
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش :: ۱۳۹۰/۵/۱۸
بسم الله الرحمن الرحیم
«الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی»
رمضان نود در خدمت برادران و خواهران سمنانی بحثهای ماه رمضان را ضبط میکنیم. بینندهها رمضان میبینند ولی ضبط قبل از رمضان است. در این جلسه میخواهم راجع به برکت صحبت کنم. در مقابل برکت، هدر دادن است. چیزی که هدر میرود برکت ندارد. عمر، پول، فکر، قلم، کاغذ، آب، زمین، هرچه هدر میرود برکت ندارد، هرچه خوب از آن استفاده میشود معلوم میشود برکت دارد. کلمهی برکت را هم در فارسی خیلی میگوییم. مثلاً میگوییم: «بارک الله». بارک الله یعنی خدا برکتت بدهد. یا عید که میشود مثلاً میگوییم: مبارک باشد. عروسی که میشود میگوییم: تبریک! «تبریک، مبارک، بارک، برکه» برکه به جایی میگویند که آب جمع شود. مثل منبع آب، چون آب هم خیر در آن است.
در برکت معنای طهارت، زیاد شدن دائمی است. یک دعا میکنم آمین بگویید. خدایا به این حرفها هم برکت بده. چون خیلی از سخنرانیها من اسمش را گذاشتم سخنرانی خاراندنی! یعنی چه؟ یک دست که میخارد، آدم در یک لحظه میخاراند، آنوقت که میخاراند حال میآید. بعد از یکی دو دقیقه نه اینجا چیزی است، نه اینجا! یعنی یک لحظه میخارد، بعدش نه اینجا چیزی است نه اینجا! بعضی سخنرانیها هم خاراندنی است. یعنی در یک لحظه آدم گوش میدهد بعدش هم هیچی به هیچی! هیچ بار ندارد. اما بعضی وقتها یک کلمه سرنوشت یک نفر را عوض میکند.
خوب موضوع بحث: برکت.
۱- حضرت ابوطالب، وجود با برکت
علت اینکه این بحث را انتخاب کردیم این است که من حساب کردم یکی از وجودهای با برکتی که مورد غفلت هم قرار میگیرد، پدر علیبن ابی طالب است. علی بن ابی طالب، پدرش ابوطالب است. این ابیطالب را در خطش رفتم ببینم چقدر برکت داشته است. چون یک پسرش حضرت علی بود، که خود حضرت علی پدر یازده معصوم است، که یکی امام زمان است. که یکی از شاگردهایش امام خمینی است. که یکی از کارهای امام خمینی انقلاب ایران بود. که در سایهی انقلاب ایران مثلاً دفاع مقدس، ابتکار، اعتکاف، پیشرفتها، شجاعت، عزت سیاسی، استقلال،… یک پسر دیگر ابوطالب جعفر بود. جعفر طیار که او هم بنیانگذار اسلام در آفریقا بود. در جبهه هم دو تا دستش قطع شد. مثل ابالفضل در کربلا، دو دستش قطع شد. یکی از پسرهایش عقیل بود که خود عقیل پسرهایی دارد، مسلمبن عقیل، مسلم طفلان مسلمی دارد. یعنی هرچه نگاه میکنم این چه خانوادهی با برکتی است.
هرچیز زیادی برکت نیست. زیاد ارزشی برکت است، وگرنه شنهای بیابان هم زیاد است. شنهای بیابان هم خیلی زیاد است. هر زیادی، خیلیها میلیاردر هستند، ولی ُامالشان برکت ندارد. اتاق مهمانخانه دارد. قالیهای چه قیمتی، قالیهای بزرگ، یکدست، همه ابریشم. اما سال میآید و میرود یک گنجشک روی این قالیها سیر نمیشود. آدمهایی هستند خانهشان یک فرش ساده هست مرتب میآیند میروند، غذا میخورند، گرسنهها سیر میشوند، فامیلها میآیند، همسایهها میآیند. این برکت یک چیزی است.
شما در برکت کتاب نگاه کن. یکی پنجاه، شصت سال پیش به نام حاج شیخ عباس قمی زندگی میکرده است. اینکه میگویم: ۵۰، ۶۰ سال پیش، چون یک کسی پرسیدند: حاج شیخ عباس قمی کیه؟ گفت: یکی از اصحاب پیغمبر. نه بابا حاج شیخ عباس قمی برای ۴۰، ۵۰ سال پیش است. میلیونها کتاب نوشته شده است. ولی ایشان یک کتاب مفاتیح نوشت، همهی کتابها را کنار زد، هرجا یک قرآن است کنارش هم یک مفاتیح است. رفتم نجف سر قبر کمیل، گفتم: کمیل جان، تو یک دعای کمیل نقل کردی. هیچ پژوهشی هم نکردی، یک چند صفحه دعا از حضرت علی نقل کردی. از خودت هم نیست. فقط رونویس کردی. اما این دعای کمیل فعلاً شب جمعه رابطهی بین خلق و خالق دعای کمیل شده است. اینقدر پژوهشکدهها کتاب سنگین پژوهش میکنند، و چیزی از آن خروجی ندارد.
۲- مال زیاد، نشانهی برکت نیست
عرض کنم اینکه میگویند: مال زیاد ارزش ندارد، چون قرآن میفرماید: «ما أَغْنى عَنْهُ مالُهُ وَ ما کَسَبَ» (مسد/۲) «ما أَغْنى عَنِّی مالِیَهْ» (حاقه/۲۸) «هَلَکَ عَنِّی سُلْطانِیَهْ» (حاقه/۲۹) اینها آیهی قرآن است که خواندم. یعنی افرادی میگویند: خاک بر سرم! این همه پول داشتم ولی از پولم استفاده نکردم.
وجود حضرت عیسی مبارک بود. در پیغمبرها عیسی یک برکت خاصی داشت. چون حضرت عیسی هنوز هم زنده است. به دارش کشیدند، که بکشند مشابهاش را. خداوند حضرت عیسی را مثل پیغمبر در آسمانها برد که آخر الزمان هم از آسمان پایین میآید، همیشه هم زنده است، پشت سر امام زمان نماز میخواند. یک عمر معلوم نیست چند هزار ساله! با برکت است. یاران حضرت عیسی، عدد مسیحیها خیلی زیاد است.
سال مبارک داریم. در قرآن کلمهی برکت ۳۲ بار آمده، کلمهی زکات هم ۳۲ بار آمده است. این یعنی چه؟ یعنی هرکس زکات بده مالش برکت دارد. خیلی حدیث داریم هرجا مالی تلف میشود، معلوم میشود زکاتش را ندادند. «مَا تَلِفَ مَالٌ فِی بَرٍّ وَ لَا بَحْرٍ إِلَّا بِمَنْعِ الزَّکَاهِ» (وسایل الشیعه/ج9/ص24) هرجا دیدید مالی سوخت پیداست که… امام کاظم(ع) فرمود: هرجا دیدید مالتان سوخت پیداست یک مبلغی باید در راه حق بدهید، ندادی بخل کردی دو برابرش در راه باطل سوخته است.
گاهی درخت برکت دارد. مثل زیتون! گاهی زمین برکت دارد. «بارَکْنا حَوْلَه» (اسرا/۱) «إِلَى الْأَرْضِ الَّتی بارَکْنا» (انبیا/۷۱) گاهی کتاب برکت دارد. گاهی باران برکت دارد. «ماءً مُبارَکا» (ق/۹) اینها نمونههای برکت است.
دو رقم پولدار داریم، گاهی مؤمنین پول دارند. گاهی غیر مؤمنین پول دارند. خدا راجع به مؤمنین پولدار میفرماید که «فَتَحْنا» برای مؤمن پولدار، خدا میفرماید: «فَتَحْنا» فتح، باز کردیم برای او «لَفَتَحْنا عَلَیْهِمْ بَرَکات» (اعراف/۹۶) بعضی غیر مؤمنین هم پولدار هستند.غیر مؤمن پولدار را، قرآن میگوید: «فَتَحْنا عَلَیْهِمْ أَبْوابَ کُلِّ شَیْءٍ» (انعام/۴۴) به مؤمن پولی که میدهم برکت هم دارد. به غیر مؤمن درها را باز میکنیم. پول زیادی هم به او میدهیم. اما از پولش خیر نمیبیند. از پولش خیر نمیبیند. افرادی هستند خیر از عمرشان نمیبینند. خیر از خانهشان نمیبینند. خیر از ماشینشان نمیبینند. راجع به برکت مطالبی داریم. یک صلواتی بفرستید. (صلوات حضار)
۳- دوری از اسراف، زمینهی برکت
دربارهی برکت آنچه مهم است این است که چه کنیم کارهای ما مبارک باشد؟ عوامل برکت را خدمتتان بگویم. چه چیزهایی برکت دارد؟ چه چیزهایی برکت ندارد؟ سعی کنیم هدیه میدهیم هدیهای با برکت بدهیم. شخصی میمیرد فاتحه برایش میگیرند، چقدر گل میبرند. گلها بعد از یکی دو روز پرپر میشود، هیچی به هیچی! این بودجهای که برای گل دادیم، یک شب یک محله را غذا بدهیم. آن آقایی که میخواهد یک گل بخرد یک چک بکشد، یک دانشجویی که بیپول است، زندگیاش را اداره کند. یک دختر را جهاز بدهد. گل مثل همان سخنرانیهای، نصفش را من میگویم، نصفش را شما بگویید… سخنرانیها خاراندنی است. یک لحظه گل هیچی به هیچی… اگر به من نخندید یک چیزی میگویم. نخندید.
من از مکه میآمدم میخواستم برای پاسدارها هم سوغاتی بیاورم. برای هر پاسدار یک جعبه پیچ گوشتی آوردم. خیلی به من خندیدند. آخر، کسی از مکه آهن برمیدارد میآورد. گفتم: حساب کردم پیراهن را سه سال بپوشد، پاره میشود. ساعت گم میشود، خراب میشود. تنها چیزی که نه میپوسد نه میترشد تا آخر عمر مصرف میشود جعبه آچار است. آن روز خیلی به من خندیدند، ولی الآن بیست سال است از ماجرا میگذرد به من میگویند: حاج آقا جعبهی آچارت به درد میخورد.
در عروسیها چقدر ولخرجی میشود. بابا چقدر خانوادهی داماد میخواهد خرج کند؟ چقدر خانوادهی عروس میخواهد خرج کند، اینها هم ما داشته ایم، من الان نمونههایش در ذهنم هست. پدر عروس، پدر داماد، گفته: آقا چقدر میخواهی خرج کنی برای دامادی پسرت؟ بیایید آقا پول بگذاریم یک قطعه زمین برای اینها بخریم. سه دنگ به اسم او، سه دنگ به اسم او. بیاییم یک قلکی درست کنیم، یک خانهای بخریم. یک آپارتمان کوچکی بخریم. یک جایی را رهن کنیم. اینها اول زندگیشان است، خواسته باشند یک فلس یک فلس پول جمع کنند، طول میکشد تا اینها خانهدار شوند. ما که میخواهیم خرج کنیم، حالا من یک آرزو دارم، عرض کردم آرزوها یک شب میآیند. اینطور هم نیست که به آرزویت برسی. خیلی از جشنهایی که میگیرند، اگر سیصد نفر دعوت کنند، سیصد تا حرف مفت هم در آن هست. یعنی سیصد تا هم غصه، به گردن سیصد نفر هم خرج میگذارند چون یک قانونی بعضیها دارند میگویند: یک پیراهن را در یک عروسی بپوشی عروس دوم باطل است. باید حتماً برای هر عروسی… هرچه میگویی: بابا درست است، میگوید: نه باطل است.
یک کسی آمده بود میگفت: ما تعزیه داشتیم، اسب نداشتیم. شمر را سوار دوچرخه کردیم. گفتم: درست است. گاهی وقتها فکر میکنیم که… سعی کنیم سوغاتیهایمان، هدیههایمان مبارک باشد.
۴- حق الناس، عامل رفع برکت
۲- اگر کسی مال مردم در جیبش است نمیدهد، خدا برکت را از او میگیرد. این حدیث را من امروز دیدم. «مَنْ حَبَسَ عَنْ أَخِیهِ الْمُسْلِمِ شَیْئاً» (بحارالانوار/ج73/ص335) مال من دست شماست، داری نمیدهی. فرش را گرفتی، عاریه، دو روزه حالا پس نمیدهی. ماشین را میگویی: یک ساعته میروی، ده ساعت دیگر میآیی. کسی اگر مال مردم را گرفته، باید سر موعد بدهد، نمیدهد حدیث داریم «حَرَّمَ اللَّهُ عَلَیْهِ بَرَکَهَ الرِّزْقِ» (بحارالانوار/ج73/ص335) خدا برکت را از زندگیاش میگیرد. حدیث داریم اگر من از شما طلب دارم، هر شبی که میخوابی داری بدهی نمیدهی، هر شبی که میخوابی گناه دزد پایت مینویسند. ما اینقدر آدم داریم، سینه میزند، روزه هم میگیرد، ولی هرشب که میخوابد انگار دزد است. چون مال مردم را دارد بدهد، نمیدهد.
تواضع بیجا، آقا سلام قربانت بروم. جیرجیرکتم، مخلصتم، برایت بمیرم، بیا! چه خبر است؟ چه خبر است؟ حدیث داریم کسانی که تملّق میگویند برای آدمهای پولدار و زوردار، «مَنْ خَضَعَ» خضوع کند، «لِصَاحِبِ سُلْطَانٍ» چون مثلاً حالا رییس جمهور است، شاه است، کدخدا است، استاندار است، نمیدانم وکیل است، وزیر است، یک پزی دارد، یک پولی دارد، اگر کسی نسبت به اینها تواضع کند، یا «لِمَنْ یُخَالِفُهُ عَلَى دِینِه» (کافی/ج5/ص105) همفکر او از نظر اعتقادی نیست. ولی به خاطر مقامی که دارد، پولی که دارد بله قربان میگوید، روایت داریم «أَخْمَلَهُ اللَّه…مَقَّتَه» خداوند او را خوار میکند. با او قهر میکند. «وَکَلَهُ إِلَیْه» زندگیاش را به این وابسته میکند، به همین آقای کذایی، بعد میفرماید که «نَزَعَ اللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ اسْمُهُ الْبَرَکَهَ مِنْهُ» خدا برکت را از عمرش میگیرد. از پولش خیر نمیبیند.
مواظب باشید امام رضا فرمود: حالا شما سمنانیها در راه امام رضا هم هستید. امام رضا فرمود: اگر کسی به پولدار سلام گرم بکند، فرق بکند سلامی که به پولدار بکند با سلامی که به فقیر میکند، خداوند روز قیامت بر او غضب میکند. از چیزهایی که برکت را میبرد، بله قربانگویی، تملق، عزت خودت را میشکنی، حتی حدیث داریم اسلام دستور داده که اگر میخواهی وضو بگیری آب نداری، کسی به تو آب میدهد، اما فردا منت میگذارد میگوید: ببین من بودم که تو را آب دادم. اسلام میگوید: تیمم کن، نماز بخوان، آبی که منت در آن است با آن وضو نگیر. میخواهد روی پای خودت باشی. آدم سالم اگر نماز میخواند تکیه بدهد، «مَلِکِ یَوْمِ الدِّینِ،إِیَّاکَ نَعْبُدُ وَ إِیَّاکَ نَسْتَعِینُ» (فاتحه/۴ و5) نمازش باطل است. روی پای خودت بایست. مریض هستی طوری نیست. آدم سالم باید خود اتکا باشد. در نماز گفتند: روی پای خودت باش. نمازخوان باید عزیز باشد. آبی که منت در آن است با آن وضو نگیر. چرا اینقدر مثل گربه جلوی این خم میشوید؟ از امام جواد یاد بگیریم. مأمون داشت میرفت، همهی بچهها فرار کردند. امام جواد کوچولو بود فرار نکرد. مأمون رسید گفت: پسر! نمیدانست چه کسی است؟ گفت: چرا فرار نکردی؟ گفت: کوچه بزرگ است. تنگ نیست. گناهی هم نکردم که فرار کنم. نه من گناه کردم نه کوچه تنگ است. بیا برو! مأمون الرشید گفت: این کیه؟ گفت: باید پسر امام رضا باشد. اینها هستند که بچه هایشان را حر تربیت میکنند.
با مردم رفیق باشیم، به مدارا رفتار کنیم، روایت داریم «إِنَّ فِی الرِّفْقِ الزِّیَادَهَ وَ الْبَرَکَه» (کافی/ج2/ص119) با مردم رفیق باشید، کوتاه بیایید. حالا ذرهاش را نگیر، حالا گیر نده. گیر ندهید. اگر کسی در معامله قسم بخورد، حتی قسم دروغ، قسم دروغ که حرام است. بگوید: والله اینطور است، به خدا، به ابالفضل، کسانی که تند تند قسم میخورند ولو قسمشان حق باشد، خدا برکت را از آنها میگیرد. گناه هم برکت را میگیرد. امیرالمؤمنین در خطبهی ۱۴۳ میفرماید: «إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى ابْتَلَى عِبَادَهُ عِنْدَ ظُهُورِ الْأَعْمَالِ السَّیِّئَهِ بِنَقْصِ الثَّمَرَاتِ وَ حَبْسِ الْبَرَکَاتِ» انسان همین که گناه میکند خدا برکات را از عمرش میگیرد. جوانیاش میرود، اِ… من از جوانیام بیش از این نمیتوانم استفاده کنم. من از این کتابخانه بهتر از این نمیتوانم استفاده کنم.
نمونههای برکت، دلّالی ازدواج مبارک است. خیلی از جوانها هستند، دنبال دختر خوب میگردند. خیلی از دخترها هستند دنبال شوهر خوب میگردند. و شما سراغ داری، بعضی از پیرزنهای قدیم این کار را میکردند، اصلاً روضه که میرفتند، خواستگاری میرفتند. گریه میکردند ولی با گریه کاندید میکردند. در جلسههای روضه این کار خوبی است. حدیث داریم «مَنْ یَشْفَعْ شَفاعَهً حَسَنَه» (نساء/۸۵) آیه قرآن است. هرکس دلالی خیر بکند، چه ثوابهایی دارد. بهترین دلالیها حدیث داریم این است که انسان دخترها و پسرها را برای همدیگر کاندیدا کند. البته حالا دیگر پارک و اینها خودشان کاندیدا میکنند. ولی خودشان اشتباه میکنند. رفیقی که با یک بستنی بیاید، با یک فالوه میرود. دلالی خوب است.
۵- معلّمی، با برکتترین شغلها
آموزش و تدریس، معلمی شغل بابرکتی است. به خصوص معلم کلاس اول، یک کسی یک کتابخانهای داشت. یک کتاب را در یک جعبه آینه گذاشت دکوری مثل لوستر آویزان کرده بود. هرکس میآمد بازدید میگفت: به نظر شما چه کتابی است؟ مهمترین کتابها در این است. میگفتند: لابد از این کتابهای قدیمی، خطی، نمیدانم پوست آهو، آب طلا، خط میخی، سیخی، کوفی، نمیدانم از این حرفها… گفت: نه، این کتاب آب، بابا است. کتاب کلاس اول، گفت: بله. گفت: اینکه مهم نیست. گفت: اتفاقاً آن مهم است. من اگر این کتاب را نمیخواندم، سر از این کتابخانه درنمیآوردم. تدریس، آموزش و تدریس شغل با برکتی است. نمیدانم پای تلویزیون حتماً جمعی از معلمین هستند. کارتان را با هیچکس عوض نکنید. شغلتان را با هیچکس عوض نکنید.
«مَنْ سَنَّ سُنَّهً حَسَنَهً» (کافی/ج5/ص9) اگر کسی راه خیری را ایجاد کند، مثل مثلاً میگویند: طرح شهید رجایی، که به روستاییهای پیرمرد بالای ۶۰ سال است. سنت حسنه یعنی راهی را باز کند که در طول تاریخ مردم از آن راه بروند. در طول تاریخ هرکس از آن راه برود، ثوابش را به آن مؤسس هم میدهند. وقف سنت حسنهای است. زمینهایی که وقف کردند قرنهای قبل، شما استفاده میکنید، ضمن اینکه شما ثواب دارید، بدون اینکه از شما کم شود به آن مؤسس هم میدهند. نیت باز، شما چرا برای سلامتی خودت صدقه میدهی؟ برای سلامتی همه انسانها، دفع بلا از بشر، شما مگر این پول را نمیدهی. همین پول را نیت کن. ما با نیت میتوانیم کارمان را مبارک کنیم. آب به صورتتان میریزی برای خنک شدن، یا آب به صورت میریزی به قصد وضو. هردو را آب به صورت میریزی. اگر نیتت وضو باشد، عبادت است. آنوقت این عبادت تا قیامت میماند. اگر خنک شدن باشد یک ربع، نیم ساعت خنک هستی، بعد خلاص! ما میتوانیم با نیت خوب…
یک کسی آشپزخانهاش را سوراخ میکرد. حضرت فرمود: چه میکنی؟ گفت: آشپزخانهام را سوراخ میکنم. گفت: برای چه؟ گفت: برای اینکه دودها بیرون برود. گفت: تو که آشپزخانه را سوراخ میکنی، خوب بگو سوراخ میکنم نور داخل بیاید. چرا دود بیرون برود؟ گرچه دود هم بیرون میرود، اما نیت تو نور باشد. نه دود! کسی که چاه میکند نیتش چیست؟ بگویید… ولی خاک هم گیرش میآید. شما نیتت آب باشد، چاه میکنم که به آب برسم. اما هرکس چاه بکند برای آب، خاک هم گیرش میآید. برای آجر، برای خشت، برای سفال، سرامیک، برای کاهگل پشت بام، نیت شما خاک نباشد. نیتتان، بعضیها نیتشان فاسد است.
به یک کسی گفتند: برویم روضه، گفت: شام خوردم. خوب این پیداست هروقت هم روضه میرود برای شام میرود.
۶- تحصیل برای رشد و کمال، نه اخذ مدرک
درس میخواند ولی فقط برای مدرک. صبح به او بگویند: آقا مدرک نیست، استادها سر جایشان هستند، درسها، ولی مدرک نیست. همان صبح از در دبیرستان یا دانشگاه برمیگردیم. مدرک چیزی نیست. مدرک بگویم مثل چیست؟ چون من خودم بالاترین مدرکها را دارم. ولی مدرک چیزی نیست. مدرک مثل شناسنامه است. شناسنامه چیزی نیست. مورد نیاز است. هرجا میروی میگویند: آقا شناسنامه، گذرنامه، میخواهی از ایران بیرون بروی، گذرنامه… شناسنامه و گذرنامه لازم است. مدرک برای ادارهها، برای کارگزینی، برای استخدام مدرک لازم است، اما مدرک سرمایه نیست. اگر با کسی مصاحبه کردید، سلام علیکم حال شما خوب است، ببخشید شما سرمایهتان چیست؟ هیچکس نمیگوید: والله سرمایهی من یک شناسنامه است، یک گذرنامه. به او میخندند. شناسنامه و گذرنامه لازم هست اما سرمایه نیست. حالا یک پایاننامه بنویس یک مدرکی بگیری. ولی این کف است، سقف نیست. بارها من گفتم: لیسانس مثل دندان است. دندان که درآمد حالا اول خوردن است نه آخر خوردن. بنده ببینید دندان دارم. خوب چه چیزی میخوری؟ لیسانس داری؟ خوب چه چیزی مطالعه کردی؟ سی، چهل تا کتاب خواندی برای نمره. بعد از نمرهات چه چیزی مطالعه کردی؟ بعد از انکه دندانهایت درآمد چه کردی؟ آخر در هوای داغ تابستان که نمیشود مطالعه کرد. چرا روی میخ نشستی میگویی: آخ! بلند شو آن طرف بنشین. میتوانند همهی نیروهای فرهنگی با یک برنامهریزی که بین ارشاد و اوقاف و سازمان تبلیغات و استانداری و آموزش و پرورش و دانشگاه بنشینند، من دیشب گفتم به بعضی از مسئولین استان، که حوزهی علمیهی اینجا تا شهمیرزاد بیست دقیقه راه است. صبح زود با اتوبوس بروند آنجا مطالعه کنند آخر شب برگردند. ما روی میخ مینشینیم میگوییم: آخ! خوب برو آن طرف بنشین. جابه جا شویم. «رِحْلَهَ الشِّتاءِ…» بگویید… «وَ الصَّیْفِ» (قریش/۲) قوم قریش ۱۴۰۰ سال پیش جابه جا میشدند، خوب شما هم جا به جا شوید. ساعت را عوض کنید. آقا روز داغ است، شبها کار میکنیم. خمیرگیرها چه میکنند؟ سحر خمیر میکنند تا هفت صبح، هفت صبح میروند میخوابند دو سه ساعت. ساعت را عوض کنیم. مکان را عوض کنیم. شب و ساعت را عوض کنیم.
تکفل خانواده، یک ضرب المثلی است کاشان میگویند. لابد شهرهای دیگر هم میگویند. میگویند: هرکسی را دوست نداری ماهی به او بده. این را خدمت بیبرکت میگویند. میخورد و دوباره شب گرسنه است. هرکسی را دوست داری تور به او بده. یعنی شغل کلیدی خودش برود ماهی بگیرد. هرکسی را خیلی دوست داری، توربافی یادش بده. ماهی بده، یا تور ماهی، یا توربافی. زنده باد کسی که بتواند ایجاد اشتغال میکند، البته شغل کاذب نباشد. شغل کلیدی باشد. شغلی موقت نباشد.
۷- دعا برای خیر و برکت در ازدواج
یک حدیث دیگر هم ما دیشب شنیدیم حدیث قشنگی است تا دیشب این را بلد نبودم. در ازدواج عروس و دامادی حضرت علی و حضرت زهرا(صلوات الله علیهما) گفتند که: ما میگوییم به پای هم پیر شوید. اینجا نمیگویند؟ به پای هم پیر شوید. مردم گفتند: پای هم پیر شوید. پای هم پیر شوید این است. «بالوفا» یعنی انشاءالله هردو عروس و داماد با هم وفادار باشید. تا آخر عمر با هم… «وَ الْبَنینَ» خدا انشاءالله پسرهای خوب به شما بدهد. انشاءالله به پای هم پیر شوید، و خدا پسرهای خوبی به شما بدهد. پیغمبر فرمود: من این دعا را قبول ندارم. گفتند: پس چطور دعا کنیم؟ گفت: اینطور دعا کنید. «لَا بَلْ عَلَى الْخَیْرِ وَ الْبَرَکَه» (وسایل الشیعه/ج20/ص246) بگو خدا به ازدواجتان خیر و برکت بدهد. خیر بدهد و برکت بدهد. حضرت زهرا و امیرالمومنین نه سال بیشتر با هم نبودند. پای هم پیر نشدند. اما حضرت زهرا یک امام حسن و یک امام حسین داد، امام حسین تا حضرت مهدی. نه سال همسر بودند. اما یازده معصوم از این نسل پیدا شد.
آنها گفتند: «بِالرِّفَاءِ وَ الْبَنِینَ» (وسایل الشیعه/ج20/ص246) پای هم پیر شوید. خدا پسرتان بدهد، حضرت فرمود: «لَا» یعنی این رقمی دعا نکنید. بگو: «عَلَى الْخَیْرِ وَ الْبَرَکَهِ» انشاءالله ازدواج خیر داشته باشد، انشاءالله این ازدواج برکت داشته باشد. خیر و برکت مهم است.
من یکوقت به کسی گفتم: خدا طول عمرت بدهد. گفت: خدا عرض عمرت بدهد. من یک خرده جا خوردم گفتم: متلک گفت، دعا کرد، فحش داد، نشستم فکر کردم این خدا عرض عمرت بدهد یعنی چه؟ بعد دیدم حق با او است.
۸- برکت، عامل توسعه در عمر
طول عمر مهم نیست، عرض عمر مهم است. مهم نیست که کسی نود سالش است، ممکن است کسی نود سال داشته باشد، ولی ده سال بیشتر به درد مردم نخورد. ممکن است کسی یک کار لحظهای بکند، ولی این کار لحظهای تاریخ را بشکافد. در طول تاریخ اثر بگذارد. حسین فهمیده ۱۳ ساله بود. اما یک مکتب شد. نسل نو ایران به او افتخار میکنند. در بسیاری از شهرها اسمش است. سیزده سالش هم بیشتر نبود. تار عنکبوت که پیغمبر را حفظ کرد مگر ارزش داشت؟ ولی خدا به این تار عنکبوت چه برکتی داد؟ بزرگترین شخصیتهای جهان را این تار عنکبوت حفظ کرد.
دعبل یک شاعری بود که تحت تعقیب بنی عباس بود. میخواستند بگیرند او را اعدام کنند. بیست سال فراری بود. خدمت امام رضا رسید، امام رضا یک پیراهن درآورد، به او داد گفت: این پیراهن، پیراهن ساده نیست. من هزار شب این پیراهن را پوشیدم، هر شبی هم هزار رکعت نماز خواندم. یک میلیون رکعت نماز در این پیراهن خواندم. این را با باقی پیراهنها فرق بگذارید. خاک کربلا خاک است ولی چه برکتی دارد. سه چیز باعث میشود نماز قبول شود. یا آدم سر نماز حواسش جمع باشد، یا اگر حواسش پرت است، لااقل نافله بخواند، نمازهای مستحبی، اگر هم حواسش پرت است، هم حال نماز مستحبی ندارد، لااقل مهر کربلا. مهر کربلا، خاک است. ولی این خاک کلیدی است که نماز مرا قبول باشد. شن طبس شن بود، اما طرح آمریکا را سقوط داد. هلیکوپترها پایین افتاد. گاهی یک پنبه پنبه است، عمامهی پیغمبر میشود. گاهی یک چوب، چوب است، در حرم امام حسین میشود… گفتند به پای هم پیر شوید. خدا پسرت بدهد. فرمود: نه! نه پای هم پیر شوند، نه پسر! ممکن است جوانمرگ هم بشوند، یک دختر هم بیشتر نداشته باشند، اما آن یک دختر بشود… بشود… فاطمه زهرا…
از وجودهای با برکت غافل نشویم. ماه مبارک میگویند، ماه مبارکی است. یک آیهی قرآن بخوانید انگار که یک ختم قرآن خواندهاید. دعا مستجاب است. نماز قبول است. من سراغ دارم افرادی را که شب بیست و سوم خمس میدهند. برای اینکه «لَیْلَهُ الْقَدْرِ خَیْرٌ مِنْ أَلْفِ شَهْرٍ» (قدر/۳) شب قدر از هزار ماه بهتر است. یعنی شب بیست و سوم شما به یک نفر افطار بدهی انگار به هزار نفر افطاری دادی. یک تومان صدقه بدهی انگار هزار تومان دادی. میگوید: من که میخواهم مبلغی خمس بدهم خوب شب بیست و سوم خمس میدهم که هر یک ریالش ضرب در هزار شود.
افرادی هستند مقیّد بودند این عبادتها را از دست ندهند. هدر ندهند. یک حدیث داریم پنج شنبه ناخنتان را بگیرید، یک حدیث داریم جمعه ناخنتان را بگیرید. یکی از علما یک دستش را پنج شنبه میگرفت، یک دستش را جمعه، امام رضا پنج تا مسواک داشت. نوشته بود مسواک نماز صبح، مسواک نماز ظهر، مسواک نماز مغرب، اینها دلیل بر این است که چقدر اینها دقت میکنند. عطر که داری چرا فقط برای عروسی میزنی، برای نمازت بزن. سی برابر میشود یک رکعتت. آرایش که میکنی، چرا برای مسجد آرایش نمیکنی. حدیث داریم زن که سر نماز میرود هرچه طلا دارد به خودش آویزان کند. مردی که طلا برایش حرام است بهترین عطر و لباس را بپوشد. شانه بزنی، سی تا اضافه میشود. عطر بزنی سی تا اضافه میشود، مسواک بزنی سی تا اضافه میشود. خاک کربلا نماز قبول میشود. لباس سفید باشد، مثلاً خانمها چادر نمازشان سفید است. عمر راه حرام نکنیم میخواهی بنشینی، خوب در اداره هستی کارمند، جمعی از کارمندها لابد پای سخنرانی ما هستند. شما که پشت میز ادارهات اینطور مینشیند یک سمتی تنظیم کنید که رو به قبله بنشینید. ولو ذکر هم نگوید نشستن رو به قبله عبادت است. تو که مینشینی صندلیات را این طرف بگذار. میخواهی مسابقهی دو بگذاری چرا میگویی از این تیر لامپ تا این تیر لامپ؟ از این منبع تا آن منبع؟ بگو از این مسجد تا آن مسجد؟ قرار میخواهی بگذاری چرا میگویی: ساعت ۹؟ بگو یک ساعت و نیم بعد از افطار! بعد از نماز صبح، بعد از نماز ظهر. چادر میخواهی بخری؟ خوب عید نوروز میخری، زن داری است، اما تولد حضرت زهرا بخر میشود روز زن، روز دختر، روز مادر، ما میتوانیم تمام وجودمان برکت باشد. درس میخوانید برای خدا بخوانید. مدرک دادند دادند، ندادند ندادند. نیت شما مدرک نباشد. کارهای دیگر هم همینطور. الآن بنده و شما که در این سالن هستیم، به نیت اکسیژن آمدیم؟ والله نه من برای اکسیژن آمدم نه شما. از اکسیژن استفاده میکنیم، اما نیت ما اکسیژن نیست. از دنیا استفاده بکنید، اما نیت شما دنیا نباشد. یک جملهی سه حرفی است از یک سمت بخوانی درست است. از آن طرف نخوانید. «دنیا برای ما» این درست است. از این طرف غلط است. چه؟ «ما برای دنیا» ما نباید برای دنیا باشیم. ما باید برای خدا کار کنیم. از دنیا استفاده کنید، اما برای دنیا کار نکنیم. درس میخوانیم برای خدا درس بخوانیم. خدمت میکنیم برای خدا خدمت کنیم. خوب ابوطالب وجود با برکتی بود.
من دوازده دلیل نوشتم راجع به ایمان ابوطالب. چه ایمانی داشت؟ اول کسی که پیغمبر را حمایت کرد ابوطالب بود. پیغمبر سال رحلت ابوطالب اسمش را «عام الحزن» یعنی سال غم گذاشت. منتهی یک عده که با علی بن ابی طالب کینه دارند، گفتند: ابوطالب بی دین مرده، نعوذ بالله! مشرک مرده است. ولی ما دوازده تا دلیل داریم، بر ایمان ابوطالب! یکی از دلایل ما این است که زن ابوطالب فاطمه بنت اسد بود. و اگر ابوطالب مشرک باشد مسلمان حق ندارد زن مشرک باشد. شیعه و سنی گفتند: فاطمه بنت اسد مسلمان شد، چون در کعبه رویش باز شد، رفت موقع تولد حضرت علی، و اگر ابوطالب مشرک بود فاطمه بنت اسد نمیشد همسرش باشد. همسری فاطمه بنت اسد دلیل بر آن است. شعرهایی که ابوطالب گفته است. سفارشهایی که بچههایش میکرد، میگفت: به پیغمبر ایمان بیاورید. حتی خطر که پیش میآمد خود ابوطالب علی را جای پیغمبر میخواباند، به پیغمبر میگفت: جای دیگر بخواب. غیر از آن شبی که حضرت علی خوابید، موارد دیگر هم بوده که ابوطالب به پسرش گفت: شما جای پیغمبر بخواب. جان پیغمبر باید حفظ بماند. ما دوازده دلیل داریم حالا اینجا دیگر وقت نداریم.
خدیجه با برکت بود. مال کثیر داد، فاطمه گرفت. شد مادر فاطمه. خدایا به آبروی خدیجه و ابوطالب، به آبروی پیغمبر و اهل بیتش، به آبروی همهی انبیا هرچه تا حالا فکر و عمر و قلم و بیان و مال و هرچه تا حالا هدر دادیم، هدر رفتههای ما را ببخش و بیامرز. از این به بعد آنچه به ما دادهای مبارک کن، که از اینها بهترین استفاده را انجام بدهیم.
«والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته»