عصر انتظار
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۶۶/۱۲/۶
بسم الله الرّحمن الرّحیم
الحمدلله رب العالمین و صلی الله علی سیدنا و نبینا محمد و علی اهل بیته و لعنته الله علی اعدائهم اجمعین من الان إلی قیام یوم الدین.
بحثی را که تناسب دارد انسان در اول ماه اسفند بگوید بحث کشاورزی است من درباره کشاورزی یکوقت صبحت کردم اما دیشب درباره زمین که صحبت می‌کردم آیات قرآن را که دیدم دیدم خود زمین یک بحث قشنگی دارد بعد از بحث زمین آب، جنگل، درخت، گندم، ؤ کشت، برداشت دانه، خیلی در اسلام حرف هست و‌ای کاش یک مقدار بجای حرف عمل هم می‌شد و‌ای کاش ما که تشویق به کشت می‌کنیم همه با هم شروع کنیم چند روز پیش در دیدار مسئولین ورزش عمومی بحث بود گفتم اگر بناست مردم توی خیابان بدوند بیائید همه با هم بدویم نمی‌شود ما بنشینیم به مردم بگوئیم بدوید گفتند خوب شما عبایت را کنار بگذار و با مردم بدو گفتم نه من تنهایی بدوم می‌گویند این شیخ خُل است باید با هم بدویم.
۴۴۱ مرتبه اسم زمین در قرآن هست ما از اول که به دنیا می‌آئیم سر و کارمان با زمین است اما غافل هستیم قرآن می‌فرماید «وَکَأَیِّنْ مِنْ آیَهٍ فِی السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ یَمُرُّونَ عَلَیْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُونَ» یوسف/۱۰۵ روی زمین راه می‌روند اما نسبت به نشانه‌های روی زمین اعراض می‌کنند روی زمین راه می‌روند اما توجه به زمین ندارند از نور خورشید استفاده می‌کنند و همه چیزی را می‌بینند اما توجه به خورشید ندارند حالا خود زمین را یک خورده بحث کنیم.
۱- زمین رام است «هُوَ الَّذِی جَعَلَ لَکُمْ الْأَرْضَ ذَلُولًا فَامْشُوا فِی مَنَاکِبِهَا وَکُلُوا مِنْ رِزْقِهِ وَإِلَیْهِ النُّشُورُ» الملک/۱۵ زمین را رام آفریدیم حالا می‌خواهید از کوههای آن بالا بروید خیال هم نکن که باید رام باشد همین زمین می‌توانست دائم در حال لرزش باشد «إِنْ نَشَأْ نَخْسِفْ بِهِمْ الْأَرْضَ» سبأ/۹ بخواهیم زمین را دائم لرزش می‌دهیم که نتوانید راه بروید شما توی قطار بخواهی از این کوپه به کوپه دیگر بروی دو سه بار هی اینطرف و آنطرف می‌افتی دستهایت را به میله‌ها می‌زنی که نیفتی زمینی که روی آن میله نیست چطور در حال متزلزل بود ما راه می‌رفتیم زمین آرام است این آرامی یک نعمتی است منتهی ما چون توجه نداریم. . . کار به توجه ما ندارد واقعیت را باید گفت.
۲- زمین پهن و وسیع است «الْأَرْضَ بِسَاطًا» نوح/۱۹ می‌گویند فلانی بساطی است یعنی چیزهایش را پهن کرده است.
۳- زمین کلاس درس است «وَفِی الْأَرْضِ آیَاتٌ لِلْمُوقِنِینَ» الذاریات/۲۰ اگر کسی بخواهد خدا را بشناسد آیات زیادی است.
۴- زمین مقر شماست «جَعَلَ الْأَرْضَ قَرَارًا» النمل/۶۱ قرارگاه شما در زمین است.
۵- زمین برای شما گهواره است گهواره برای بچه چه خاصیتی دارد؟ هم حرکت می‌کند و هم حرکت آن بچه را اذیت نمی‌کند و هم محل استراحت است با همین حرکت بچه آرام می‌شود حرکتی نیست که آدم را به خواب بپراند گاهی وقتها آدم توی ماشین که می‌نشیند راه می‌افتد خوابش می‌گیرد اما همین که می‌ایستد بنزین بزند آدم از خواب بیدار می‌شود گاهی وقتها چون ایستاده است آدم بیدار می‌شود. اینها نعمت‌هایی است که در زمین است.
۶- «تُنْبِتُ الْأَرْضُ» یس/۳۶ زمین به ما مواد غذایی می‌دهد برای شما می‌رویاند «لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَنَبَاتًا» النبأ/۱۵ به شما دانه می‌دهد درخت به شما می‌دهد از یک آب و از یک خاک هم ترشِ ترش می‌دهد لیموترش هم شیرینِ شیرین می‌دهد خرما و هم ترش و شیرین می‌دهد مثل انار «یُسْقَى بِمَاءٍ وَاحِدٍ» الرعد/۴ قرآن می‌فرماید یک آب است اما از یک آب سه رقم. . . نشانه‌های خداست شما حساب کنید نفت و شیری که بچه می‌خورد از نفت لاستیک و پلاستیک روغن درست می‌شود شیری هم که بچه می‌خورد استخوان و مو و ناخن خون آنوقت این نفت دستگاه پالایش دارد این شیر هم دستگاه گوارش دارد اما زمین نه دستگاه گوارش دارد و نه دستگاه پالایشی اما از یک آب و خاک هر چه می‌خواهی بیرون می‌دهد.
زمین برای ما خودش را آرایش می‌کند مثل زنی که برای شوهرش آرایش می‌کند، قرآن می‌فرماید زمین خودش را برای شما آرایش می‌کند تا شما خسته نشوید اگر زمین ما همه‌اش کویر بود وحشتناک بود اگر آسمان را که نگاه می‌کردی در شب مثل یک تخته سیاه بود وحشت آور بود ستاره‌ها زینت است زمین آرایش می‌کند.
«لَوْ نَشَاءُ لَجَعَلْنَاهُ حُطَامًا» الواقعه/۶۵ اگر بخواهیم همین که خشک است دیگر سبز نمی‌کنیم آنوقت به کی تلفن می‌کنی که سبزش کن؟ اینجا دیگر به کی می‌گویی؟ بخواهیم درخت را خشک نگه می‌داریم کی است که سبزش کند؟ هر چه به زمین می‌دهیم تحویل می‌گیرد خیلی آدم متواضعی است مثل کیسه خالی است مثل دست چرب نیست آب را به دست چرب می‌دهی پس می‌زند «تَرَى الْأَرْضَ خَاشِعَهً» فصلت/۳۹ همه چیز را می‌پذیرد خوش خوراک است بعد هم به ما راه می‌دهد «جَعَلَ لَکُمْ فِیهَا سُبُلًا» الزخرف/۱۰ قرآن می‌فرماید زنده شما را حمل می‌کند مرده شما را دفن می‌کند «أَلَمْ نَجْعَلْ الْأَرْضَ کِفَاتًا» المرسلات/۲۵(کفات) یعنی جامع است هم زنده شما را حمل می‌کند و هم مرده شما را دفن می‌کند، مرده را بر دل و زنده را بر دوش.
آب زباله را می‌گیرد آب زلال به ما می‌دهد، اگر زمین اینطور نبود چه بلایی سر انسان می‌آمد؟ آب را تصفیه می‌کند، زمین وقتی حرکت می‌کند نرم حرکت می‌کند «تَرَى الْأَرْضَ هَامِدَهً» الحج/۵ یعنی زمین بی سر و صدا و خاموش حرکت می‌کند.
رنگ زمین برای چشم مناسب است، زمین جوری نیست که اگر کشاورزی که دارد بیل می‌زند یا سر و کارش با زمین است چشمش اذیت بشود، اگر کسی دو کیلو قند را خواسته باشد بشکند دو کیلوی دیگر را خواسته باشد بشکند چشم‌اش اذیت می‌شود خانمی که بلوز می‌بافد چشم‌اش اذیت می‌کند، رنگ زمین اذیت نمی‌کند وسعت آن برای سیر خوب است بلند شو مسافرت کن حرکت آن برای رشد خوب است.
اگر زمین سفت بود اگر مثل یک تخته سنگ بود نه کشت می‌شد و نه مرده دفن می‌شد و اگر زمین شن بود چه بلایی به سر ما می‌آمد همین خاصیتی که دارد خوب است. کشورهایی را داریم که خاک ندارند از جاهای دیگر برای آن خاک می‌برند زمین خیلی سخی است یک دانه می‌گیرد یک خوشه می‌دهد شما حساب کن آدمهایی که نماز نمی‌خوانند این همه نعمت می‌گیرند یک گردن خم نمی‌کنند، چقدر زمین از اینها بهتر است، روز قیامت عده‌ای می‌گویند «یَا لَیْتَنِی کُنتُ تُرَابًا» النبأ/۴۰ کاش خاک بودیم.
زمین وجود مبارکی است قرآن می‌فرماید «بَرَکَاتٍ مِنْ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ» الأعراف/۹۶ و خود زمین شعور دارد تمام کارهایی که ما می‌کنیم زمین حفظ می‌کند «إِذَا زُلْزِلَتْ الْأَرْضُ زِلْزَالَهَا» الزلزله/۱ وقتی زمین به حرکت در می‌آید «وَأَخْرَجَتْ الْأَرْضُ أَثْقَالَهَا» الزلزله/۲ آنچه در دل دارد از مرده و امثال اینها بیرون می‌اندازد بعد قرآن می‌گوید «یَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبَارَهَا» الزلزله/۴ یعنی زمین حرف می‌زند زمین خبر را روز قیامت نقل می‌کند حوادث را نقل می‌کند و بالاخره این زمین منتظر حکومت حضرت مهدی(علیه السلام) است.
ما درباره زمین مسئول هستیم(إِنَّکُمْ مَسْئُولُونَ حَتَّى عَنِ الْبِقَاعِ وَ الْبَهَائِمِ) بحارالأنوار ج ۳۲ ص7- ما درباه قطعات زمین مسئول هستیم نمی‌شود زمین را رها کرد پیغمبر فرمود اگر آب باشد و خاک باشد و مردم از جای دیگر گندم بگیرند این مردم مورد لطف خدا نیستند(مَنْ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ فَأَبْعَدَهُ اللَّهُ) وسائلالشیعه ج ۱۷ ص ۴۰- ما خیلی نیرو داریم زمین خوزستان برای کل گندم ایران کافی است. ما آب داریم خاک داریم کمبود همت داریم این کارها هم با اداره و وزارتخانه حل نمی‌شود باید مردم بیایند.
حدیث داریم اگر کسی درخت خشکی را آبیاری کند انگار مومن تشنه‌ای را سیراب کرده است قرآن وقتی می‌خواهد از بهشت تعریف کند به باغهایش می‌نازد امام علی(علیه السلام) می‌فرماید(لَمَّا کَانَ یَفْرُغُ مِنَ الْجِهَادِ یَتَفَرَّغُ لِتَعْلِیمِ النَّاسِ وَ الْقَضَاءِ بَیْنَهُمْ) مستدرکالوسائل ج ۱۳ ص ۲۵ تا وقتی که توی جبهه بود جنگ می‌کرد وقتی از جبهه فارغ می‌شد با مردم صحبت می‌کرد مسئله اول او جنگ بود و انصافاً کشاورزان ایران هستند که فقط به سه شعار عمل کردند باقی یا عمل نکردند به هیچکدام یا یکی یا دو تا عمل کردند ما بدهکار هستیم شعار استقلال آزادی جمهوری اسلامی کشاورز مستقل بود بخاطر کشت‌اش بخاطر شرکتش در جبهه آزادی و مملکت را آزاد کرد و بخاطر حضورش پای صندوق‌ها به جمهوری اسلامی رأی داد.
کار اول امام علی(علیه السلام) جنگ بود همین که جنگ تمام می‌شد آموزش و پرورش بعد از اینها قضاوت و به حقوق مردم رسیدگی می‌کرد(فَإِذَا فَرَغَ مِنْ ذَلِکَ اشْتَغَلَ فِی حَائِطٍ لَهُ یَعْمَلُ فِیهِ بِیَدَیْهِ وَ هُوَ مَعَ ذَلِکَ ذَاکِرٌ لِلَّهِ تَعَالَى) بیل دست می‌گرفت و کار می‌کرد.
یک از برنامه‌های استعماری این بود که هر جا به درد کشت می‌خورد برای شهرک و کارخانه استفاده می‌کردند خیلی مهم است که آدم را می‌گوید بکش اما درخت را می‌گوید قطع نکن می‌گوید اگر با کفار درگیر شدید سر کافر را با شمشیر بزن اما درخت کافر را نزن این چقدر مهم است؟ اسلام چقدر اهمیت می‌دهد.
حدیث داریم اگر کسی باغ را بفروشد پول آن دود می‌شود مگر اینکه در مقابل آن باغی را تولید کند(نِعْمَ الشَّیْءُ النَّخْلُ مَنْ بَاعَهُ فَإِنَّمَا ثَمَنُهُ بِمَنْزِلَهِ رَمَادٍ عَلَى رَأْسِ شَاهِقٍ اشْتَدَّتْ بِهِ الرِّیحُ فِی یَوْمٍ عَاصِفٍ) الکافی ج ۵ ص ۲۶۰- اگر کسی نخلستان را بفروشد پول آن مثل خاکستری است که بریزند روی یک تپه و یک بادی آن هم در روزی که باد می‌آید آخر یکوقت باد یکبار می‌آید و می‌رود می‌گوید نه هم باد تند باشد و هم روز روز باد باشد نه اینکه روز بی باد بادی بوزد پول کشاورزی دود می‌شود.
امام صادق(علیه السلام) فرمود: (لَا تَقْطَعُوا الثِّمَارَ فَیَبْعَثَ اللَّهُ عَلَیْکُمُ الْعَذَابَ صَبّاً) الکافی ج ۵ ص ۲۶۴ درختها را قطع نکنید خداوند شما را عذاب می‌کند. امام صادق(علیه السلام) اگر حکومت می‌خواهد مملکت آباد بشود باید بذر در اختیار کشاورز بگذارد و به آنها وام بدهد. و اما به کشاورز گفته‌اند شب میوه را نچینید روز بچینید که چهار تا گرسنه هم چشم‌شان به آن بیفتد و چهار تا هم به آنها بدهید و قرآن قصه‌ای را نقل می‌کند که چند نفری باغی داشتند برای اینکه کسی نبیند و نچیند قصد کردند که شبانه میوه‌ها را بچینند و خداوند باغ آنها را سوزاند و قرآن می‌فرماید «یَوْمَ حَصَادِهِ وَلَا» الأنعام/۱۴۱ یعنی درو کار روز است، میوه‌ها را روز بچینید و حق محرومین را بدهید.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته
