پرسش هایي پيرامون اتفاقاتي كه بعد از وقوع ظهور رخ مي دهد…

به نام خدا

پرسش: پس از ظهور ، امام زمان (عج) چه مدتی زنده هستند و پس از چه مدتی به شهادت می رسند ؟ بعد از پیروزی یا قبل از پیروزی ؟

پاسخ: رحلت حضرت قطعاً پس از پیروزی نهایی و فراگیر شدن عدل و استقرار دین خدا خواهد بود؛ زیرا طبق روایات، وظیفه الهی امام زمان(عج) اقامه قسط و عدل است و پیامبر(ص) فرمود: «خداوند به واسطه او زمین را پر از عدل و داد می کند، همان گونه که از ظلم و جور پر شده است».(بحار الانوار،ج ۵۱، ص ۷۱).
در مورد مدت حکومت و زندگانی حضرت به روشنی نمی توان سخن گفت، چرا که روایات در این زمینه مختلف است. اما آن مقدار هست که مردم شیرینی عدالت را می‌چشند و برکات زمین آشکار می‌شود.

پرسش: آیا در زمان ظهور به جز یاران امام مهدی (عج) همه می میرند ؟

پاسخ: حضرت مهدی(عج) مظهر رحمت پرودگار است. او می‌آید تا با ظهورش بشریت را از شرک و فساد و حکومت ستمگران نجات دهد و انسان‌ها در سایه حکومت عدل او راه راستی را طی کنند. بنابراین در زمان ظهور و حاکمیت او، به جز یارانش، افراد بسیاری از مردمان به حیات خود ادامه می‌دهند و تحت راهنمایی‌های او به سمت خیر و صلاح گام برمی‌دارند.
البته عده‌ای از انسان‌ها نیز کشته می‌شوند. اینان کسانی‌اند که دعوت الهی حضرت را نمی‌پذیرند و به دلیل میل به زندگی حیوانی، به جنگ با حضرت می‌پردازند و راه دشمنی و عناد را پی می‌گیرند

پرسش: آیا هنگام ظهور قیامت بر پا می شود ؟

پاسخ: این باور صحیح نیست به دلایل و شواهد زیر:
ـ آیاتی در قرآن دلالت دارد که حکومت روی زمین بدست مؤمنین و مستضعفین و صالحین تشکیل و اداره می‌شود و هدف اصلی از خلقت که ایجاد عبودیت خالص در سطح کل جامعه است تحقق پیدا می‌کند و در رأس حکومت حضرت ولی عصر(ع) قرار دارند. و خداوند در آیه ۵ سوره قصص می‌فرماید: « وَ نُرِیدُ أَنْ نَمُنَّ عَلَى الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا فِی الْأَرْضِ وَ نَجْعَلَهُمْ أَئِمَّهً وَ نَجْعَلَهُمُ الْوارِثِینَ».
ـ همچنین روایات بسیاری درباره تشکیل حکومت عدل الهی جهانی توسط حضرت مهدی(ع) از ائمه اطهار(ع) رسیده است که همه حکایت از این دارد که تاریخ با ظهور حضرت تازه شروع و آغاز می‌شود نه به پایان برسد، و شاید برخی ظهور را با قیامت خلط کرده باشند.
… قال رسول الله(ص) فی حدیث عن الله عزوجل یقول فی آخره عن المهدی(ع): و لانصرنه بجندی و لامدنه بملائکتی حتی یعلن دعوتی و یجمع الخلق علی توحیدی، ثم لادیمن ملکه و لاداولن الایام بین اولیائی الی یوم القیامه؛ در آخر حدیث طولانی پیامبر(ص) فرمودند: خداوند فرموده: امام مهدی(ع) را با لشگریان خود یاریش می‌کنم و با فرشتگانم به او مدد می‌رسانم تا آنکه دعوتم را آشکار کند و مردمان را بر توحید و خداپرستی گرد آورد. سپس ملکش(حکومتش) را تداوم بخشم و روزگار را در اختیار اولیای خود قرار دهد تا روز قیامت فرارسد.
بنابراین با ظهور امام زمان(ع) نه تنها دنیا به پایان نرسیده بلکه شروع حکومت عدل جهانی است که خداوند وعده آن را به مردم داده است.

پرسش: آیا وقتی امام زمان (عج) جهان را پر از عدل و داد می کند با جنگ و خونریزی این کار را انجام می دهد ؟

پاسخ: با توجه به روایات به صورت خلاصه می‌توان چنین گفت:
وقتی مردم جهان آماده پذیرش حضرت شدند، با دیدن علایم ظهور نگاه‌ها متوجه مکه می‌شود. حضرت مهدی(عج) با اذن و امر خدا همراه با 313نفر از یاران در مسجد الحرام ظاهر می‌شوند و با معرفی خود ظهور را اعلام کرده و مردم را به سوی خدا و پیروی از خود دعوت می‌کند. با اعلام ظهور، یاران دیگر حضرت نیز به طرف مکه حرکت می‌کنند تا اینکه جمعیت یاران به ده هزار نفر می‌رسد و حضرت خروج می‌کند. مکه را به تصرف در می‌آورد و پس از اصلاح امور به طرف مدینه حرکت می‌کند. با تصرف این شهر و اصلاح امور آن به سمت عراق به راه می‌افتد. البته در طول حرکت یاران دیگری نیز به سپاه حضرت افزوده می‌شود. در عراق پس از ارشاد و راهنمایی، به جنگ با معاندان و لشکر ظالم سفیانی می‌پردازد که در نهایت به پیروزی حضرت و کشته شدن سفیانی و سپاه او می‌انجامد. سپس حضرت برای فتح بیت المقدس اقدام می‌کند. نزول حضرت عیسی(ع) و نماز خواندن ایشان پشت سر امام مهدی(ع) باعث می‌شود افراد زیادی از اهل کتاب به اسلام گرایش پیدا کنند و سر انجام با فرستادن یاران به نقاط مختلف عالم و فتح آن ، پیروزی نهایی برای اسلام رقم می‌خورد.
باید توجه داشت حرکت حضرت با تبلیغ و تبیین حقیقت آغاز می‌شود. او پیام‌آور صلح و راستی است. او برای نجات می‌آید، او رحمت الهی بر بندگان است. او ضد ظلم و شرک و فساد است. لذا ابتدا دعوت به حقیقت می‌کند و سپس در صورت تقابل و عناد افراد، با آنان می‌جنگد.

پرسش: اگر امام زمان (عج) ظهور کرد و همان زمانی که امام ظهور کرد قیامت نشد ، امام زمان (عج) چگونه بین ما زندگی خواهد کرد ؟ آیا همه ما را راهنمایی خواهد کرد ؟

پاسخ: قرار نیست بلافاصله بعد از ظهور امام زمان(ع) قیامت بر پا شود تا این سؤال پیش آید که اگر قیامت نشود، حضرت چه خواهد کرد.
طبق روایات وقتی امام زمان(ع) ظهور کرد و ظالمان و ستمکاران را نابود کرد و حکومت عدل و معنویت و امنیت را تشکیل داد این حکومت سالیان بسیار طولانی ادامه خواهد یافت و مردمان بسیاری از این حکومت و دوران طلایی زندگی بهره‌مند خواهند شد و بعد از آن قیامت خواهد شد؛ یعنی، دولت امام مهدی(ع)، آخرین حکومت و دولت خواهد بود. اما نه کوتاه و زودگذر بلکه ابتدا حضرت مهدی(ع) خود حکومت می‌کند و بعد از یک عمر طبیعی، رحلت می‌کند، ولی حکومت را امامان دیگر ـ که زنده شده و به دنیا برگشته‌اند ـ ادامه می‌دهند و مردم از نعمت حکومت امام معصوم سالیان طولانی استفاده می‌کنند.
البته ممکن است این فکر از یک روایت ایجاد شده باشد؛ زیرا احادیث متعددی از پیامبر(ص) وارد شده که می‌فرماید: «حتی اگر یک روز هم از عمر دنیا باقی باشد، خداوند آن روز را به قدری طولانی می‌کند که امام زمان ظهور کند».
باید دقت کرد که روایت حالت تاکید و حتمی بودن ظهور را می‌رساند؛ یعنی، مطمئن باشید که ظهور واقع می‌شود، نه اینکه واقعاً یک روز قیام می‌کند و بعد در همان روز قیامت می‌شود!! این کار حکیمانه‌ای نیست که هزاران سال انتظار همه پیامبران در یک روز ۲۴ ساعته تمام شود.
بنابراین حضرت بعد از ظهور سال‌ها بین مردم زندگی و آنان را هدایت و راهنمایی می‌کند. مردم نیز تحت تعلیم امام، به مراتب بالای بندگی و انسانیت نائل می‌شوند.

پرسش: اگر حضرت شیطان را بکشند پس خیر و شر وجود ندارد و همه بهشتی می شوند چطور ؟

پاسخ: اجر و پاداش انسانهایی که در دوران قبل از ظهور زندگی میکنند و دین خود را نگه داشتهاند و تسلیم وسوسههای شیطان نشدهاند، از مردمانی که در دوران ظهور زندگی خواهند کرد و تحت حاکمیت عدل الهی روزگار سپری میکنند، بیشتر و بالاتر است. در روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است که عبادت به همراه خوف و در دولت باطل، مانند عبادت در حالت امن و دولت حق نیست. بدانید که هر یک از شما که نماز فریضه را فرادا و پنهان از دشمن و در وقت بخواند(وقتی که علنی و با جماعت امکان ندارد) خدا، برای او ثواب بیست و پنج نماز واجب بنویسد و کسی که نماز مستحبی را در وقتاش به درستی بخواند، خداوند برای او ثواب ده نماز مستحبی بنویسد و فردی که کار نیک و حسنهای انجام دهد خداوند ثواب بیست عمل حسنه برای او بنویسد و هر کس نیکوتر انجام دهد، خداوند ثواب را مضاعف میکند. سپس حضرت در علت این پاداش میگوید: “شما، صابر همراه با امام و منتظر دولت حق هستید، بر امام و بر جانهای خود از شر حاکمان ظلم در هراسید، حق شما در دست ظالمان است و شما را از آن منع میکنند، و شما را در تنگی و طلب معاش قرار دادهاند، در حالی که بر دین و عبادت و اطاعت از امام و ترس از دشمن خود صابر هستید. از این رو خداوند اعمال شما را چند برابر میکند. پس بر شما گوارا باد”. سپس حضرت در پایان حدیث میفرمایند: “به خدا سوگند! هر یک از شما به این حال بمیرد، نزد خداوند افضل است از بسیاری که در بدر و احد حضور داشتند”.(بحار، ج52، ص127 ح20).
و در روایات متعدد انسان منتظر مانند فردی شمرده شده است که در رکاب پیامبر به شهادت رسیده است.(بحار ج52، ص126، ح19)
به علاوه هر چند طبق این روایت، شیطان کشته میشود و مردم در زمان ظهور از شر وسوسهها و فریبهای او در امان خواهند ماند، ولی باز هم انسان دارای حق انتخاب و اختیار است، پس باز هم امکان خطا و اشتباه برای او هست. به عبارت دیگر، نفس درونی و وسوسههای او، آدمی را رها نمیکند.
همچنین چون دنیا محل ابتلا و امتحان است و مردم دوران ظهور نیز امتحان میشوند، امتحان آنان در مقطعی دیگر و به صورت دیگر و شاید مشکلتر انجام شود. به عنوام مثال، دانش آموزی که در مقطع دبستان امتحان میدهد، در حد و اندازه علمی و توان فکری از او آزمون گرفته میشود و وقتی به مقطع راهنمایی و دبیرستان وارد میشود، با توجه به رشد علمی و فکری امتحان سختتری را باید پشت سر بگذارد.
همین فرد، وقتی وارد دانشگاه شد، باز باید امتحان بدهد و حتی ممکن است امتحان او به جای ده سؤال، فقط یک سؤال باشد و به او اجازه استفاده از کتب نیز داده شود، ولی روشن است که امتحان او، بسیار سخت تر است و بخشش و ارفاق استاد نسبت به او کمتر میشود. اگر دانش آموز ابتدایی بشنود در دانشگاه چنین امتحانی میگیرند، آن را شاید نوعی ظلم بداند و بگوید: “چگونه است من که مقدار علم کمتری دارم باید سؤالات بیشتری را آن هم به صورت حفظی پاسخ دهم، ولی دانشجو هم سؤالات کمتری دارد و هم حق استفاده از کتاب برای او است”. ولی فردی که به همه دورههای تحصیلی اشراف دارد، در مییابد که کلام این دانش آموز صحیح نیست.
دروان ظهور نیز چنین است. هر چند امتیازاتی بی نظیر و بی بدیل دارد، ولی امتحانات خاص خود را نیز دارد. قرآن کریم در مورد زنان پیامبر میگوید: ای همسران پیامبر! هر کدام از شما گناه آشکاری مرتکب شد، عذاب او دو چندان است(احزاب/۳۰) یعنی انتساب شما به پیامبر به شما ویژگی و امتیازی داده است که اگر تقوا پیشه کنید، مانند دیگر زنان نیستید(بلکه ممتازتر هستید) و اگر خطایی مرتکب شوید نیز از دیگران بیشتر در عذاب هستید”.(احزاب/۳۰-۳۲)
با توجه به دو نکته فوق، روشن میشود که خداوند در همه حال نسبت به بندگان عدالت را مراعات میکند.

پرسش: امام صادق (ع) فرموده اند : در زمان ظهور چندین علم دیگر که انسان آنها را تا آن رمان فرا نگرفته است آشکار می شود ، این چه سودی دارد و آیا این فرموده صحیح است یا نه

پاسخ: امام صادق(ع) می فرماید: «العلم سبعه و عشرون حرفا فجمیع ما جاءت به الرسل حرفان فلم یعرف الناس حتی الیوم غیر الحرفین فاذا قام القائم اخرج الخمسه و العشرین حرفاً فبثها فی الناس و ضم الیها الحرفین حتی یبثها سبعه و عشرین حرفا»؛«علم ۲۷ حرف است و تمام آنچه پیامبران آورده‌اند، دو حرف است و مردم تا امروز جز این دو حرف را نمی‌دانند و زمانی که قائم قیام کند ۲۵ حرف را خارج می‌کند و بین مردم منتشر می‌سازد و آن دو حرف را نیز به آنها ضمیمه می‌کند تا ۲۷ حرف را پخش کند».(بصائر الدرجات، ص117).
بنابراین روایت؛ در زمان ظهور، علم پیشرف فراوانی خواهد کرد؛ اما اینکه این علم چه سودی دارد؛ طبیعی است که هر سود و رفاه و پیشرفت مادی و معنوی که نصیب انسان می‌شود بر پایه علم و آگاهی استوار است. بنابراین مقدمه تمام وعده‌های نیکی که برای دوران ظهور داده شده، پیشرفت علم است. تا زمانی که بالا برود، معنویت و عدالت و امنیت قابل اجرا نخواهد بود. البته بعضی آنها را از نوع علم تجربی می‌دانند و معتقدند: منظور پیشرفت پزشکی، کشاورزی، فصانوردی و … است و بعضی آن را علوم الهی و نحوه تقرب و نزدیک شدن به خدا می‌دانند؛ یعنی، مردم در زمان حضرت می‌آموزند چگونه بنده واقعی گردند و در اثر پیشرفت معنوی قادر به هر کاری می‌شوند(مانند عارفان حقیقی در زمان ما). به هر حال سود علم چیز مخفی نیست که احتیاج به توضیح داشته باشد .

پرسش: با ظهور حضرت مهدی (عج) جهان دچار چه تغییر و تحولاتی خواهد شد؟

پاسخ: مقدمه: هدف از آفرینش مجموعه بزرگ هستی، کمال و نزدیکی هر چه بیشتر انسان‌ به منبع همه کمالات یعنی خداوند می‌باشد و نیل به این آرمان بزرگ نیازمند ابزار و وسایلی است که حکومت جهانی حضرت مهدی(ع) در پی فراهم آوردن اسباب تقرب به سوی خداوند متعال و برداشتن موانع از این مسیر است.
و با توجه به اینکه انسان موجودی است ترکیب یافته از جسم و جان، بنابراین رسیدن به کمال لازمه، همان عدالت است که ضامن سلامت رشد انسان در سیر مادی و معنوی است و اهداف حکومت حضرت مهدی(ع) نیز در دو محور رشد معنوی و اجرای عدالت و گسترش آن قابل طرح است.
امام حسین(ع) می‌فرمایند: اگر از دنیا جز یک روز باقی نمانده باشد، خداوند آن روز را طولانی کند تا مردی از فرزندان من قیام کند و زمین را از عدل و داد پر کند پس از آنکه از ستم آکنده شده باشد. این چنین از پیامبر اکرم(ص) شنیدم.
امام کاظم(ع) در تفسیر آیه شریفه: « اعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ یُحْیِ الْأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها قَدْ بَیَّنَّا لَکُمُ الْآیاتِ لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ»(حدید/۱۷) فرموده‌اند: مقصود این نیست که زمین را از باران زنده می‌کند بلکه خداوند مردانی را بر می‌انگیزد که عدالت را زنده می‌کنند پس به سبب جان گرفتن عدل در جامعه، زمین زنده می‌شود.
اما با توجه به روایات فراوانی که درباره دوران حکومت حضرت مهدی(ع) موجود است، برنامه‌های حکومتی حضرت را در سه محور می‌توان خلاصه کرد:
۱. برنامه فرهنگی ۲. برنامه اقتصادی؛ ۳. برنامه‌های اجتماعی.
۱. برنامه فرهنگی:
در انجام برنامه فرهنگی، مهمترین محوری این برنامه عبارتند از:
الف. احیای کتاب و سنت:
امام علی(ع) می‌فرمایند: در روزگاری که هوای نفس حکومت می‌کند(امام مهدی(ع) ظهور می‌کند) و هدایت و رستگاری را جایگزین هوای نفس می‌سازد و در عصری که نظر اشخاص بر قرآن مقدم شده، افکار را متوجه قرآن می‌گرداند و آن را حاکم بر جامعه می‌سازد.
ب. گسترش معرفت و اخلاق:
امام باقر(ع) می‌فرماید: زمانی که قائم ما قیام می‌کند دست خود را بر سر بندگان خواهد نهاد و عقل‌های ایشان را جمع کرده و اخلاق آنها را به کمال خواهد رساند.
ج. رشد دانش بشر به طور چشمگیر و بی سابقه:
امام باقر(ع) فرموده‌اند: در زمان امام مهدی(ع) به شما حکمت و دانش داده می‌شود تا آن جا که زن در درون خانه‌اش مطابق کتاب خدا و سنت پیامبر قضاوت(رفتار) می‌کند.
می‌دانیم که رفتار صحیح ریشه در علم و دانش گسترده دارد که این روایت شریف حکایت از آگاهی و شناخت عمیق از آیات قرآن و روایات اهلبیت(ع) دارد.
د. مبارزه با بدعت‌ها:
بدعت به معنای داخل کردن اندیشه و آرای شخصی در دین و دینداری است. آنچه از تمایلات شخصی و هواهای نفسانی وارد دین شده، حضرت مهدی(ع) با آن مبارزه می‌کنند.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: هیچ بدعتی را وا نگذارد مگر اینکه آن را از ریشه برکند و از هیچ سنتی (پیامبر) نمی‌گذرد مگر اینکه آن را برپا خواهد داشت.
۲. برنامه‌های اقتصادی:
برنامه‌های اقتصادی در حکومت حضرت مهدی(ع) به صورت مطلوبی تدوین شده تا اولا امر تولید سامان یابد و از منابع طبیعی بهره بردای شود و ثانیا ثروت بدست آمده به شکل عادلانه بین همه طبقات توزیع گردد.
موارد اقتصادی دوران حاکمیت حضرت:
الف. بهره‌وری از منابع طبیعی:
در زمان حضرت مهدی(ع) و به برکت حکومت ایشان آسمان سخاوتمندانه می‌بارد و زمین بی دریغ ثمر می‌دهد.
امام علی(ع) فرمودند: و چون قائم ما قیام کند آسمان باران می‌ریزد و زمین گیاه بیرون می‌آورد.
امام باقر(ع) فرمودند: تمام گنج‌های زمین برای او آشکار می‌گردد.
ب. توزیع عادلانه ثروت:
از عوامل اقتصاد بیمار، انباشته شدن ثروت در نزد گروه خاصی است. در دوران حکومت عدل مهدوی اموال و ثروت بیت المال به طور مساوی بین مردم تقسیم می‌شود. امام باقر(ع) می‌فرمایند: وقتی قائم خاندان پیامبر قیام کند،(اموال را) به طور مساوی تقسیم می‌کند و در میان خلق به عدالت رفتار می‌کند.
و همچنین فرمودند: امام مهدی(ع) میان مردم به مساوات رفتار می‌کند به گونه‌ای که کسی پیدا نشود که نیازمند زکات باشد.
ج. عمران و آبادی:
در حکومت حضرت مهدی(ع) تولید و توزیع به گونه‌ای ساماندهی می‌شود که همه جا به نعمت و آبادانی می‌رسد.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: در تمام زمین هیچ ویرانه‌ای نمی‌ماند جز اینکه آباد می‌گردد.
۳. برنامه‌های اجتماعی:
در حکومت عدالت گستر حضرت مهدی(ع) برنامه‌هایی بر اساس تعالیم قرآن و عترت(ع) اجرا می‌شود که به سبب اجرای آنها محیط زندگی زمینه‌ای برای رشد و تعالی افراد خواهد بود. در این زمینه روایات فراوانی رسیده است. که به پاره‌ای از آنها اشاره می‌کنیم.
الف. احیاء و گسترش امر به معروف و نهی از منکر:
در حکومت جهانی حضرت مهدی(ع) فریضه بزرگ امر به معروف و نهی از منکر به صورت گسترده به اجرا گذاشته خواهد شد.
امام باقر(ع) می‌فرمایند: مهدی(ع) و یاران او، امر به معروف و نهی از منکر می‌کنند.
ب. مبارزه با فساد و رذائل اخلاقی:
حضرت مهدی(ع) در عمل به مبارزه با فساد و تباهی و زشتی می‌پردازد، چنانچه در دعای شریف ندبه می‌خوانیم: «این قاطع حبائل الکذب و الافتراء این طامس آثار الزیغ و الاهواء …؛ کجاست آن که ریسمان‌های دروغ و افتراء را ریشه کن خواهد کرد. کجاست آن که آثار گمراهی و هوای و هوس را نابود خواهد ساخت».
ج. عدالت قضایی:
اوست که قسط و عدل را در سطح جامعه حاکم می‌کند و همه عالم را پر از عدالت و دادگری می‌کند.
امام رضا(ع) فرمودند: وقتی او قیام کند زمین به نور پروردگارش روشن گردد و آن حضرت ترازوی عدالت را در میان خلق نهد. پس (چنان عدالت را جاری کند که) هیچ کس بر دیگری ظلم و ستم روا ندارد.
مناسب است در پایان به یکی از تحولات چشمگیر زمان حضرت مهدی(ع) که همانا بهداشت طبیعت و بهداشت روان است اشاره‌ای گذرا داشته باشیم. زیرا یکی از مشکلات جامعه بیش از ظهور امام زمان(ع) وضع تأسف بار بهداشت طبیعت و روان است که در نتیجه بیماری‌های واگیر و مشکلات روانی زیادی جامعه بشریت را فرا می‌گیرد. بیماری‌‌هایی مانند جذام، طاعون، وبا، فلج، سکته، سرطان و صدها بیماری خطرناک دیگر. این اوضاع دلخراش و دردناک در اثر آلودگی محیط زیست و در نتیجه به کارگیری سلاح‌های شیمیایی. اتمی و میکربی پدید می‌آید.
امام سجاد(ع) در این باره می‌فرمایند: هنگامی که قائم(ع) ما قیام کند خداوند عزوجل بیماری و بلا را از شیعیان ما دور می‌سازد…
امام صادق(ع) می‌فرمایند: هنگامی که حضرت قائم(ع) قیام کند خداوند بیماری‌ها را از مؤمنان دور می‌سازد و تندرستی را به آنان باز می‌گرداند.
به امید روزی که بتوانیم آن دوران نورانی و سراسر معنوی را درک کنیم.

پرسش: با ظهور حضرت مهدی وضعیت اقتصادی مردم چگونه خواهد شد؟

پاسخ: بر اساس روایات با ظهور امام زمان(ع) و برقراری عدالت، همه انسان‌ها از امکانات و نعمت‌های دنیوی بهره‌مند می‌شوند و فقر از جامعه زدوده می‌شود. از امام صادق(ع) نقل شده است: “هنگامی که قائم ما قیام کند …، زمین گنج‌های خود را بیرون ریخته و آشکار می‌کند، به گونه‌ای که مردم با چشم خود آنها را می‌بینند، و دارندگان زکات سراغ کسی می‌روند که نیازمند باشد تا زکاتشان را به او بدهد، ولی کسی یافت نمی‌شود و مردم از [کمک‌های دیگران] بی نیاز می‌گردند”.(بحار الانوار، ج52، ص337).

پرسش: آیا ظهور امام زمان (عج) به معنای پایان دوران زندگی و شروع قیامت است ؟ اگر نیست ، پس چرا ظهور امام زمان (عج) را آخر الزمان می نامند ؟

پاسخ: اصطلاح «آخر الزمان» در گفتار‌های ادیان آسمانی مطرح شده است و مراد از آن روز پایانی عمر دنیا (معنای لغوی) نیست؛ بلکه مراد از آن دوره زمانی خاص است که به نحوی معنای آخر بودن را دارد. اصطلاح آخر الزمان به سه دوره اطلاق شده است:
۱. دوره پیامبر خاتم(ص) که دوران پیامبر اسلام تا قیامت را شامل می‌شود. در این صورت آخر الزمان، یعنی، بعد از آن بزرگوار پیامبر و شریعت دیگری نخواهد آمد و دوره آخرین شریعت است.
۲. دوره غیبت و سال‌های قبل از ظهور؛ آخر الزمان طبق این معنا پایان دوره ظلم‌ها و فساد‌ها و حکومت‌های غیر الهی است و با ظهور، همه مظاهر شرک و ظلم و فساد از بین می‌رود.
۳.دوران ظهور؛ یعنی زمان تشکیل دولت عدل الهی و این حاکمیت تا آخر عمر دنیا برقرار می‌ماند و دیگر از بین نمی‌رود.

پرسش: علم و صنعت در زمان ظهور چگونه است ؟

پاسخ: اینکه دوران ظهور و حکومت حضرت مهدی(ع) دوران رشد و شکوفایی علمی است، در آن تردیدی نیست. این رشد، علاوه بر آنکه از منظر عقل، امری شدنی است، مورد اشاره‌ی روایات نیز هست. روایت «۲۷ حرف بودن علم» و روایت «جمع عقول» قابل تأمل و دقت است.
امام صادق(ع) می‌فرماید: دانش ۲۷ حرف است، و همه‌ آنچه که پیامبران آورده‌اند دو حرف آن است و مردم تا کنون جز با دو حرف آشنایی ندارد، و هنگامی که قائم(ع) قیام کند، ۲۵ حرف دیگر را بیرون آورده و میان مردم نشر می‌دهد، و آن دو حرف را نیز ضمیمه می‌کند و مجموع ۲۷ حرف را در میان مردم منتشر می‌سازد.(بحار الانوار، ج52، ص336، ح73)؛
در روایت دیگر از امام باقر(ع) نقل شده است: «در روزگار امام مهدی(عج) به اندازه‌ای به شما حکمت و فهم داده‌ خواهد شد که یک زن در خانه‌اش بر طبق کتاب خدا و سنت پیامبر قضاوت (رفتار) می‌کند. (همان، ج52، ص352، ح106).
همچنین از آن بزرگوار نقل شده است: « هنگامی که قائم ما قیام کند، دستش را بر سر بندگان خدا می‌گذارد، عقل‌های آنها را جمع کرده و اخلاق آنها را کامل می‌کند».(همان، ج52، ص336، ح71).
گفتنی است: در روزگار ظهور، از یک طرف مظاهر شرک و فساد و تباهی از بین می‌رود، و از طرف دیگر، عدالت در همه ابعاد آن فراگیر می‌شود؛ در نتیجه امکان رشد و تعالی فراهم می‌گردد. از سویی دیگر به برکت ظهور حجت حق و الطاف الهی امکان درک و بینش بیشتری برای انسان‌ها فراهم می‌شود. از این رو امام مهدی(ع) معارف و علوم را در زمینه‌های مختلف و مورد نیاز در اختیار بشر می‌گذارد و بشر نیز با توجه به توانایی درک بالاتر و امکان تجربه و به کار گیری دانش و تولید علم بهتر، می‌تواند قله‌های رفیع علم را در نوردد و در زمینه‌های مختلف علم پیشرفت کند.
البته این پیشرفت‌ها، همگام با نیاز و خواست و در خدمت‌ ارزش‌های انسانی خواهد بود.
مدت زمان چنین شکوفایی روشن و شفاف نیست و در روایات به این مطلب اشاره نشده است. البته در این زمینه دو نکته قابل بیان است:
الف. حرکت علمی با توجه به زمینه‌های مساعد و مطلوب بسیار سریع است؛
ب. این حرکت در چهارچوب حرکت اختیاری انسان است، نه آنکه معجزه گونه باشد.
انسان با توجه به سعه وجودی خود می‌تواند از علم و معرفت بهره‌مند شود و هر چه سعه وجودی او بیشتر باشد، بهره او از علم بیشتر می‌شود و اگر کسی به بالاترین درجه انسانی رسید (بالاترین حدی که یک مخلوق می‌توان واجد علم شود) آن علم را به دست خواهد آورد.
البته باید توجه داشت زندگی مادی ادامه خواهد داشت؛ زیرا رسیدن به عالم آخرت پس از زندگی در دنیا و حیات مادی است. بهره وری از منافع مادی نیز به بهترین حالت شکل می‌گیرد و برکات و نعمات آشکار می‌شود. البته منافع مادی در زمان ظهور دو مشخصه اصلی دارد:
الف. جامعه در آن عصر، فضیلت محور و ارزش مدار خواهد بود، از این رو از منافع مادی در راستای حیات معنوی استفاه شده و دنیا ابزار حرکت تکاملی و کسب سعادت خواهد بود.
ب. این منافع مادی به صورت صحیح در اختیار عموم قرار می‌گیرد و همه از آن بهره می‌برند و جامعه طبقاتی نخواهد بود.
بنابراین علم شکوفا می‌شود و صنعت در خدمت عموم مردم و در راستای تعالی و تکامل مردم قرار می‌گیرد.

پرسش: ظهور حضرت مهدی برای ناآگاهان نسبت به ایشان چه فایده ای دارد؟ برخورد امام با آنان چگونه خواهد بود؟

پاسخ: امام مهدی(ع) ابتدا خود را معرفی می‌کند و آنان را دعوت به تفکر و پذیرش دین حق می‌کند. ظهور حضرت چون همراه با تبیین درست و منطقی دین اسلام، نزول حضرت عیسی(ع)، آشکار کردن الواح اصلی تورات، امداد‌های غیبی و معجزات است، باعث می‌شود همه او را بشناسند و کسی نسبت به او و حرکتش نا آگاه نباشد. نتیجه این امور، گرویدن اکثریت قریب به اتفاق مردم به حضرت و پذیرش او می‌شود. حال، اگر کسی به مخالفت و انکار بپردازد و رو در روی حضرت قرار گیرد و قصد تقابل را داشته باشد، امام مهدی(ع) با او می‌جنگد، و سر انجام جنگ نیز چیزی جز هلاکت و نابودی کفار و پیروزی حضرت نیست.
با پیروزی حضرت، همه، از برکات معنوی ظهور بهره می‌برند چرا که طبق آیات شریفه قرآن، آینده جهان از آن دین اسلام و حاکمیت دین حق است.(توبه، آیه 32و ۳۳) کل زمین در اختیار بندگان صالح قرار می گیرد(انبیاء، ۱۰۵) و حجت خدا و مؤمنان صالح، به خلافت و حکومت می رسند. در این روزگار دین مورد رضایت خدا (اسلام) پا بر جا و برقرار می‌شود(و احکام و معارف آن در سرتاسر جهان اجرا می‌گردد.)، امنیت و آرامش کامل برقرار می گردد و عوامل نا امنی و مظاهر ظلم و فساد از بین می رودو عبادت واقعی (و عبودیت و بندگی حقیقی) به صورت عمومی تحقق می یابد(نور، آیه ۵۵).
در آن روزگار طلایی، قرآن و نماز و مسجد جایگاه حقیقی خود را پیدا می‌کنند. تعلیم قرآن تبدیل به یک فرهنگ عمومی می‌شود. امام علی(ع) در روایتی فرموده است: گویا شیعیان خود را می‌بینم که در مسجد کوفه، خیمه‌ها زده و قرآن را بدان گونه که نازل شده به مردم می‌آموزند.(بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۳۶۴). به این صورت است که مسجد مکان تعلیم و تربیت دینی می‌شود و نماز ـ که اصلی‌ترین نوع عبادت است ـ خالصانه انجام می‌شود. خداوند در تبیین آن روزگار می‌فر ماید:” یَعْبُدُونَنِی لا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئاً” ؛ “عبادت می‌کنند مرا و نسبت به من چیزی را شریک قایل نمی‌شوند”. در آن دوران زینت‌ها و بناهای اضافی مسجد از بین می‌رود تا این مکان به درستی محل مناجات و عبادت باشد.
زندگی مادی ادامه خواهد داشت؛ زیرا رسیدن به عالم آخرت پس از زندگی در دنیا و حیات مادی است. بهره وری از منافع مادی نیز به بهترین حالت شکل می‌گیرد و برکات و نعمات آشکار می‌شود. البته منافع مادی در زمان ظهور دو مشخصه اصلی دارد:
الف. جامعه در آن عصر، فضیلت محور و ارزش مدار خواهد بود، از این رو از منافع مادی در راستای حیات معنوی استفاه شده و دنیا ابزار حرکت تکاملی و کسب سعادت خواهد بود.
ب. این منافع مادی به صورت صحیح در اختیار عموم قرار می‌گیرد و همه از آن بهره می‌برند و جامعه طبقاتی نخواهد بود

پرسش: صحت اینکه در زمان ظهور ، یأجوج و مأجوج هم پدیدار می شوند ، چیست ؟

پاسخ: در بعضی از روایات در میان علایم ظهور از خروج یأجوج و مأجوج آمده است؛ لذا می‌توان گفت یکی از نشانه‌ها نیز خروج یأجوج و مأجوج است. مانند روایت حذیفه که از پیامبر نقل می‌کند: «عشر آیات بین یدی الساعه: خمس بالمشرق و خمس بالمغرب فذکر الدابه و الدجال و طلوع الشمس من مغربها و عیسی بن مریم(ع) و یأجوج و مأجوج و انه یغلبهم و یغرقهم فی البحر و لم یذکر تمام الآیات».(خصال شیخ صدوق، ص447، ح46 و ص449، ح52).
و قرآن نیز فرموده است: «حتی اذا فتحت یأجوج و مأجوج و هم من کل حدب ینسلو»؛«تا آن زمان که یأجوج و مأجوج گشوده شوند و آنها از هر محل مرتفعی به سرعت عبور می‌کنند.(انبیاء ، آیه ۹۶).این آیه بر دوران ظهور تطبیق شده است.(معجم احادیث الامام المهدی، ج2، ص149، ح490).
البته باید دانست، در بعضی موارد، نشانه‌های ظهور با نشانه‌های قیامت مخلوط گردیده است و از بعضی روایات(معجم احادیث الامام المهدی، ج5، ص2166) استفاده می‌شود که پدید آمدن یأجوج و مأجوج از نشانه‌های قیامت است. بنابراین برای اظهار نظر در مورد این که این اتفاق در زمان ظهور خواهد بود یا نزدیک قیامت، احتیاج به تحقیق بیشتر دارد. همان گونه که اصل قضیه یأجوج و مأجوج و ماهیت آن بررسی دقیق‌تری را می‌طلبد.

پرسش: سرنوشت شیطان در ظهور چگونه است؟

پاسخ: در قرآن مجید از شیطان نقل میکند که پس از اینکه به دلیل سجده نکردن بر انسان و تمرد از دستور الهی، رانده شد، به خداوند عرض کرد: ” قالَ رَبِّ فَأَنْظِرْنِی إِلى یَوْمِ یُبْعَثُونَ”؛”پروردگارا! مرا تا روزی که بر انگیخته خواهند شد مهلت ده”(حجر، ۳۶). شیطان در این درخواست دو مطلب را از خداوند متعال خواسته است: ۱. به او مهلت داده شود، ۲. این مهلت تا قیامت و روز مبعوث شدن بندگان ادامه داشته باشد.
پاسخ حضرت حق تعالی به او چنین است: ” قالَ فَإِنَّکَ مِنَ الْمُنْظَرِینَ * إِلى یَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُومِ ؛تو از مهلت یافتگانی، تا روز و وقت معلوم”(حجر، 37و38) خداوند متعال به او مهلت داده است و درخواست اولی او را اجابت کرده است. اما درخواست دوم او او را که خواسته بود تا روز قیامت مهلت داشته باشد اجابت نشده است، بلکه تا روز و وقت معلوم به او مهلت داده شده است. پسرش این است که ” وقت معلوم” چه زمانی است؟ در بحار الانوار، ج60 ص221، از امام صادق(ع) روایتی وارد شده است ابن وهب از امام درباره سرنوشت ابلیس در آیه پرسش میکند که این روز، چه روز و زمانی ااست؟ امام میفرمایند: “ای وهب! آیا تصور میکنی که آن روز زمانی است که خدا در آن روز مردم را مبعوث میکند؟(چنین نیست) بلکه خداوند ابلیس را تا روز قیام قائم ما مهلت میدهد. در آن زمان حضرت، ابلیس را محم میگیرند و گردن او را میزند و آن روز، زمان معلوم است.”
هدف اصلی انسان سعادت است و سعادت در جامعه بشری با حکومت حضرت مهری(ع) حاصل میشود که در آن زمان زمین پر از عدل و داد میشود و خبری از کفر و ظلم نیست. در آن زمان، قلبها از وسوسههای شیطانی پاک میشود و فساد نابود میگردد. در این روز، ابلیس که کاری جز وسوسه و به انحراف کشاندن جامعه بشری ندارد، به عنوان اصل فساد، گردن زده میشود پس منظور از کشته شدن ابلیس و شیطان به دست حضرت، به قتل رساندن شیطان و پایان مهلتی است که به شیطان داده بود.
البته قتل شیطان و ابلیس، به معنای از بین رفتن همه شیاطین به ویژه انسانهای شیطان صفت نیست، زیار تکلیف برقرار است و تکلیف دائر مدار اختیار خیر و شر است و برخی انسانها هتسند که نقش شیطان را بر عهده دارند. ضمن اینکه نفس اماره نیز اتس. امام رئیس شیطانها را که نقشی اساسی برای انحراف و گناه دارد از بین میبرد.
برای آگاهی بیشتر به تفسیر المیزان، ج14، ص167ـ ۱۶۹ ذیل آیه ۳۸ از سوره مبارکه حجر و ص ۱۸۴ ذیل بحث روایی آیه مذکور مراجعه شود.

پرسش: در زمان حکومت حضرت مهدی (عج) ، نعمت ها فزونی یافته و مردم به یکدیگر نیکی می کنند و فرائض الهی را به خوبی انجام می دهند ، آیا با توجه به اینکه این خوبی ها از پیش ، پیش بینی شده اند و از ویژگی های حکومت الهی هستند ( یعنی مردم خود هیچ نقشی در به دست آوردن این صفات ندارند ) باز هم مردم بهشتی می شوند یعنی انجام صالحات ثواب دارد ؟

پاسخ: در مورد سیمای ظهور و خوبی‌های دوران ظهور باید گفت: این زیبایی‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند: یک قسم برکات و الطاف الهی است مانند فزونی باران و … قسم دوم عدالت گستری و حرکت عمومی مردم به طرف نیکی‌ها.
قسم اول هر چند به ظاهر بدون ارتباط با مردم است؛ ولی اگر به آیات و روایات دقت شود روشن می‌شود مردم نیز در پیدایش برکات دخالت دارند. خداوند در آیات متعدد بین فزونی نعمت و یا فساد نعمت با اختیار و عملکرد انسان‌ها رابطه برقرار کرده است. در جایی می‌فرماید: اگر مردم ایمان بیاورند و تقوا را پیشه خود سازند، برکات آسمانی و زمینی را بر روی آنها می‌گشاییم(اعراف، ۹۶) و در جایی دیگر می‌گوید: «ظهر الفساد فی البر و البحر بما کسبت ایدی الناس»(روم، ۴۱) چنانچه همین عبارت در دعای عهد (مفاتیح الجنان، بعد از دعای ندبه) آمده است که فساد در خشکی و دریا ظاهر شد به واسطه آنچه انسان انجام داده است.
قسم دوم کاملاً با چگونگی و منش زندگی انسان در ارتباط است، بدین معنی که اولاً مردم خواهان عدالت و کمال هستند، و ثانیاً امکان این امر فراهم می‌شود. یعنی در دوران ظهور حقایق به درستی برای مردم تبیین می‌شود و در آن روزگار غول‌های تبلیغات و رسانه‌ای مطالب را وارونه و دلخواه خود تغییر نمی‌دهند، مانعی بر سر راه رساندن پیام حضرت به مردم نخواهد بود، زمینه‌های کفر و شرک و منادیان انحراف از بین می‌روند، به برکت حضور حضرت عقل‌ها رشد یافته و تکامل می‌یابند. در این روزگار مردم خود خوبی را می‌خواهند و به آن عمل می‌کنند.
باید توجه داشت انسان‌های دوران ظهور همانند انسان‌ها در دوران غیبت دارای اختیارند. آنان خود باید نیکی را بخواهند و بدان عمل کنند تا سزاوار دریافت پاداش الهی شده و به بهشت روند، انسان مجبور نه لایق پاداش است و نه مستحق مجازات و کیفر.
بله در دوران ظهور به برکت حضور و حکومت الهی حضرت، زمینه مناسبی برای حرکت عمومی جامعه به طرف نیکی‌ها است و عموم مردم در جاده صلاح و رستگاری گام برمی‌دارند. البته اینکه سخن از اجرای عدالت فراگیر است خود نشانه آن است که ممکن است فردی دچار خطا و انحراف بشود؛ ولی اگر رفتار او منجر به تجاوز به حقوق دیگران شد فوراً عدالت در مورد او اجرا شده و مجازات می‌شود.

پرسش: جهان پس از ظهور چگونه خواهد بود و آیا در آن زمان کسی خواهد بود؟

پاسخ: الف. حیات مادی بعد از ظهور از جهت قوانین و سنت‌های حاکم بر جهان هستی و ماده با قبل از ظهور تفاوت ندارد. ولادت و مرگ افراد یکی است، استعداد‌ها و ویژگی‌های انسانی فرق نمی‌کند. بنابراین انسان‌های بعد از ظهور نیز هنگام پایان پیمانه عمرشان از دنیا می‌روند. خداوند می‌فرماید: “کل نفس ذائقه الموت؛ هر کس مرگ را می‌چشد(خواهد مرد)”(آل عمران، آیه ۱۸۵).
بله ممکن است به علت رشد چشمگیر علم و دانش بشری و از بین رفتن بسیاری از عوامل مرگ زودرس مانند جنگ و بیماری‌ها، انسان‌ها عمر طولانی داشته باشند. ولی سر انجام همه می‌میرند.
ب. سیمای دوران پس از قیام را چنین می‌توان به تصویر کشید:
درباره شکوفایی و پیشرفت در جامعه پس از ظهور، به صورت عام و کلی به چند گزینه می‌توان اشاره کرد:
۱. اجرای مقررات و دستور‌های زیبا و مترقی و انسان‌ساز اسلام با عمل به کتاب خداو احیای سنت پیامبر و از بین بردن بدعت‌ها؛ امام علی(ع) فرمود: “آنچه از کتاب و سنت مرده است، زنده می‌کند”.(نهج البلاغه، خطبه ۱۳۸).
۲. شکوفایی علم و دانش ؛ امام صادق(ع) می‌فرماید: “دانش، بیست و هفت حرف است و همه آن چه پیامبران آورده‌اند، تنها دو حرف از آن است و مردم تا کنون جز با آن دو حرف با حرف‌های دیگر آشنایی ندارند. هنگامی که قائم قیام کند، بیست و پنج حرف دیگر را بیرون می‌آورد و بین مردم نشر و گسترش دهد و آن دو حرف را نیز ضمیمه کند و مجموع بیست و هفت حرف را میان مردم گسترش می‌دهد.(بحار الانوار، ج52، ص336).
۳. پیشرفت و گسترش امور دینی و معنوی که با آموزه‌های مختلفی همراه است:
* آموزش قرآن؛ امام علی(ع) فرمود: “گویا شیعیانم را می‌بینم که در مسجد کوفه، گرد آمده اند و با برپایی چادر‌هایی، مردم را به همان ترتیبی که قرآن فرود آمده بود، آموزش می‌دهند”.(بحار الانوار، ج52، ۳۶۴).
* فراگیری حکمت؛ امام باقر(ع) فرمود: در روزگار مهدی(ع) به اندازه‌ای به شما حکمت و فهم داده می‌شود که یک زن در خانه‌اش، بر طبق کتاب خدا و سنت پیامبر قضاوت (رفتار) می‌کند”.(بحار الانوار، ج52، ص352). نیز فرمود: “در زمان او به شما حکمت داده می‌شود”(بحار الانوار، ج52، ص352).
* توجه به عبادت؛ امام علی(ع) فرمود: “مردم در روزگار مهدی(ع) به عبادت و دین روی می‌آورند و نماز را به جماعت برگزار می‌کنند”. (عقد الدرر، ص159).
* رشد اخلاق و صفات پسندیده و از بین رفتن رذایل و صفات ناپسند؛ امام علی(ع) فرمود: “هنگامی که قائم ما قیام کند کینه‌های بندگان نسبت به هم از دلهایشان زدوده می‌شود”. و در روایتی امام باقر(ع) فرمود: “هنگامی که قائم ما قیام کند، دستش را بر سر بندگان می‌گذارد و اخلاقشان را به کمال می‌رساند”.(بحار الانوار، ج52، ص336).
۴. امنیت فراگیر در عرصه‌های مختلف؛ خداوند می‌فرماید:”و لیبدلنهم من بعد خوفهم امناً؛ ترس‌شان را به امنیت و آرامش مبدل می‌کند”.(نور؛ آیه ۵۵).
امام صادق درباره آیه “سیروا فیها لیالی و ایاماً آمنین”(سبأ، آیه ۱۸) فرمود: “همراهی با قائم ما اهل بیت است”. (بحار الانوار، ج ۵۲، ص313، ح8).
۵. اقتصاد شکوفا و سالم؛ امام صادق(ع) فرمود: “در دولت مهدی(ع) ربا از بین می‌رود”. (منتخب الاثر، ص474) و در مورد عمران و آبادی، امام باقر(ع) فرمود: “در زمان حکومت مهدی(ع) در روی زمین، ویرانه‌ای باقی نمی‌ماند، مگر آنکه آباد می‌گردد”.(منتخب الاثر؛ ص606). محصولات کشاورزی فراوان می‌شود. پیامبر(ص) فرمود: “رودخانه‌ها، پر از آب می‌شود و چشمه‌سارها به جوشش آمده، لبریز می‌گردد و زمین چند برابر محصول می‌دهد”. (بحار الانوار، ج52، ص304) و دام و گوسفند فراوان می‌گردد.(بحار الانوار، ج ۵۱، ص81).
۶. سلامتی جسم و روان؛ امام باقر(ع) فرمود: “هر کس قائم را درک کند، اگر به بیماری دچار باشد، شفا یابد و چنانچه دچار ناتوانی باشد، توانا و نیرومند گردد”.(بحار الانوار، ج52، ص335، ح68).
خلاصه آنکه: طبق آیات شریفه قرآن، آینده جهان از آن دین اسلام و حاکمیت دین حق است.(توبه، آیه 32و ۳۳) کل زمین در اختیار بندگان صالح قرار می گیرد(انبیاء، ۱۰۵) و حجت خدا و مؤمنان صالح، به خلافت و حکومت می رسند. در این روزگار دین مورد رضایت خدا (اسلام) پا بر جا و برقرار می‌شود(و احکام و معارف آن در سرتاسر جهان اجرا می‌گردد.)، امنیت و آرامش کامل برقرار می گردد و عوامل نا امنی و مظاهر ظلم و فساد از بین می رودو عبادت واقعی (و عبودیت و بندگی حقیقی) به صورت عمومی تحقق می یابد(نور، آیه ۵۵).

پرسش: پیشرفت علوم در دوران امام مهدی چگونه است؟ و چه سودی دارد؟

پاسخ: امام صادق(ع) می فرماید: “العلم سبعه و عشرون حرفا فجمیع ما جاءت به الرسل حرفان فلم یعرف الناس حتی الیوم غیر الحرفین فاذا قام القائم اخرج الخمسه و العشرین حرفاً فبثها فی الناس و ضم الیها الحرفین حتی یبثها سبعه و عشرین حرفا”؛”علم ۲۷ حرف است و تمام آنچه پیامبران آورده‌اند، دو حرف است و مردم تا امروز جز این دو حرف را نمی‌دانند و زمانی که قائم قیام کند ۲۵ حرف را خارج می‌کند و بین مردم منتشر می‌سازد و آن دو حرف را نیز به آنها ضمیمه می‌کند تا ۲۷ حرف را پخش کند”.(بصائر الدرجات، ص117).
بنابراین روایت؛ در زمان ظهور، علم پیشرف فراوانی خواهد کرد؛ اما اینکه این علم چه سودی دارد؛ طبیعی است که هر سود و رفاه و پیشرفت مادی و معنوی که نصیب انسان می‌شود بر پایه علم و آگاهی استوار است. بنابراین مقدمه تمام وعده‌های نیکی که برای دوران ظهور داده شده، پیشرفت علم است. تا زمانی که بالا برود، معنویت و عدالت و امنیت قابل اجرا نخواهد بود. البته بعضی آنها را از نوع علم تجربی می‌دانند و معتقدند: منظور پیشرفت پزشکی، کشاورزی، فصانوردی و … است و بعضی آن را علوم الهی و نحوه تقرب و نزدیک شدن به خدا می‌دانند؛ یعنی، مردم در زمان حضرت می‌آموزند چگونه بنده واقعی گردند و در اثر پیشرفت معنوی قادر به هر کاری می‌شوند(مانند عارفان حقیقی در زمان ما). به هر حال سود علم چیز مخفی نیست که احتیاج به توضیح داشته باشد چه علم الهی باشد چه علم طبیعی.

پرسش: مدت زمان مبارزه امام مهدی تا پیروزی نهایی را بیان کنید.

پاسخ: در روایات به صورت صریح در این باره چیزی مطرح نشده است. بر اساس بعضی روایات برخی استفاده کرده‌اند که جنگ، پس از هشت ماه فروکش خواهد نمود: “مهدی(ع) هشت ماه شمشیرش را حمایل می‌کند”.(بحار الانوار، ج ۵۱، ص ۱۳۳).

پرسش: کاری را که امام زمان (عج) در ظهور برایش مهم است چیست ؟ و فرق او و امامان دیگر با مرتاض هایی که مریض شفا می دهند و فقیر را غنی می کنند چیست ؟ و آیا امام برای این مسائل می آید و یا برای امر مهمی غیر از اینها می آید ؟

پاسخ: آنچه برای امام زمان(ع) در زمان ظهور در درجه اول اهمیت دارد عدالت گستری و اجرای صحیح دین است تا مردم به درستی عبادت و عبودیت خداوند را انجام دهند(نور/۵۵) و در سایه تحقق دین و اجرای عدالت، انسان‌ها به صورت عموم به رشد و کمال برسند. البته در سایه این حکومت عدل گستر، برکات مادی نیز برای انسان خواهد بود(مانند اقتصاد سالم، رفاه عمومی، بهداشت و سلامت همگانی).
اما فرق ائمه(ع) با مرتاضان: مرتاضان اولاً قدرتی که به دست آورده اند، از راه‌ ریاضت‌های غیر صحیح و غیر الهی است. ثانیا قدرت آنان محدود است. ثالثا رضایت و مصلحت الهی مورد نظر آنان نیست. در حالی که ائمه(ع) بر اساس قدرت و اذن خدا عنایت‌هایی را می‌کنند و در این کمک‌ها رضایت الهی و مصلحت او را مد نظر قرار می‌دهند. آنان این قدرت را از جانب خدا در اختیار دارند و در راستای رضای او حرکت می‌کنند.(برای آگاهی بیشتر به بحث نبوت و فرق معجزه با کار‌های مرتاضان مراجعه کنید)

پرسش: وضعیت جهان پس از ظهور امام زمان چگونه خواهد بود؟ حکومت ایشان چگونه است؟

پاسخ: در مورد نحوه حکومت امام زمان(عج) به طور جزئی و موردی نمی‌توان سخنی گفت که دقیقا ارکان حکومت، نحوه اداره جهان و قوای موجود در نظام چگونه خواهد بود، اما از روایات استفاده می‌شود که کل جهان تحت حکومت امام خواهد بود و حکومت واحد جهانی با یک بینش که همان اسلام است اداره خواهد شد و در نقاط مختلف دنیا یاران امام حکومت را به دست خواهند گرفت، آنان دستورات لازم را از امام گرفته و با فرمان و راهنمایی ایشان مردم را هدایت و رهبری خواهند کرد. همه مردم دنیا امتی واحده خواهند شد و … بنابراین طبیعی است که مرزهای سیاسی کنونی ـ که ساخته دست سیاستمداران و گاهی ظالمان و کشور گشایان بوده بی معنا گردد و مردم دنیا مانند برادر دینی و اهل یک کشور، در همه جا کرامت و ارزش داشته و بیگانه و غیر بومی محسوب نشوند.
خداوند در سوره توبه آیه ۳۳ و در سوره فتح آیه ۲۸ و در سوره صف آیه ۸ بشارت داده است که دین اسلام، بر همه ادیان غلبه می‌کند. مراد از این غلبه برتری ظاهری است، بدین معنا که دین اسلام بر جهان سیطره می‌یابد که بنابرروایات این برتری در زمان امام مهدی(عج) خواهد بود. قرآن در آیه ۵۵ سوره نور نیز وعده حکومت اسلامی را بر زمین می‌دهد که بنابر روایات این حاکمیت در زمان امام مهدی(عج) اتفاق می‌افتد. امام باقر(ع) درباره‌ آیه “الذین ان مکناهم…” فرمود: “این آیه برای آل محمد(ص) مهدی و اصحاب او است. مشرق‌ها و مغرب‌های زمین (کل زمین) را در اختیار آنها قرار می‌دهد و دین را ظاهر می‌کند.(منتخب الاثر، فصل ۷، باب1).

پرسش: ظهور حضرت مهدی برای ناآگاهان نسبت به ایشان چه فایده ای دارد؟ برخورد امام با آنان چگونه خواهد بود؟