عصر انتظار
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۶۹/۳/۳۱
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحیم
جلسه را در سازمان آب در خدمت خواهران و برادرانى هستیم که مسئولیت تصفیه آب را در تهران دارند. به این مناسبت مقدارى هم درباره حدر دادن اب صحبت خواهیم کرد.
۱۳ میلیون بچه در تابستان تعطیل است هر کدام در تابستان ۱۰۰ روز تعطیل هستند یعنى یک میلیارد هر کس صد میلیون روز زمان داریم که یک دقیقه‌اش براى ما مهم است.
قرآن درباره عمر مى فرماید مردم از دقیقه اهاى عمرتان استفاده کنید در سوره فجر مى گوید «یَوْمَئِذٍ یَتَذَکَّرُ الْإِنْسانُ» فجر/۲۳ زمانى مى‌اید که انسان یک مرتبه به هوش مى‌اید که عمرش را از دست داده و دیگه فاییده اى ندارد بعد وقتى قهر خدا را مى بیند د رمقابل مهد دادن عمرش و جوانیش مى گوید «فَلَوْ أَنَّ لِی کَرَّهً فَأَکُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ»(کافی، ج۳، ص۲۳۳) خدا اگر مى شود یکبار دیگر این دقیقه اى عمر را بدن برگردان اما دیگه فاییده اى ندارد. در آیه اى دیگر داریم که مى گوید: « منى اذا »؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ! ! ! ! لحظه مى‌اید که هرچه مى گوید خدایا برگدان مرا و دقیقه هاى عمرم را به من پس بده دیگر فاییده اى ندارد.
قران در این زمینه آیه زیاد دارد ما باید سعى کنیم.
امام یم فرماید اصرف گناه کبیره است یعنى این تابلوئى که مى گیوید هرچیزى از آب زنده است و دور ریهتن آب حتما نصف یک لیوان آب گناه کبیره است.
گناه کبیره یعنى اگر آخوندى نزدیک شد دیگر پشت سرش نمى شود نماز بخوانید اگر آدم اجازه ندارد یک لیوان آب را الکى دور بریزد آنوقت همینطور ۱۳ میلیون نسل نو عمرشان الکى حدر مى رود چه باید بکنیم من اعتقادم اینست که کار هیچ کس نیست تیو مملکت هیچ وزارتى نمى تواند این را حل کنید مگر همه وزارتخانه‌ها با هم شریک بشوند.
وزارت ارشاد یک چیزهائى دارد موزه دارد کتابخانه دارد. نمایشگاه کتاب دارد چایخانه دارد وزارت ارشاد فقزط یک گوشه را مى تواند انجام دهد یعنى این طناب را باید نخ نخ کنیم و هر نخى را یکى پاره کند.
ما اگر ۵۰۰ هزار دیپلم داشته باشیم اینها وقتى دیپلمشان را مى گیرند تا وقتى که مشغول به کار مى شوند دو سال سه سال طول مى کشد اگر کارگیرشان بیاید. آنوقت همه جوانهائى که اکثرشان بىهنرند. اول اینکه وظیفه پدرها و مادرهاست قرآن آیه اى دراد که مى گوید اى پدرها و مادرها بى مسئولید توى قرآن چند تا آیه داریم که «یا بُنَیَّ» بچه هایشان مى گفتند پسر من یک جاى دیگر مى گوید «یا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلاهَ» لقمان/۱۷ حضرت لقمان مى فرماید اى پسرجان تو باید اقامه نماز کنى اقامه نماز هم این نیست که من توى خانه‌ات بخوانى اقامه ى نماز یعنى توى اداره وسط خیابان توى مسجد.
اقامهعزادارى یعنى نه که بروى توى خانه عزادارى کنى اگر هر مسلمان شب عاشورا توى خانه‌اش یواشکى اشک براى امام حسین بریزد این را نمى گویند که من اقامه عزادارى کردم.
اقامه عزادارى یعنى کنار خیابان تکیه بزنید گروه گروه بریزد توى خیابان سینه بزنید یعنى موج بوجود بیاورید.
در جاى دیگر داریم که درباره شرک « یا بنى ان تشرک «یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ» لقمان/۱۳ پدر مسئول بعضى پدرها بى خیالند به او مى گوئى پدر اصول الدین چند تاست مى گوید خوراک پوشاک مسکن اصلا جز اینها به فکر بچه‌اش نیست در قدیم دو تا پیرزن به هم رسدند این یکى به آن یکى گفت من تمام واجبات را درباره دخترم درست کرده‌ام یه عالمى رد مى شد شنید و ایستاد و با خود گفت ما آیت الله هستم هنوز تمام واجبات خود را انجام نداده‌ایم بعد پیرزن گفت برایش لحاف دوختم فلان دوختم بعد معلوم واجبات فقط جهازیه است در فرهنگ زنها واجبات اینست مثلا یک پدرى بیاید سازمان تبلیغات بگوید که من پدرى هستم که صاحب چند پسر و دختر هستم و این بچه‌ها قرآن بلد نیستند یا بیایند توى مسجد به آقاى محله بگویند آقا تابستان این کوچه پر از بچه است. یک کسى از معلمین امور تربیتى طلبه اى استاد دانشگاهى. . . توى پادگان سرباز مى‌اید و مى گوید ۵ روز مرخصى بده که عروسى خواهرم است ولى تا حالا شدهکه بیایند بگویند ما ۴۰۰ تا سرباز هستیم و 350تایمان قرآن بلد نیستند چند نفر که بلد هستند بیایند و تعلیم دهند اصلا به این فکر هستیم یا نه.
بعضیها به فکر نیستند قران نقل مى کند مى گوید لقمان پدر نمونه است یک جا مى گوید «یا بُنَیَّ أَقِمِ الصَّلاهَ» یکجا مى گوید«یا بُنَیَّ لا تُشْرِکْ» یعقوب پدر نمونه است وقتى حضرت یوسف خواب دید خوابش را براى پدرش گفت یعقوب گفت این خواب را براى دیگران نقل نکن «یا بُنَیَّ لا تَقْصُصْ» یوسف/۵ اى پسر جان اسرار نگفتن را براى کسى نگو ما یک چیزهایى داریم که نباید دیگران بفهمند صنایع نفتى غیر نفتى معدنها نوابغ استعدادها پسر جان خدایت را به برادر نگو تا چه برسد به این که بیداریت را به دشمن خود بگویى.
در ایام فراغت بیکارى چه صورى دارد اصلا آدم بیکار خطرات اقتصادى دراد خطرات روحى دارد خطرات جسمى دارد آدم بیکار بى پول است بارها مى آمدند خدمت رسول اکرم که آقا پول نداریم این طناب این تبر برو هیزم بکش کا بس کن اما گدائى نکن آدمى که بیکار است عقده اى مى شود پر توقع گناه مى کد خود شبیکار است ولى فرهنگ بیکار نیست و هى اینور آنور مى رود.
خطرات بیکارى.
۱- فقر: آدمى که اهل کار باشد هیچ وقت گرسنه نمى ماند الان دخترانى که قالى مى توانند ببافند ما الان در شهرهائى مثل کاشان کرمان شهرهائى که دخترانشان هنر دارند. فقیر کم تویشان است بالاخره اگر هیچ کارى نکند یک قالیچه مى بافند و چند هزار تومن دارند.
۲- توقع نابجا داشتن عقده داشتند فساد و مردم آزادى اصلا آدم بیکار مردم آزاد است آدم بیکار کسل است آدم بیکار ترى خانه دعوا بوجود مى آورد. بسیارى از زن و مردهائى که توى خانه دعوا مى کنند یا مرد بیکرا است یا زن دختر پسرهاى مفت خود توى خانه بهم در و کله مى زنند اگر هر توام یک کارى داشته باشند دعوا نمى کنند اینها مفاسد بیکارى است.
اگر کسى بخواهد کار بکند بیرون بودجه هم مى شود آخه وزارت کار مى گوید بودجه نداریم به بعضى از طلبه‌ها که مى گوییم بچه‌ها را تشویق کنید مى گویند پول نداریم ما یک آخوندى را در تهران دیدیم قیطریه ایشان عکس شاگرد اول دبیرستان را بزرگ مى کرد و توى خیابان مى زد واین شاگرد اول وقتى را دید پیش نماز مسجد تحویلش گرفت عکس را تو خیابان مى زند این شاگرد اول مى آمد مسجد و بقیه بچه دبیرستانى‌ها هم مى آورد مسجد توى یک مسجد کوچک پر از دبیرستان مى شد. آقایان دیگر که سلیقه نداشتند بى توى مسجد را کاشیکارى مى کردند اما جوان توى مسجد نمى‌اید یعنى گاهى با یک عکس مسجد پر از جوان مى شود و گاهى با ۲ میلیون کاشیکارى هیچ توى مسجد نمى رود.
وزارت کار اگر تصمیم بگیرد مى تواند خود مردم چرخ خیاطى دارند که بدهند فقط باید برنامه ریزى شود صدا وسیما اینقد رجوان هست که سؤالاتى دارد و نمى داند از کسى بپرسد دنیاى سوال پهلوى است هرچقدر سوادمان بیشتر باشد سؤالاتمان هم بیشتر است مثلا من که سواد ندارم از من بپرسند آلمان چگونه است مى گوید آبى است چون بخاطر بى سواد ى یک سوال بیشتر ندارم اما اگر یک کسى که ستاره شناس باشد هواشناس باشد نگاهش را که به بالا مى کند صدها سوال دارد هرکس سوال ندارد معلوم مى شود سواد ندارد.
یک آدم عکس اگر پهلوى استاده مطهرى بنشیند فقط مى گوید حا شما خوب است اما اگر یک طلبه باسواد پهلوى استاد مطهرى بنشیند صد تا سوال مى پرسد سوال نشاندهنده این است که طرف باسواد است و اگر طرف سوال ندارد یعنى بى سواد است.
و رادیو و تلویزیون ما مى تواند تابستان برنامه هاى داشته باشد به اسم پرسش‌ها و پاسخ‌ها یکى بیاید راجب آب صحبت کند ما صدها سوال واجب آب داریم. بعد از تهران بهترین آب کدام آب است مصرف آب تهران چقدر است براى صرفه جویى چه باید کرد اگر آب تهران کم بشود چه برنامه اى دارد یک روز درباره برق صحبت بشود درباره پیوند درختها زنبور دارى مرغدارىدارى دامدارى و مى شود وقت بچه‌ها را پر کرد از مطالب رنگارنگ و متنوع.
اموزش و فیلم‌ها اینقدر ما هنرمند داریم که اینها را کسى نمى شناسد این آقا ى قلوش را آورده بود که دلار زیادى گرفت و رفت خدا مى داند که ما اینقدر جوان توى ایران داریم ه در مقابل قلیونى قرآن خواند خود قلوش دهانش واماند که این کیست چون دید یک کسى سنش مثل پسرش مى ماند ولى مثل خودش مى خواند ما ایرانیها از لطف خدا خوش استعداد ترین آدمهاى روى کره زمین هستیم منتهى استفاده نمى کنیم ۱۳ میلیون بچه هستم اگر بیافتند روى دنده عزادارى شعرى مى خوانند مثل محتشم اگر بیافتند تیو تأتر و نمایش تاثیرى تأترى نشان مى دهند گیج کننده یک بچه ۱۳ ساله که در یک تأتر حرکت نجاشى را بوجود آورد که من بارهاتوى جلسه تأتر گریه کردم. یک بچه ۱۳ ساله در نقش یک آدم ۸۵ ساله یعنى توى هر وادى که ما وارد بشویم نابغه هستیم حیف که نابغه‌ها دارد حدر مى رود.
حرفه هاى علیه مسجدها باید فعال بشود یک سرى مقایسه هاست یعنى واقعا کسى مى تواد توى ایران بگوید که قانون اساسى ما که خدا رحمت کند شهید بهشتى و یارانش را و آن خبرگان اول را این قانون اساس ایران و قانون اساسى آمریکا فرقش چیست ما ۱۸ امتیاز قانونمان دارد که هیچ یک از قوانین متوقى ندارد این را باید هر ایرانى بداند.
مثلا از طرف شخص اول مقام قضائى بیاید بگوید که ما در قضاوت به چه اصولى پایبندیم که طرفدارى از حقوق ملت و سیستم قضاوت در اسلام این سیستم را هیچ کشورى ندارد مقایسه بین قضاوت ما و آنها مقایسه بین قانون اساسى و قانون آنها سوالهاپرسشها اینها حرکات جالبى است که ما مى توانیم داشته باشیم و به امید روزى که کتاب خواندرسم بشود یعنى هرکس هرجا که نشسته است یک کتاب از جیبش در بیاورد و بخواند و به امید روزى که ما بتوانیم حتى براى کتاب سر بسید بدهیم. یعنى همانطور که نون را شکر را مى دهیم نیازها ب عل کمتر از نیاز ما به شکر و روغن نباتى نیست. هر که بخواهد مطالعه کند امکانات مطالعه برایش فراهم باشد به هر حال پر کنى جوانها را.
اسلام براى پر کردن ایام فراغت برنامه هایى دارد یکى از برنامه هاى بسیار خوب کوه نوردى است منتهى کوه نوردى جهت دار. چه کسى برود کوه یک عده یم روند بالاى کوه تخمه مى شکنند تخمه که تمام شد بر میگردند اصلا این کوه نوردى هیچ بارى ندارد اما یک عده هم مى رود بالاى کوه مى نشینند مى گویند هم روححالا که بدنمان را رشد مى دهیم فکرمان را رشد دهیم.
این فایده کوه چیست قرآن درباره کوه مى گوید «وَ الْجِبالَ أَوْتاداً» نبأ/۷ کوهها را مثل سیخ قرار دادیم حالا چرا مثل میخ است این کوه زمین که در فضا مى چرخد یان کوهها مثل دندانه به فضا فرو رفته و این دندانه که به فضا فرو رفته باعث مى شود که حرکت زمین را کنترل کند و اگر کوهها نبود حرکت زمین آرام بخش نبود.
یک توپرا حساب کنید اگر این توپشاخک داشته باشد این توپآرام حرکت مى کند اگراین شاخک نباشد سرعت حرکت یک جور دیگر است و یان کره‌ها که به فضا فرو رفته‌اند ریشه این کره‌ها هم به زمین فرو رفته‌اند و این دندانه‌ها زین را نگه داشته‌اند چون نهر زمین داغ است گرافتگى مغز زمین باعث مى شود که پوست زمین مسنطرب بشود و این کره‌ها نگه مى دارد.
قرآن مى گید این کوهها سنگى است میخى است که هم از تو ریشه هاى کره زمین را نگه داشته هم شاخه‌اش توى فضا فرو رفته دره حرکت آرام بشر است.
این کره جلوى طوفان را مى گیرد این کره برف را نگه مى دارد و آبش مى کند این کره نبود سازمان آب ول معطل بود چون یک مرتبه برف وباران مى آمد و فردا هم خلاص اما این کوهها برفها را نگه مى دارد تدریجا آب مى کند این کوه ذخیره برف است.
کوه غار است کوه محل عبادت است اولین آیه در کوه نازل شده خداوند وقتى مى خواهد تورات را به موسى بدهد مى گوید برو بالاى کوه تور و من در آنجا تورات را به تو مى دهم قرآن ما روى کوه نازل شد پیغمبر در غار حرا بود غار حرا کوهى است در کنار مکه نزول وحى در کوه یعنى فرودگاه جبرئیل است کوه مرکز پرورش گیاهان داروئى است کوه مانع طوفان است کوه حافظگرافتگى است. ما همینطور از کوه بالا برویم و از آن استفاده کنیم آدم که روى کوه مى رود مى رود روى قله کوه مى ایستد و باز هم از آن مى ترسد حدیث داریم که مومن مثل کوه است یعنى بااینکه روى کوهى این کوه زیر پایت است ولى باز از آن مى ترسى.
حضرت امام(ره) زیر قدرت شاه بود یعنى شاه برسد روحانین و علماء قدرت داشت ولى در عین حال از دینها مى ترسید مثل کوه.
مؤمن مثل کوه است حین اگر پایت را روى او بگذارى باز هم از او مى ترسى مؤمن مثل کوه است یعنى همینطور که هیچ بارى کوه را تکان نمى دهد مؤمن باید در حوادث تکان ندهد.
هر کوهى که بلندتر است یعنى دره اثر هم بیشتر است انسان هر چى مشهورتر مى شود خطرات بیشترى هم دارد. یعنى یک وقت یک آیت الله برایش فطرى است که یک طلبه نیست.
به هر حال کوه نوردى خوب است اما آدم نگاه کند تا چیزى گیرش بیاید.
ادم وقتى به درخت نگاه مى کند قرآن مى گوید: «وَ التِّینِ وَ الزَّیْتُونِ» تین/1چرا قرآن قسم به انجیر خورده است تنها میوه اى که اندازه دهان است انجیر است باقى میوه‌ها یا کوچک‌تر است یابزرگتر یا باید تکه تکه‌اش کرد یا باید دو تاد تاخورد. تنها میوه اى که خودش و برگش با هم در مى‌اید انجیر است من یکوقت دیدم که 3تا نکته توى انجیر است که توى بقیه میوه‌ها نیست. ما زیر درخت انجیر مى نشینیم و ذرت بو مى دهیم و مى گوئیم سیزده بدر. ما طبیعت را به بازى گرفته‌ایم خوشا به حال او کسى که لب جوب مى نشیند از جوب درس بگیرد کوه مى رود از کوه درس بگیرد اصلا این برگ درخت انجیر فرقش با بقه برگها چیست و رابطه بین این برگ و مزه میوه چیست.
ورزش باید هدف داشته باشد شنا باید هدف داشته باشد پیاده روى هدفباید داشته باشد ایام فراغت را پر کنید.
قران مى گوید: «قُلْ سیرُوا فِی الْأَرْضِ» انعام/۱۱ پاشو یک راه بیافتندجهانگردى اما راه بیافتید براى اینکه درس بگیرد ما د راسلام هیچى حدر نمى ورد وقتى مى گوید «کُلُوا مِنَ الطَّیِّباتِ» مومنون/۵۱ غذا خوردى ملق نزن پاشو یک کارى بکن یعنى قرآن اجازه نمى دهند که از روى غذا استفاده نکند.
از دنیا آخرت مى کشد و از آخرت دنیا را مى کشد بیرون مثل چیز خوب مى خورى زورش را در کار خیر مصرف کن برعکس هم اگر کار خیر کردى از همان کار خیر چیز خوب مى خورى
«وَ لَحْمِ طَیْرٍ مِمَّا یَشْتَهُونَ» واقعه/۲۱ اگر چیز خوبى خوردى عبادت کن عبادت کردى باز چیز خوب ى بدتر مى دهیم توى بهشت یعنى دنیا و آخرت را دنیا به هم وصل کرده است.
کباب خوردى دنیا بود از همین کباب که براى دنیاست باید استفاده آخرتى بک نماز شب خواندى از همین که آخرتى بود ما حور العین به تو یم دهیم یعنى خداوند از شکم دنیا اخرت مى کشد بیرون و از شکم آخرت دنیا را مى کشد بیرون.
کوه نوردى با هدف مزرعه با هدف تفریح با هدف.
ورزش اسلام اینست امروز لذت فردا خدمت این آرم ورزش است بازى مى خواهى بکن که امروز کیف کنى و فردا هم خدمت بکنى مثل شنا امروز کیف است فردا هم مى توانى به مردم یاد بدهى. تیر اندازى امروز یک لذتى دارد فردا هم مى تواند به جامعه خدمت کند اسب سوارى ماشین سواربى.
مبین اسلام مى گیود از بازى للم دست خالى بیرون نروید.
اما دنیا مى گوید گل زدن و ابشار زدن به یعنى بازیها هم که دنیا دارد و نه اخرت مثل بکس امروزى مى زند توى دماغت فردا هم هیچى.
گل زدن بازى خوبى است اما هیچ وقت آدم از این راه به جامعه خدمت نمى کند اگر مى خواهى بازى کنى بازى هم باید هدف داشته باشد و فردا هم خدمت کنید.
آخر حرفهایمان اینست ۵۰۰ هزار جوان دیپلمه داریم که بیکارند حداقل سه سال یعنى یک و نیم میلیون سال تقسیم ۱۰۰ روز یعنى ۱۵ هزار قرن ۱۵ هزار قرن در ایران حدر مى رود ۱۳ میلیون محصل داریم که ۱۰۰ روز در تابستان بیکارند.
تمام طلله‌ها حقشان اینست که اگر هیچ کس دورشان نیست برادر و خواهر و پسر عمه و خودش را جمع کند و نیم ساعتبه آنها درس دهد.
وزارت کارگاه درست کند و همه در دخترپسرهاى بیکار را هنر یاد بدهد. ظاطها شاعرها هنر پیشه‌ها تعلیم سرود تعلیم نماز خطاطى خیاطى اوقاف سازمان تبلیغات ارشاد موزه‌ها بنیاد مستضعفین دیدن کاخها کارخانه‌ها هنرهاى دستى هر آدمى که توى ایران است یک هنر دستى یاد بگیرد اى کاش این واجب مى شود.
من دیشب یک مهمان عزیزى داشتم که مسئولیت بالائى داشت گفتم مى شود که توى پادگان سربازهائى که نماز بلد نیستد اینها را بدهند به کسى که بلد است و او بگویند اگر به اینها نماز یاد دادن ما بدتر تو یکماه مرخصى مى دهیم.
و همینطور ما مى توانیم در آموزش و پرورش معلم با بچه هاى تیز هوش کار کند و بچه هاى تیز هوش هم با بچه هاى معمولى کار کند تا این ایام پر شود.
یکى از کارهاى خوب حوزه اینست که در ایام تعطیل طلبه هاى تیز هوش مى آیند دورى استاد را براى طلبه هاى عادى بازگو مى کنند یعنى مجتهد قوى که به طلبه هاى خوب درس مىدهد اینها براى شاگردهاى عادى بازگو مى کنند.
نکند که ما ایام فراغتمان از دست برود و اولویتها را فراموش کنیم چطور آب قطع مى شود برق قطع مى شود دولت را کلافه مى کنید که وصل کنید ۱۳ میلیون بچه ول جمع شدید و بگوید اى آقاى مسجد ما مخلص تو هستیم.
مگه پیغمبر نگفت کتاب الله و عرش رد محرم چقدر دیگ پلو بار مى گذارند مردم را دعوت مى کنندو براى همین شک یم ریزند آخه حسین یک جهت است آموزش هم یک جهت باید براى آموزش هم یک دیگر پهلوئى بار گذاشت ماه براى امام حسین پلو مى دهیم ولى از قرآن توى مسجدها خبرى نیست.
خدایا به ما یک سوزى بده بدانیم که دقیه هاى عمرمان حدر مى رود تا برایش یک کارى بکنیم.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
