینِ» ماعون/۱ دیدى کسى که روز قیامت را قبول ندارد به فقرا نمى‏دهد یتیم را طرد مى‏کند و آخرش هم مى‏گوید «وَ یَمْنَعُونَ الْماعُونَ» ماعون/۷ پدرانمان ما را خدا رحمتشان کند این‏ها درخت توت مى‏کاشتند کنار جاده و مردم بروند بخورند و دعا کنند توى مساجد درخت توت مى‏کاشتند که بچه‏ها بیایند توتش را بخورند و پایشان به مسجد باز شود. یک حرکتى کرده حجاز با همه خباثت هایى که دارند اما گاهى یک کار خوبش را باید بگوید اخیراً سیاست مسجد سازى آنجا طورى است که مسجدهارا کرسى مى‏سازند یعنى هرجا مى‏خواهد مسجد بسازد زیر مسجد یک پاساژ مى‏سازد و چندتا مغازه مى‏شود و پشت بام این مغازه‏ها مى‏شود و مسجد شرط هم مى‏کند که این‏ها باید بیایند و آنجا نماز بخوانند یعنى هم یک درآمدى براى مسجد است و هم بالاخره اگر کسى هم توى مسجد نیاید فرد این‏ها کاسب‏ها هم که بیایند 60و ۷۰ نفر مى‏شود. آن وقت ما مسجد را نبش خیابان مى‏سازیم آن وقت مى‏گوییم دوهزار تومان پول گازش را بده قالى نداریم ظرف نداریم اداره اوقاف ما و شهردارى ما خوب است که هرجا که مسجد مى‏خواهند بسازند زیر آن را پاساژى بزنند که یک منبع درآمدى براى مسجد باشد که یک موقع خداست به بیمارى مدرسه‏اى کمک کند کشکول گدایى دست نگیرد خدایا رحم و عاطفه را در فردفرد ما روز به روز زیادتر بفرما
رهبر ما ناموس ما مرز حفظ بفرما
«والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»

ثبت دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *