عصر انتظار
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۶۹/۳/۱۷
بسم الله الرحمن الرحیم
بحثى که مى خواهم مطرحکنم بحث تابستان و بچه هاست. امروز برادر‌ها از عشایر هستند اما تابستان بخشى که اوج دارد اینست که ۱۳ میلیون بچه رها هستند.
من امروز صبح پرونده کودک را که دیدم من از آموزش و پرورش مى خواهم که به این حدیثها دقت کنند اینها خیلى مهم است چون تابستان مهم است.
چند روز پیش در تهران سمینارى بود که تمام امام جمعه هاى سراسر ایران جمع بودند فرصتى من داشتم که در آنجا چند دقیقه سخنرانى کنم و گفتم که تابستان از بسیارى شبها از جمله ماه رمضان و ماه محرم مهم‌تر است چون تابستان ۱۳ میلیون نسل نو براى چند ماه آزادند ولى در ماه رمضان فقط بیست و یکم تعطیل است در محرم فقط عاشورا تعطیل است یعنى زمان تبلیغ در تابستان خیلى زیاد است باید چه کرد.
ما باید دردمان بیاید تا کارى انجام بدهیم یعنى بفهمیم شاه بد است تا بیاییم و انقلاب کنى مى گویند مرگ بر شاه تا شاه را بیرون کنند.
بدونیم صدام به مملکت ما حمله کرده و دفاع لازم است آنقدر داوطلبانه بر جمهورى مى روند و ۸ سال جنگ را اداره مى کنند.
ماباید بدانیم که وقتى مى گوئیم بازسازى بهترین نوع باز سازى اینست که آنچه بچه‌ها قوى آوزش و پرورش کمبود دارند. معلمین یا امور تربیتى نرسیده تجدیدى دارند تفریحشان کم بوده درسشان ناقص بوده هر رقم ضعیفى داشتند جبران کنیم.
توى یک خیابان مى فهمیم که چهار تا چاله است طورى مردم کوچه چون ماشینشان مى افتد توى این چاله‌ها مى نشینند جلسه مى گیرد چه کنیم یک تومارى به شهدارى مى نویسند که این چاله‌ها را پرکن.
بدونیم کم است و لازم است وسهم قیام مى کنیم.
بچه مى تواند پیغمبر باشد با اراده خداوند یعنى اینقدر ظرفیت را در بچه قرار بدهد. داریم که حضرت یحیى و حضرت عیسى هر دو در کودکى به مقا پیغمبرى رسیدند بچه مى تواند امام شود. امام جواد(ع) در کودکى به امامت رسید حضرت مهدى هم در کودکى به امامت رسید.
و خداوند بیشترین بخشش بخاطر زنها و بچه هاست که مظلوم واقعه مى شدند و استعدادشان حدر مى رود.
بچه از روز اول باید توى جامعه مطرح شود.
اسلام مى گوید زن همین که بچه دار شد فورى یک گوسفند قربانى کنید و یک آبگوشت درست کنند و مردم بخورند و در حق بچه دعا کنند که مردم شهر و روستا بفهمند که در این خانه یک بچه اضافه شده است.
ساده نگیریم بچه رو.
۱- کودک مى تواند از اولیاء خدا باشد.
۲- کودک باید از روز اول مطرح شود.
۳- فرزند صالح میراث خداوند است.
امام صادق(ع) مى فرماید میراث خداوند به بنده‌اش این است که اولاد صالح به او مى دهد. امام حسن عسگرى مى فرماید: «اللَّهُمَّ ارْزُقْهُ وَلَداً یَکُونُ لَهُ عَضُداً»(کشفالغمه، ج۲، ص۵۰۳) خوشا به حال مردمى که بچه‌اش شاگردش بشود.
و تابستان وقت خوبى است که هنرها را انتقال بدهیم. با هزار تأسف باید بگویم مادرهایى که خودشان قالى بافند وقتى که به او گوئى به دخترت هم یاد بده مى گوید بس است خودم که بافتم چى شد من مى خواهم دختر بىآر باشد. فوقش یک دیپلم فلج مى گیرد هیچ مانعى نارد که انسان دیپلم داشته باشد قالى هم ببافد یک زمانى اگر یک مملکت ایران فلانى متوجه بشود. همان زنهاى شالى که برنج مى کارند و همان زنان تبریز و کرمان و کاشانى که فرش مى بافند. اگر بنا باشد ضربه اى به ایران بخورد هان زنان ما را نجات خواهند داد اما دیپلم فلجهائى که در خیابانها مى روند اینها خدمت کم مى توانند بکنند.
خیلى به تحصیل ننازید.
من یکى از مدارس و حوزه علمیه را دیدم توى زیرزمین چند تا ماشین ژاکت بافى است و چند تا مسئول هم دارد که طلبه‌ها ضمن تحصیل ژاکت بافى را هم یاد بگیرند.
هرکسى باید یک هنر داشته باشد. مى گویند در ژاپن وقت مفید ۱۲ ساعت است در ایران ۵/۱ ساعت درست ایشان در اداره ۸ ساعت بوده است اما اگر وقت مفید را جمع بندى کنند میانگین وقت مفید از ۱ ساعت تا 3ساعت است.
گاهى ممکن است یک روضه خوان 3ساعت طول بکشد اول وقت مفیدش 30دقیقه است از زیرکار در مى رویم با کمال تأسف وقتى مى خواهد بگوید پدر من کارگر است یک جورى مى گوید که انگار پدرش مجرم است. دین ما دینى است که پیغمبر دست کارگر را مى بوسد و امیر المومنین بیل دست مى گیرد ولى شیعه امیرالمومنین حال ندارد و بیل دست بگیرد و هر روستائى که باسواد مى شود بیل را مى گذارد کنار.
ما زمانى را باید جشن بگیریم و بگوئیم مملکت ما مستقل شد که بگوئیم ما امسال از خارج گندم وارد نکردیم هرگونه بگوئیم دیپلم داریم آنوقت ژاپن مى گوید ما لیسانس داریم با مدرک ما هیچ مشکلى را از نظر اقتصادى نمى توانیم حل بکنیم جز اینکه مدرک و کار با هم باشد.
از زیر بار کار در مى رویم بچه مى گوید خوشحال فلانى کار نمى کند.
یک زن آمده است پیش من مى گوید آقاى قرائتى من از اول عمرم بدبخت بوده‌ام گفتم چرا گفت بس که کار کرده‌ام.
اصلا فکرش عوض شده است که کس که از اول عمرش کار مى کند مى گوید من بدبختم و کسى که مفت خور است مى گوید خوشبختم.
این ضررى است که ما دیده‌ایم.
روایت داریم که: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ص: «إِنَّ الْوَلَدَ الصَّالِحَ رَیْحَانَهٌ مِنْ رَیَاحِینِ الْجَنَّهِ»(کافی، ج۶، ص۳) پدر باغبان است و محیط خانه باغ است و بچه همگل است وبه گل هم باید رسید.
امیر المومنین مى فرماید: من هیچ وقت توى دعاهایم نگفته‌ام بچه خوشگل مى خواهم بچه قد بلند یم خواهم من بچه اى مى خواهم که وقتى نگاهش مى کنم ببینم او در خط خداست.
قرآن مى گوید: «ذُرِّیَّهً طَیِّبَهً» آل عمران/۳۸ به بچه‌ها باید رسید.
انبیاء وقتى براى بچه دعا مى کردند شیوه دعاهایشان این بود که «لیقیه الصلاه قره العیون »؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ؟ ! ! ! ! بچه باید نور چشمى باشد.
در روایات داریم «وَلَداً صَالِحاً»(بلدالأمین، ص۳۴۷) اولاد صالح باشند.
درقران داریم « لِیُقیمُوا الصَّلاهَ» ابراهیم/۳۷ بچه ما اقامه نماز کند.
داریم که « طلبه الولد » در لا لجهاد؟ ؟ ؟ ! ! ! . آدم باید بچه اى را بخواهد که زنده باشد.
«إِنِّی نَذَرْتُ لَکَ ما فی بَطْنی مُحَرَّراً» آل عمران/۳۵ را بچهاى فراهم که خادم اسلام باشد.
چندتا بچه دارید کیلوئى یا مترى.
ما در حضرت مریم وقتى حامله شد نمى دانست این بچه دختر است یا پسر گفت خدایا من نذر کرده‌ام که این بچه‌ام آزاد باشد یعنى هیچ کارى نکند جز براى تو.
بچه باید جهت داشته باشد اینها بعد معنوى بچه است بعد مادى هم اینست که انسان با بچه انس دارد. خوب مسئله غریزه و فطرت را هم نمى خواهیم فراموش کنیم. ولى یک وقت آدم مى گوید بچه مى خواهم که با او مأنوس باشم.
بچه مثل تسبیح و زنجیر و آدامس نباید و سیله انس باشد بد غریزى و فطرى هم هست قرآن مى گوید «نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّى شِئْتُمْ وَ قَدِّمُوا لِأَنْفُسِکُمْ» بقره/۲۲۳ زن و شوهر اگر خواستند بچه دار بشوند «قَدِّمُوا لِأَنْفُسِکُمْ» براى قیامتتان فکر کنند به قصد شهوت و لذائذ نباشد.
همان لحظه اى را پدر مادر قصه بچه دار شدند دارند قرآن همان لحظه را مى گوید به قیامتتان فکر کنید به فکر آینده باشید.
قرآن در سوره اعراف گله مى کند آیه ۱۸۹ مى فرماید «هُوَ الَّذی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَهٍ وَ جَعَلَ مِنْها زَوْجَها لِیَسْکُنَ إِلَیْها فَلَمَّا تَغَشَّاها حَمَلَتْ حَمْلاً خَفیفاً فَمَرَّتْ بِهِ فَلَمَّا أَثْقَلَتْ دَعَوَا اللَّهَ رَبَّهُما لَئِنْ آتَیْتَنا صالِحاً لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرینَ» اعراف/۱۸۹ خداوند زن و شوهر را براى هم آفرید «فَلَمَّا تَغَشَّاها حَمَلَتْ حَمْلاً خَفیفاً» زن حامله مى شد «فَمَرَّتْ بِهِ» یک مدتى که گذشت «فَلَمَّا أَثْقَلَتْ» زن سنگین مى شود بچه بزرگ مى شود وقتى پدر مطمئن مى شو که فاغش حامله است «دَعَوَا اللَّهَ» مى گویند خدایا «لَئِنْ آتَیْتَنا صالِحاً لَنَکُونَنَّ مِنَ الشَّاکِرینَ» خدا اگر یک بچه سالمى به ما بدهید ما شکر مى کنیم. «فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَکاءَ فیما آتاهُما فَتَعالَى اللَّهُ عَمَّا یُشْرِکُونَ» اعراف/۱۹۰ وقتى به این عروس و داماد خدا بچه داد اول که بچه نداشتند گفتند خدابهشون بچه بدهد اگر بدهى شکر مى کنم وقتى خدا بچه بهشون داد خط فکرى بچه را عرض مى کنند.
خدایا اگر من یک باغ و استخر داشتم همه بچه هایم را مى آوردم تا شنا یاد بگیرندمثل این بخیلها در باغ را قفل نمى کردم مثل اینها که ماشین دارند هرکس را جلوى را هم دیدم سوار مى کنم و وقتى ماشیندار شدم گارش را بگیرم و بردم.
قرآن مى گوید عروسها و دامادها تا ندارند خوش وعده هستند وقتى دارند به وعده‌شان رفا نمى کنند.
واجب غذاى بچه اسلام خیلى صحبت کرده است.
پدر و مارد باید به فکر این نباشند که خرجى بچه‌ها را بدهند غذاى طیب بدهد چون امام صادق از مددمال حرام اثر مى گذارد.
امام حسین(ع) روز عاشورا هرچى موظه کرد هیچ کس گوش نداد اخرش فرمد شما اخمو وام خوردید که حرف امام حسین(ع) هم در شا اثر نمى کند.
نگوئى خرجى گران است زن و بچه دارم هر دو دوست اما به بچه تا وادار کنید که کار بکند.
اگر هم با هم کار بکنند یک مقدار هم زندگى مناعت باشد بهترین از این است که در فکر رفاه بچه‌ها باشیم اما دو هر راهى بچه راتغذیه کند.
قرآن یک قصه اى نقل مى کند از چند تا آدم انقلابى که اینها رفتند توى غار پناهنده شدند از شر طاغوت و بعدها وقتى گرسنه‌شان شد گفتند ما انقلابى هستیم مبارز هستیم آدم ضد طاغوت نباید هرچى را دید بخرد و بروید غذاى سالم و حلال تهیه کنید. اصلا انقلابى بدون ما حرام خوردن جور در نمى‌اید که انسان محکم. . .
امروز یک نفر آمده بود به نهضت سوادآموزى مى گفت من یک مقدار از پول نهضت را بردم به فلان جا گفتم باید برگردان حرام است.
اگر شما یک شاخه آهن را خلاف برداشتى طبقه اول را زدى بعد هم ۱۰ طبقه روى آن ساختى اسلام مى گوید باید ۱۰ طبقه خراب شد تا آن آهن از طبقه اول جدا شود و به صاحبش داده شود.
انقلابى بودن با حرام خدارى که نمى سازد.
تیر خورد یک نفر افتاد و هم گفند شهادت مبارک پیامبر گفت این شهید نیست همه گفتند این از مخلصین است. فرمد لباس که پوشیده است بدون اجازه پوشیده و کسى که لباس بیت المال را بپوشد توى جبهه کنار پیغمبر هم شهید شود ثواب شهید ندارد.
عاق والدین هم همینطور است.
حضرت موسى گفت خدایا رفیق من حالش چه جور است گفت توى جهنم است اما این که شهید شد گفتن درست اما این آق والدین شد پدر و مادرش را مى سوزاند.
دین یک چیزى است که همه چیزش به هم بند است.
آمدند گفتند فلانى عجب نمازى مى خواند امام صادق فرمود گول نمازش را نخوردى ببینید فحش چقدر کارمى کنند «کَیْفَ عَقْلُهُ»(کافی، ج۱، ص۲۴).
گاهى ممکن است یکى نمازش خوب باشد ولى خل باشد.
یکى از دوست غم مى گفت ۲ بعد از نصف شب آمدند در خانهمان را زدند ما از خواب بیدار شدیم رفتیم پشت در گفتیم بفرما دیدیم یک نفر آمده مى گوید من خواستم نماز شب بخوانم فکر کردم خانه خودمان سر راست آمدم اینجا شب بخوانم این کمبود دارد.
نماز خالى فایده ندارد باى ببینید این عقلش چطور است. نماز مثل چشم است اگر بند به مویرگ برومى بیند.
اگر بچه وارد شد یه شیر خانمى را که فاسد است به در ندهید.
مرحوم ایت الله شیخ فضل الله نورى را اعدام کردند پسرش هم ایستاده برد کف مى زد آخر سر معلوم شد پسرش شیر زنى را خورده است که از دشمنان على(ع) بوده است امام سجاد مى فرماید: خدا تو کمکم کن که بچه هایم را تربیت کنم.
«وَ أَعِنِّی عَلَى تَرْبِیَتِهِمْ وَ تَأْدِیبِهِم»(صحیفه سجادیه، دعاى ۲۵) یعنى تربیت بچه با امداد الهى ممکن است و گرنه ایشان روانشناسى کودک خواند است آنهم فاییده ندارد.
حوزه و دانشگاه اینها وسیله هایى هستند. اما گاهى انسان همه وسیله‌ها را دارد اما بچه‌اش خوب تربیت نمى شود.
اول امداد خدا دوم فرد خصلتهاى پدر و مادر. در حجله ندا از یکى از اعضاى خانواده امام.
امام فرموده بود که شما به خانه همسایه‌ها نروید اگر خواستید بروید فامیلى بروید اجازه ندهید بچه‌ها یا دخترها یا پسرها به خانه همسایه بروند تنهائى نظارت کنید نظارت بدو وسوسه و سوظن باشد.
یعنى آن وقتهاى بى جا هم درست نیست.
نه وسوسه و نه غیرت بى جاونه بى خیال باشید.
امام فرموده بود به بچه‌ها که خانه همسایه نروید بعد تلکه برداشت و آمد طرف ما امام نزد چون حدیث داریم که بچه را نزنید مى گفت امام این چوب را به زمین مى زد و از ترس مى پریدیم بالا بعد یکى از این بلکه هائى را که به زمین مى زد تلکه از زمین جدا شد و خورد به پاى من و بعد پاى ما سیاه شد وبعد امام آمد از بچه‌اش عذرخواهى کرد.
همان اسلامى که محبت دراد مى گوید حیوان را جلوى حیوان سر نبرید چون حیوان شعر دارد و غصه مى خورد در عین حال خشونت هم دارد.
یکجا مى گوید ارگ کسى عمل فحشا انجام داد روبروى جمعیت مثلا قش بزنید دست نسوزد.
همسایه اى بدون اینکه یاالله بگیود مى رفت توى باغ صاحب باغ گفت وقتى مى آیى یا الله بگو زن و بچه من تابستان است سرشان برهنه است گفت باغ خودم است نمى گویم گفت یک یاالله بگوئى زبانت درد که نمى گیرد گفت نمى گویم.
شکایتش را به حضرت کرد حضرت چقدر او را نصیحت کرد گفت باغت را بفروش و یا یاالله بگو گفت من مى روم سراغ درخت یاالله هم نمى گویم حضرت فرمود درختش را بکن بیانداز توى کوچه.
برخورد خشونت ما داریم.
حضرت موسى گفت من تمام طلاها را مى سوزانم شما با طلاها گوساله درست کردید و مى پرستید وقتى کى خطى را بخواهید کور کنید طلا هم بسوزد طورى نیست.
۱۳ میلیون بچه در تابستان توى کوچه ولو مى شوند و مسئولیت پدر‌ها و مادرها زیاد مى شود این کار کار رؤساى هیئتهاست روحانیون مساجد شوراى اسلامى محله‌ها اینها باید دور هم جمع بشوند و بگویند آقاى توى این کوچه ۲۰۰ تا بچه داریم با این دوم تا بچه چه کنیم اگر بنشیند فکرى کنند بلد مى شوند چه کار بکنند.
یک خطاط خطاطى را به اینها یاد بدهد یک پیراهن دوزى به اینها یاد بدهند قرآن تعلیم بدهند
صدها هزار جوان دیپلمه داریم که سه سطر قرآن را نمى تواند بخواند و تابستان 3ماه بیکار است به ورزش آموزش بدهند.
هیچ وقت به بچه‌ها نگوئید که مثلا در پشت کوچه بازى نکنید بگوئید در این ساعت بازى نکنید مثلا ساعت ۱ بعد از ظهر تا 3بعد از ظهر.
زمین ورزش که نداریم توى هر شهرى دهها هزار جوان است بادو تا زمین ورزش این بچه چه کار کند هیچ راهى نیست جز اینکه بیایند توى کوچه هاى گشاد بازى کنند و ارزان ترین بازى همین فوتبال است چون با یک توپپنج تومن بچه‌ها مشغول مى شوند و باز تیر هم حلال است.
حدیث داریم اگر پدر و مارد بین بچه هایش فرق گذاشت گناه کبیره کرده است توى خونه یک مقدار جاذبه باشد که بچه سیلى به بیرون رفتن نداشته باشد بعضى بچه‌ها مثل حمام که مى روند یک دوش مى گیرند و مى آیند بیرون خانه هم همینطور است مى روند یک غذا مى خورند و بعد مى آیند بیرون چون پدرشان ى گوید بشین بتمرگ غذا بخور. . . اصلا تا وارد مى شود از راست و چپ چنان مسخره‌اش مى کنند که این بچه مى خواهد فقط غذایش را بخورد و فرار کد بعضى از مردهائى هم که به خانه نمى آیند بخاطر اینست که خانه برایشان جاذبه ندارد.
لباس عفت داشتند یک مسأله مهمى است در تابستان هوا گرم است مادر حق ندارد با هر لباس بیاید جلوى بچه‌اش دختر و پدر وپسر ماد راینها و او محرم هستند لباس خفیف نباید بپوشند برادر بزرگ توى خانه اى که دختر ۸ و ۹ ساله است نباید شورت پا کند.
با بچه‌ها مشورت کنید امروز که مى خواهید نهار بخوریم شما بگویید چه بخوریم به حساب بیاوریم حضرت ابراهیم صد صاله با پسر13 ساله‌اش مشورت مى کرد و نظر مى خواست.
اگر بچه خلافى کرد عذرش را قبول کن ولو دروغ بگوید آقا تو پول از توى جیب من برداشتى بچه مى گوید نه خوب بیا توى جیبت را بگردم.
بچه تا مى گوید نه دیگر ولش کن تحقیق نکن که بچه دزد مى شود اگر دروغ مى گوید شتر دیدى ندیدى خودت را به تقافل بزن و عذر بچه را بخواه حتى یقین دارى که دروغ مى گوید بچه همین که پنج ساله شد دوتایشان را با هم بخوابان رختخواب بچه باید جدا باشد.
شعر یاد بچه دادن خوب است روایت داریم که ما شعرهاى على ابن ابى طالب را مأمور مى کنیم که بچه هایاد بگیرند.
در مدرسه هاى دوشیفتى و سه شیفتى بچه‌ها میزى یاد مى گیرند ما کمبود مدرسه‌ها را باید جبران کنیم بخصوص حقوق معلمها را باید زیاد کنیم. چون معلمها همه دو شغله و سه شغله هستند معلمى که بعد از ظهر‌ها شوفرى مى کند این معلم دیگر تمرکز فکر ندارد فرصت مطالعه هم ندارد اینجورى چیزى گیر بچه‌ها نمى افتد. توى اقیانوس نور خورشید تا مقدارى به حیوانها اثر مى کند وقتى آنها حیوانها که در قعر اقیانوسند و به آنها نور نمى رسد از خودشان تولید نور مى کنند.
ماباید کوچه به کوچه مسجد به مسجد حسینیه به حسینیه بچه هایمان را جمع کنیم سرود رفقاش و تعلیم قرآن یاد بدهیم.
یک دانشجو مى تواند تمام حمل آموزش بدهیم آنوقت باید منافقین بیایند و بچه هایمان را شکارکند.
حتما من باید ببینم که منافقین دارند مسجد را مى گیرند تا به فکر بیافتم.
باید فرهنگ ما برسد به آنجائى که اگر توى حسینیه میز پینگ پنگ گذاشتند رئیس حسینیه داد نزند که اینجا جاى عزادارى است.
از این مسجدباید انواع کلاسها استفاده بشود اگر نشود بچه هایمان به فساد کشیده مى شوند ساله به سال تجدیدى زیاد مى شود تازه آنهایى که تجدید نمى شوند و دیپلم مى گیرند آنها هم سوادى ندارند. ما جرات سخنرانى کم است.
بسیارى از تحصیلکرده‌هاى ما بدخط هستند و تابستان فرصت خوبى است
همه مسئولین جمع بشوند توى هر حجله یک دانشجوى خطش و خوب دار پیدا کنند و یک خیاط که وقت آزاد دارد بچه دار جمع کنند و به آنها آموزش بدهند.
اگر جمع بشویم و اوقات فراغت بچه‌ها را پر کنیم سعاتمند مى شویم
و گرنه در این نظام موجود بچه هایمان استعدادهایان سرمایه هایمان صدر مى رود.
«والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»
