عصر انتظار
مجله امان شماره ۱۶ .:::. مقالات
قسمت چهارم
احمد حاج قلی
استاد و کارشناس فرقههای انحرافی
در قسمت قبل، علل و عوامل فرهنگی از علل و عوامل پیدایش مدعیان و فرقههای انحرافی بیان شد و اینک ادامه مطلب:
ب. علل و عوامل اجتماعی و اقتصادی
تبعیض‌ها و ظلم حکام ظالم، جنگ‌ها و ناامنی‌ها و فقر اقتصادی، افراد جامعه را دچار سرخوردگی و فشارهای روانی می‌کند و آن‌ها را به فکر برون رفت از آن مشکلات می‌اندازد و این‌جاست که عده‌ای از صیادان دل‌ها با ادعای نجات‌بخشی نسخه می‌پیچند و به مردم می‌دهند و پاره‌ای از مردم نیز فریب آن‌ها را می‌خورند و با دنباله‌روی کردن از آن‌ها مشکل پیچیده‌تری را برای خود و همنوعان خود ایجاد می‌کنند و این‌جاست که مسؤولیت متولیان جامعه برای حل مشکلات اجتماعی و معیشتی مردم بیش‌تر مورد تاکید قرار می‌گیرد و باید توجه کنند که فقر می‌تواند بخشی از مردم را از دین خارج کند که از پیامبر صلی الله علیه و آله روایت شده است «کاد الفقر ان یکون کفرا»۱ نزدیک است که فقر به کفر انجامد.
ج. عوامل سیاسی
۱. استبداد داخلی: برخی از حکام ستمگر، نفع خود را در فرقه‌سازی دینی می‌بینند تا بدین وسیله اولا، مردم را از هم پراکنده کنند و به راحتی بر آنان سیطره داشته باشند، ثانیا گاهی این فرقه‌ها توجیه‌گر ظلم و ستم‌های آن‌ها می‌شوند چنان‌که اشاعره ظلم حکام ظالم را توجیه می‌کردند و حکام هم از آن‌ها حمایت می‌کردند.
۲. استبداد خارجی: استعمارگران و دشمنان دین، دین را مهم‌ترین مانع تسلط خود بر کشورهای اسلامی می‌دانند و به همین خاطر در صدد فرقه‌سازی در ممالک اسلامی برمی‌آیند تا از قدرت رهبران دینی بکاهند و بعد به راحتی بتوانند منابع آنان را غارت کنند همان‌طور که روسیه‌تزاری در جنگ‌هایش با ایران متوجه قدرت دین و روحانیت شیعه شد و با حمایت از گروهی فاسد، بابیت و بهائیت را به وجود آورد».
آقای رضایی با شنیدن کلمه بابیت و بهائیت مثل کسی که مدت‌ها دنبال گمشده‌ای بوده که به یکباره آن را پیدا کرده با اشتیاق از استاد خواست در صورت امکان از این فرقه‌ها به صورت مفصل بحث کند و استاد هم گفت: «اگر خدا بخواهد در مباحث آینده به این دو فرقه هم خواهیم پرداخت». از این وعده استاد همه حضار در جلسه خوشحال شدند و آقای روح‌اللهی برای ابراز تشکر از این تصمیم استاد گفت: «برای سلامتی استاد حقیقت‌گو صلوات…».
پس از معطر شدن فضای جلسه با صلوات بلند حضار، آقای حقیقت‌گو با حالتی که شرمندگی از آن پیدا بود از همه تشکر کرد و گفت: «اجازه می‌خواهم آخرین مطلب را هم در بحث عوامل خیلی خلاصه ذکر کنم».
د. ویژگی‌های روحیات فردی مدعیان
مدعیان دروغین و فرقه‌سازان دارای اوصاف ناپسندی مثل قدرت طلبی، شهوت رانی، دنیا پرستی، خودشیفتگی، عقده حقارت و احساس کمبود شخصیت، ضعف ایمان، نفاق، حیله‌گری، خود باختگی، بلند پروازی و … هستند که این ویژگی‌ها، آن‌ها را برای ادعاهای گزاف و حتی ناسازگار با هم آماده می‌کند که تفصیل آن‌ها از حوصله بحث ما خارج است.
نکته‌ای که در پایان بحث علل و عوامل پیدایش مدعیان دروغین و فرقههای انحرافی قابل ذکر است این است که در برخی از مدعیان همه عوامل مذکور دخیلند و در برخی، بعضی از آن‌ها مؤثرند. البته بنده مدعی حصر عوامل به آن‌چه ذکر کردم نیستم و ممکن است عوامل دیگری هم در این‌جا وجود داشته باشد و اما بحث بعدی ما ذکر بعضی از مصادیق مدعیان نیابت و مهدویت می‌باشد.
ادامه دارد
پی‌نوشت‌ها
۱. میزان الحکمه، ج7، ص498، ح15684.
