عصر انتظار
به نام خدا
بحث مربوط به امام زمان (ع) راتقدیم شما مشتاقان ظهور آن حضرت می نمایم ، باشد که ان شاءالله خداوند همه ما را به عنوان ارادتمندان و مشتاقان ظهور پرنور آن حضرت قرار بدهد و به دعای شما ارادتمندان ساحت مقدس امام زمان (ع) این گفت و شنود را در دفتر مولایمان حضرت بقیه الله ثبت بفرماید . همان گونه که در قسمت گذشته توضیح دادم ، بحث ما پیرامون رجعت بعد از امام زمان (ع) است . واز نظر اجرای حکومت الهی ، به این معنی است که حکومت عدالت الهی که توسط آن حضرت اجرا می شود ، بر اساس آیات و روایات طبق نظر شیعه ، با امامت و رهبری امامان معصوم (ع) تداوم پیدا می کند.
در روایتی از قول وجود مقدس امام باقر (ع) وارد شده که فرمودند : « أیام الله ثلاثه یوم یقوم القائم و یوم الکره و یوم القیامه » ؛ (۱) روزهای خدا سه روز است ، روزی که امام عصر (ع) قیام و ظهور می کند و روزی که مجددا ائمه معصومین (ع) به زمین بر می گردند وروز سوم ، روز قیامت است .
دلایلی که در کتب معتبر و از شخصیت های برجسته اسلامی و از نظر مفسرین پیرامون بحث رجعت وجود داشت ، به بخشی از آن ها در خطبه های قبلی اشاره کردم . بحث امروز بحث پایانی است ، می خواهم در این رابطه به این موضوع اشاره کنم که از نظر شیعیان ، طبق روایات ، رسول خدا (ص) و امیرالمومنین و حضرت اباعبدالله الحسین (ع) به این دنیا بر می گردند . این موضوع معمولا در احوال عموم و جلسات عمومی کمتر مطرح می شود و در کتب اعتقادی بزرگان ما از قدما و متأخرین به این مسأله پرداخته شده و آیات و روایاتی که حکایت از این عقیده می کند مطرح شده که ما به بخشی از آن اشاره می کنیم .
در روایتی از امام باقر (ع) نقل شده که فرمودند : « ان رسول الله و علیا سیرجعان » . (۲) مرحوم محدث قمی (قدس سره) در کتاب شریف « سفینه البحار » نقل می کند که پیامر اکرم (ص) و امیرالمومنین (ع) به زودی به این دنیا بر می گردند و از روایات دیگر هم بر می آید که آن ها حکومت الهی را اجرا خواهند کرد .
در روایت دیگری از امام صادق (ع) درباره ی آیه ی شریفه ی : ( ان الذی فرض علیک القرآن لرادک الی معاد) . (۳) گفته شده که درباره ی رجعت رسول خدا (ص) به دنیاست . (۴) البته بنا به قولی نیز شبی که پیغمبر اکرم (ص) از مکه به سمت مدینه هجرت می کردند این آیه شریفه وارد شده که مفسرین می گویند یعنی همان کسی که قرآن را بر تو نازل کرده است مجددا تو را پیروزمندانه به مکه بر می گرداند ، اما وفق این روایت امام صادق (ع) می فرماید : مفهوم این آیه ی شریفه این است که خداوند مجددا پیغمبر اکرم (ص) را به این دنیا بر می گرداند تا مجددا حکومت الهی و احکام خدا را اجرا کند . حالا این بازگشت را که در کتب مفصل نگاه می کنیم به دو گونه است : طبق روایات ، اولین کسی که برای اجرای حکومت الهی بعد از امام زمان (ع) بر می گردد ، حضرت ابا عبدالله الحسین است . در گذشته هم خدمت شما عرض کردم پس از آن که امام زمان (ع) به شهادت می رسد ، ابا عبدالله الحسین ظاهر شده ، به دنیا بر می گردد و عهده دار تجهیزات امام زمان (ع) می شود و حضرت را غسل داده و کفن نموده وبر پیکر امام معصوم (ع) نماز می گزارد و دفن می نماید .
روایت از قول امام صادق (ع) این طور می فرماید : « اول من یرجع الی الدنیا الحسین بن علی (ع) فیملک حتی یسقط حاجباه علی عینه من الکبر ، (۵) اول کسی که به جهان بر می گردد و به صورت طولانی حکومت بر پا می کند حسین بن علی است ، به گونه ای که ابروان امام حسین (ع) به خاطر زیادی سن بر روی چشمانش آویزان می شود.»
باز در روایتی جابر جعفی از امام باقر (ع) نقل می کند که حضرت فرمود : « والله لیملکن منا أهل البیت رجل موته ثلاثه مائه و تزداد و تسعا ؛ (۶) به خدا قسم از میان ما اهل بیت کسی است که بعد از مردنش مجددا بر می گردد و ۳۰۹ سال حکومت می کند ». بعد راوی از ایشان می پرسد که یعنی بعد از امام زمان (ع) و مدت حکومت امام زمان (ع) چند سال است ؟ در جواب فرمود: مدت حکومت امام زمان (ع) ۱۹ سال ولی مدت حکومت امام حسین (ع) ۳۰۹ سال است که البته قبلا درباره ی روایاتی که راجع به مدت حکومت امام زمان (ع) است اشاراتی داشتم ، منظور به نقل این روایت است که در ارتباط با حکومت و فرمانروایی امام حسین (ع) نکات صریحی دارد و القابی که برای امام حسین (ع) در موقع حکومتش ذکر کردند :
المستنصر: یعنی کسی که از خداوند یاری می طلبد و کمک خداوند شامل حالش می شود . پس از آن که اباعبدالله (ع) حکومتش پایان پذیرفت ، وفق روایات امام علی بن ابیطالب (ع) حکومت می کند . این بحثی است که تقریبا غریب است و در جامعه مطرح نیست و کسانی که در ارتباط با امام زمان (ع) مطالعه می کنند می توانند در کتب مفصل راجع به این مباحث مطالعاتی داشته باشند .البته در بعضی از کتب و نشریات و حتی بعضی از محاورات و گفت و گوها و سخنرانی هایی که در رسانه های ما مطرح است ، گاهی به این نکات به صورت مستدل و مبرهن اشاراتی هم دارند که ما باید به آن ها و به دلایل قطعی از مستندات قابل اعتمادمان مراجعه کنیم .
در مورد این که رجعت جزو عقاید ما هست ، امام صادق (ع) فرمود : « لیس منا من لم یقل بمتعتنا و لم یؤمن برجعتنا ؛ (۷) از ما نیست کسی که به متعه و رجعت عقیده نداشته باشد ». جزئیات مطلب راباید از کتب معتبر دیگر مطالعه کرد. در روایت دیگری از امام صادق (ع) نقل شده : « مما کلم الله تعالی رسوله لیله اسری به یا محمد ! علی آخر من قبض روحه من الائمه و هو دابه تکلمهم ؛ از جمله سخنانی که در شب معراج خداوند با رسول اکرم (ص) داشته است . فرمود : یا محمد ! آخرین امام معصومی که قبض روح می شود امیرالمومنین علی بن ابی طالب (ع) است ». خوب منظور مطمئنا بازگشت مجدد امیرالمومنین (ع) به دنیاست ؛ زیرا یک بار امیرالمومنین (ع) در هنگام شهادت در مسجد کوفه روح مقدسشان قبض شده است .
این روایت ناظر به معنای رجعت امیرالمومنین (ع) است .
در زیارت جامعه کبیره که از جمله زیارت های بسیار مهم و سند و دلالتش بسیار متقن و روشن است و از وجود مقدس امام هادی (ع) نقل شده ، تصریح به رجعت و بازگشتن ائمه معصومین (ع) شده که من به این فرازش اشاره می کنم .
امام هادی (ع) می فرماید : « معترف بکم ، مومن بایابکم ، مصدق برجعتکم ، منتظر لأمرکم ، مرتقب لدولتکم ؛ (۸) من اعتراف دارم به شما ، نسبت به شما عقیده مندم و به بازگشت (۹) شما ایمان دارم به بازگشت شما ؛ یعنی از این سفری که شما رفتید به وسیله مردن بر می گردید من به این ایمان و اعتقاد دارم . من رجعت شما را تصدیق می کنم ، من به انتظار فرمانروایی شما هستم و شیفته و چشم انتظار دولت شما هستم .
از این فرازهای زیارت جامعه کبیره که جزو معتبرترین زیارتنامه هاست که می توان رجعت را استفاده کرد .
این زیارت را و برای همه ائمه در همه اماکن می توان خواند و در آن داستان معروف مرحوم حاج علی بغدادی که مرحوم محدث قمی در کتاب شریف مفاتیح الجنان نقل می کند ، امام زمان (ع) از جمله توصیه هایی که می فرماید ، مکررا باید به خواندن آن ملتزم باشیم که چه مفاهیم مهمی در آن هست .
در رادیوی معارف که از بهترین برنامه های مذهبی نظام مقدس جمهوری اسلامی است و از قم پخش می شود از جمله برنامه هایش شرح و تفسیر زیارت جامعه کبیره است که در آن بعضی از بزرگان در برنامه های خود دارند . این فراز ا ز فرازهایی است که دلالت بر رجعت وجود مقدس ائمه معصومین (ع) دارد .
آخرین نکته مورد بحث
تا کنون به دلیل محدودیت فرصت ، برخی از دلایل و مدارک و اسناد روایات و آیاتی که پیرامون مسائل مربوطه به رجعت هست تقدیم حضور شما کردم . البته باز هم ممکن است بحث ها و سوالاتی در ذهن ما مطرح باشد که خوب ، بعد از حکومت امیرالمومنین (ع) دنیا به چه صورت خواهد شد ؟ این سوالات معمولا در مجامع مطرح می شود . در بعضی از روایات هم دیدم بعضی از بزرگان این را نقل کردند که آیا این احتمال دارد که این عالم پس از قیامت مجددا پا برجا شود . من این روایت را از کتاب شریف مهدی موعود دیدم که ترجمه جلد ۱۳ بحارالانوار است ، با اضافات و شرح هایی که حضرت استاد دوانی دادند . در آنجا به روایتی از جابر پرداخته است (۱۰) که مفهومش این است : « بعد از این که حضرت ابا عبدالله الحسین برگشت ، حکومت حق را اجرا می کند ، از ظالم ها انتقام می گیرد ، چرا که بعضی از بدترین چهره های فاسد در عالم رجعت بر می گردند و قیامت بر پا می شود . آن ها مراجعه می کنند وبه عالم قیامت بر می گردند و آنجا با اصحاب فرعون محشور می گردند و عذاب می شوند ». و آن روایت به گونه ای است که انسان می تواند این نکته را از آن بفهمد که رسول خدا (ص) مجددا مبعوث می شود و به دنیا می آید ، لکن این بار به صورت بعثت آشکار است و همه مردم دنیا به حضرت رسول ایمان خواهند آورد و حضرت علی (ع) هم در کنارشان حضور دارند و همه ائمه معصومین (ع) جزو کارگزارانش می شوند ، تا مفهوم
آیه شریفه ( لیظهره علی الدین کله ) به صورت اتم و اکمل تحقق پیدا کند و شیطان رجیم نیز به دست رسول اکرم و امیرالمومنین (ع) نابود شود « و الله العالم بحقایق الأمور » .
به هر حال در مسائلی که اعتقادی است باید به اهل نظر مراجعه کرد و به کتب معتبره و در این راه تحقیق و تفصیل و تلاش ادامه یابد و ما برای شناخت عقایدمان نباید به همان اطلاعات محدودی که به ما دادند اکتفا کنیم .
از جمله مسائل مهم ؛ شناختن و معرفت درست امام است که من در ابتدای بحث امامت در ارتباط با امامت عامه ، سپس امامت خاصه و اهمیت و شناخت امام اشاراتی داشتم .
شأن و جایگاه روز جمعه بر اساس روز ظهور امام زمان (ع) است . بسیار لازم و ضروری بود که ما با هم در مورد امام زمان (ع) بحث و گفت و گو کنیم . که بحمدلله توفیق داشتیم که به همراهی نمازگزاران عزیز جمعه که مشتاقان ظهور امام زمان (ع) هستند در طول چهل هفته وطی چهل خطبه مطالب فوق را تقدیم محضر بنمایم و نام این مجموعه را « ذکر نور در حضور مشتاقان ظهور » نامیدم . به امید آن که خداوند آن را به لطف خود قبول فرماید و مورد عنایت حضرت بقیه الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه قرار گیرد .
به همین مناسبت سروده مختصری هم که در آخرین لحظات یادداشت مطالب آخرین خطبه پیرامون امام عصر بر ذهنم آمد، در رابطه با اظهار ارادت به ساحت مقدس امام زمان و در پایان بحث فوق تقدیم حضور شما می کنم :
روزی خیال یار من از ژرفنای دل
آمد به سر که تا بسرایم برای دل
محبوب عاشقان ، همه مقصود عارفان
یعنی امام منتظر ، آن روشنای دل
با بی بضاعتی که به آدینه سال ها
در جمع عاشقان ظهور از ورای دل
خواندم خطابه های فراوان و گونه گون
اما نبود هیچ یک از آن هم نوای دل
زیرا که جمعه هست زمان ظهور یار
آن منتظر که می نبود جز شفای دل
شکر خدای را که به تعداد اربعین
با نام دوست خطبه نمودم برای دل
یا رب عنایتی که سلیمان فاطمه
« فخد جراد» را بپذیرد ، زنای دل
از نوکری که هیچ ندارد به غیر حب
بر مهدی و محمد و آل از صفای دل
به امید آن که خداوند این بحث را از بنده ی حقیر و از همه شما مشتاقان ظهور به کرمش قبول فرماید.
پایان بحث امام زمان (ع) در ایام عاشورای حضرت ابا عبدالله الحسین (ع) است که در ابتدا گفتم در پرچمی که امام زمان (ع) دارد در رأس شعار یا لثارات الحسین (ع) را باید بگیرد .
« أین الطالب بدم المقتول بکربلاء ؟»
نقل است ، سنت اعراب بود که اگر خونی از خانواده ای می ریخت و قدرت انتقام نداشت ، پرچم سرخی را بر بالای بام آن خانه بر می افراشتند تا همه و آیندگان بدانند که آن خانواده مظلوم است و اگر قدرت انتقام دست داد انتقام مظلوم را از ظالمین بگیرند . اکنون پرچم سرخی که بیانگر مظلومیت اباعبدالله الحسین (ع) و اهل بیت رسول خدا (ص) است بر بالای گنبد ابا عبدالله الحسین (ع) بر افراشته است ؛ یعنی ای امام زمان ! منتظریم که بیایی و انتقام خون جد مظلومت را بگیری .
« اللهم انا نرغب الیک فی دوله کریمه ، تعز بها الاسلام و اهله و تذل بها النفاق و أهله ، و تجعلنا فیها من الدعاه الی طاعتک ، و القاده الی سبیلک ، و ترزقنا بها کرامه الدنیا و الاخره » .
آمین یا رب العالمین .
پی نوشت ها:
۱. اثبات رجعت ، ص ۳۵ به نقل از خصال شیخ صدوق (ره) .
۲. سفینه البحار : ۵۱۱/۱.
۳. سوره قصص ، آیه ۸۵.
۴. اثبات رجعت ، ص ۳۵.
۵. همان .
۶. اثبات رجعت ، ص ۳۶.
۷. مهدی موعود ، ص ۱۲۳۱.
۸. کلیات مفاتیح الجنان .
۹. ایاب به معنی بازگشت است و در محاورات هم استفاده می کنیم می گوییم ایاب و ذهاب ، ذهاب رفتن و ایاب ، بازگشتن .
۱۰. مهدی موعود ، ص ۱۲۰۹.
منبع: کتاب ذکر نور در حضور مشتاقان ظهور
برگرفته از سایت :راسخون
