عصر انتظار
حکمت ۳۹
وَ قَالَ علیه السلام لِسَانُ الْعَاقِلِ وَرَاءَ قَلْبِهِ وَ قَلْبُ الْأَحْمَقِ وَرَاءَ لِسَانِهِ
و هذا من المعانی العجیبه الشریفه، والمراد به أنّ العاقل لا یطلق لسانه إلاّ بعد مشاوره الرَّوِیّهِ ومؤامره الفکره، والاحمق تسبق خذفاتُ لسانه وفلتاتُ کلامه مراجعهَ فکره ومماخضه رأیه، فکأن لسان العاقل تابع لقلبه، وکأن قلب الاحمق تابع للسانه.
وقد روی عنه(علیه السلام) هذا المعنى بلفظ آخر، وهو قوله: قَلبُ الاَْحْمَقِ فِی فِیهِ، وَلِسَانُ الْعَاقِلِ فِی قَلْبِهِ. ومعناهما واحد.
زبان در پناه قلب
زبان عاقل در سنگر قلب اوست و قلب نابخرد در پشت زبانش.
و این از معانی شگفت و ارزشمند است و مقصود از آن اینکه: عاقل زبانش را نمیگشاید مگر پس از رایزنی و بررسی، ولی احمق نگفتنیها و بیهودهگوییهایش بر رایزنی و بررسی پیشی گیرد. گویی زبان عاقل پیرو قلب اوست و قلب نابخرد پیرو زبانش.
از آن حضرت، این معنی با عبارت دیگری نیز روایت شده است: «قلب نابخرد در دهان اوست و زبان خردمند در قلبش» که هر دو یکی است.
