عصر انتظار
کنوانسیون ژنو و پروتکل اول الحاقی ، تصریح دارند:
حقوق بشردوستانه اصولاً برای طرفین مخاصمه وضع شده است و هر شخص یا گروهی از اشخاص که در مخاصمه شرکت نکرده یا شرکت در مخاصمه را ترک کرده اند . حمایت می کند . این اشخاص عبارتند از :
ـ پرسنل نظامی مجروح یا بیمار در جنگ های زمینی و بخش خدمات پزشکی نیروهای مسلح.
ـ پرسنل نظامی مجروح ، بیمار یا کشتی شکستگان در جنگ های دریایی و بخش خدمات پزشکی نیروهای مسلح.
ـ اسرای جنگی
جمعیت های غیرنظامی عبارت اند از :
ـ شهروندان خارجی در سرزمین های طرفین مخاصمه از قبیل پناهندگان.
ـ غیرنظامیان در سرزمین های اشغالی.
ـ بازداشت شدگان نظامی و غیرنظامی.
ـ پرسنل پزشکی و مذهبی یا واحدهای دفاع کشوری.
ب) مخاصمات مسلحانه بین المللی :
در چنین موقعیت هایی حقوق بشردوستانه به نیروهای مسلح اعم از منظم و یا غیرمنظم که در مخاصمه (جنگ) شرکت کرده اند ، اختصاص می یابد و از هر شخص یا گروهی از اشخاص که در مخاصمه شرکت نکرده اند یا مخاصمه را ترک کرده اند از قبیل افراد ذیل حمایت می کند :
ـ رزمندگان مجروح یا بیمار.
ـ اشخاصی که در نتیجه جنگ از آ‌زادی خود محروم شده اند .
ـ جمعیت غیرنظامی
ـ پرسنل پزشکی و مذهبی.
چه کنوانسیون هایی در رابطه با حقوق بشردوستانه بین المللی وجود دارند ؟
1ـ کنوانسیون ژنو در مورد بهبود شرایط مجروحین نیروهای مسلح در میدان نبرد.
2ـ کنوانسیون لاهه.
3ـ کنوانسیون های ژنو در مورد بهبود شرایط مجروحین و بیماران نظامی در صحنه نبرد.
4ـ اصلاح کنوانسیونهای لاهه.
5ـ کنوانسیونهای چهارگانه ژنو.
6ـ کنوانسیون ممنوعیت کاربرد سلاح های شیمیایی و باکتریولوژیک.
7ـ کنوانسیون ممنوعیت یا محدودیت استفاده از سلاح های خاص معاهده و پروتکل الحاقی آن.
8ـ کنوانسیون حقوق کودک.
9ـ کنوانسیون منع تکمیل ، تولید ، ذخیره و کاربرد سلاح های شیمیایی.
10ـ کنوانسیون منع استفاده ، ذخیره ، تولید و تجارت مین های ضدنفر.
11ـ اساسنامه دیوان بین المللی کیفری.
12ـ پروتکل الحاقی به کنوانسیون حقوق کودک در مورد منع دخالت کودکان در مخاصمات مسلحانه.
جنایت جنگی چیست ؟
تخلف از حقوق جنگ را جنایت جنگی می نامند . معنایی که عموماً از جنایت جنگی درک می شود ، موارد نقض فاحش حقوق بشردوستانه بین المللی یا با استفاده از واژه سنتی ، موارد نقض فاحش قوانین و عرف های جنگی ، صرف نظر از طبیعت جنگ است . مواردی که به عنوان جنایت جنگی تلقی شده اند ، حملات انجام شده بر علیه کسانی است که مشارکت فعالی در جنگ نداشته اند یا به مشارکت خود پایان داده اند (مانند سربازان مجزوح یا بیمار ، اسرای جنگی ، غیرنظامیان و غیره)
سایر مواردی که جنایت جنگی محسوب می شوند عبارت اند از :
ـ قتل عمدی.
ـ شکنجه و رفتار غیرانسانی.
ـ عمداً موجبات رنج شدید دیگران را فراهم کردن.
ـ صدمه شدید به جسم یا سلامتی.
ـ حمله به جمعیت غیرنظامی.
ـ اخراج یا انتقال غیرقانونی گروه های غیرنظامی.
ـ استفاده از سلاح ها یا روش های ممنوع جنگی (سلاح های شیمیایی ، باکتریولوژیک و آتشزا)
ـ استفاده خائنانه از علائم و دیگر نشانه های حفاظتی.
ـ غارت اموال عمومی یا خصوصی.
در زمان درگیری های مسلحانه ، چه حمایتی برای افراد در نظر گرفته شده است؟
در چهار معاهده ژنو رعایت و حفظ حقوق مجروحان ، بیماران و غرق شدگان نیروی دریایی و نیز تمام زندانیان جنگی بی هیچ تمایزی پیش بینی شده و در نتیجه حق حمایت برابر برای تمام قربانیان جنگ تضمین شده است . معاهده چهارم به حفظ حقوق اشخاص غیرنظامی در دوران جنگ می پردازد .
پروتکل های الحاقی این حمایت را به تمام اشخاص آسیب دیده از درگیری های مسلحانه گسترش می دهند و هر گونه حمله رزمندگان و طرف های درگیر را اعم از اینکه درگیری بین المللی باشد یا داخلی ، به افراد و اهداف غیرنظامی ممنوع می کند .
برای برخورد با تجاوزات آشکار به حقوق بشردوستانه چه اقداماتی پیش بینی شده است ؟
دولتها در زمان عضویت در کنوانسیون های ژنو متعهد می گردند که برای مجازات اشخاص متهم به نقض فاحش حقوق بشردوستانه ، ترتیبات قانونی لازم را فراهم آورند . دولتها همچنین متعهد شده اند که هر شخص را که به ارتکاب یکی از موارد نقض فاحش کنوانسیونها متهم است ، در دادگاه های خود تعقیب کنند یا او را برای محاکمه به کشور دیگر واگذار نمایند . به تعبیر دیگر مرتکبین نقض فاحش یعنی جنایت کاران جنگی ، باید همیشه و در همه جا مورد تعقیب قرار گیرند و دولت ها مسئولیت دارند که این امر را تضمین نمایند .
در واقع قوانین کیفری کشورها تنها جرایم ارتکابی در سرزمین آن دولت یا به وسیله اتباع آن دولت ، اعمال می شود . حقوق بشر دوستانه با ملزم کردن دولت ها به یافتن و مجازات هر شخصی که مرتکب یکی از موارد نقض فاحش این حقوق شده است ، صرف نظر از تابعیت وی و یا مکانی که جرم در آن واقع شده است ، از این حد فراتر
می رود .
چنین تعقیب هایی را ممکن است دادگاه های ملی کشورهای مختلف انجام دهند ، در این باره شورای امنیت سازمان ملل متحد در سال های ۱۹۹۳ و ۱۹۹۴ ، دو دادگاه بین المللی کیفری به ترتیب برای یوگسلاوی سابق و رواندا تأسیس کرد تا کسانی را که به ارتکاب جنایات جنگی در طول درگیری ها در این کشورها متهم بوده اند ، محاکمه کنند .
نهایتاً تلاش های جامعه بین المللی برای ایجاد یک دیوان دائمی بین المللی نیز باید مورد توجه قرار گیرد . اساسنامه این دیوان در شهر رم در سال ۱۹۹۸ به تصویب رسید و دیوان در اول ژوئیه ۲۰۰۲ در شهر لاهه آغاز به کار کرد . این دیوان برای رسیدگی به جنایات جنگی و جرایم بر ضد بشریت و نسل کشی صلاحیت دارد .
همانگونه که مشاهده می شود قوانین بین المللی هرگونه تعرض به غیرنظامیان را در جنگ ها منع کرده است.
در طول 8سال دفاع مقدس ،مردم ایران با دشمنانی روبه رو بودند که برای رسیدن به اهداف شومشان از هیچ جنایت رویگردان نبودند.
جنگ شهرها یا حمله به اهداف غیر نظامی اصطلاحی بود که از اسفندسال ۱۳۶۳ وبه دنبال عملیات موفق بدر از سوی ایران درجبهه های جنوب،در ادبیات سیاسی ونظامی آن روز ها رایج شد.
این رویکرد حکایت از اوج درماندگی وبیچارگی دشمنان ایران اسلامی داشت، آنها با در اختیار داشتن منابع اقتصادی،اطلاعاتی،نظامی،انسانی و… قادر به مقابله با حملات دشمن شکن رزمندگان اسلام نبودند.
کمک های نجومی کشورهای عربی وغربی،اطلاعات نظامی که از سوی ماهواره ها وهواپیماهای شناسایی غرب وبه خصوص آمریکا ازایران در اختیار عراق قرار می گرفت، هزاران مستشار نظامی از قدرتهای آن روز دنیا که در کنار فرماندهان بعثی بودند ونیروهای جنگی که از کشورهای عربی درکنار سربازان عراقی حضور می یافتند و…هیچ کدام نمی توانست خللی در اراده آهنین سربازان حضرت روح الله ایجاد نماید.
دشمنان ،ناگزیر متوسل به شیوه های ناجوانمردانه ای می شدند که یکی از آنها جنگ شهرها نامیده می شد.
هرچند نظامیان صدام از روزهای آغاز جنگ حمله به مناطق مسکونی را با حمله به شهرهای مرزی در دستورکارخود داشتند، ودزفول قهرمان گواه همیشه زنده این جنایت علیه بشریت است،اما آغاز حملات موشکی وبمباران شهرهای دیگر ایران از اسفند1363به بعد آغاز شد.
دشمن، در حمله به مناطق غیرنظامی، در تاریخ ۱۲/۱۲/۶۳ در ساعت ۳۰/۱۳ دقیقه، علاوه بر حمله به شهرهای ایران ،کارخانه لوله‌سازی اهواز و در ساعت ۱۸ با پرتاب یک فروند موشک اگزوسه، نیروگاه اتمی بوشهر را برخلاف قطعنامه ۴۰۷ آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، مورد حمله قرار می‌دهد که در این تهاجم تعدادی از کارکنان نیروگاه به شهادت می‌رسند.
ارتش ایران، در پی این تهاجم، پس از دادن ۱۲ ساعت فرصت، شهر بصره را به توپ می‌بندد. دکتر علی‌اکبر ولایتی، وزیر امور خارجه، طی پیامی به دبیرکل سازمان ملل متحد، پس از ذکر نقض توافقنامه ۱۲ ژوئن، مبنی بر عدم حمله به ماطق مسکونی توسط عراق، اعلام می‌دارد که از این لحظه به بعد تنها راه توقف حملات عراق را مقابله به مثل می‌دانیم.
در تاریخ ۱۶ اسفند در ساعت یک بامداد، دزفول با هشت موشک به خاک و خون کشیده می‌شود و جنگ شهرها اوج می‌گیرد. به تلافی ان حمله وحشیانه عراق، نیروی هوایی و توپخانه‌های صحرایی ایران شهرهای مرزی و چند شهر دیگر را در عمق خاک عراق مورد تهاجم قرار می‌دهند. در پاسخ به جنایتهای صدام، ۱۸ شهر و شهرک عراق، توسط آتش توپخانه و جنگنده‌های نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران درهم کوبیده می‌شود.
در بحبوحه جنگ شهرها، بغداد نیز توسط جنگنده‌های ایران بمباران می‌شود و این خبر توسط خبرگزاریهای رویتر و آسوشیتدپرس تأیید و گزارش می‌شود که هواپیماهای ایرانی از شبکه پیچیده دفاعی عراق عبور کرده‌اند و با ارتفاع کم، اهداف از پیش تعیین شده را در قلب پایتخت عراق به آتش کشیده‌اند.
در این ارتباط ستاد مشترک ارتش اعلام می‌دارد که خلبانان ایران به هنگام بازگشت از این مأموریت، موفق به ساقط کردن یک فروند میگ ۲۳ شده‌اند و در پی آن قرارگاه خاتم الانبیا(ص) هم پیامی صادر می‌کند که قسمتی از آن چنین است:
بسم الله الرحمن الرحیم
نصر من الله و فتح قریب
«برادران ایثارگر نیروی هوایی! ای حافظان آسمان مملکت رسول الله(ص) دیوانگان بغداد همچون اربابانشان هرگز معنی شجاعت در پناه ایمان را نخواهند فهمید: ولی یقیناً شما در آسمان امید محرومان و مستضعفان، آیه‌های رهایی را ترسیم می‌کنید.
تبریک برای امام و امتی که همچون شما سربازان ایثارگر و عاشق دارند…»
حمله هوایی به بغداد، دشمنان اسلام را غافلگیر و قدرت عملیات مقابله به مثل ایران، بیش از پیش توجه جهانیان را جلب می‌کند و پوچی ادعاهای کارشناسان غرب را مبنی بر ناتوانی و انهدام نیروی هوایی ایران آشکار می‌سازد.
دبیر کل وقت سازمان ملل متحد در یک مانور سیاسی، برای پایان بخشیدن به جنگ شهرها، از طرفین میخواهد که از روز شنبه بیستم اسفندماه به جنگ شهرها خاتمه دهند، که این درخواست با پاسخ مثبت ایران و جواب منفی عراق روبرو می‌شود.
نیروی هوایی ایران با حملات پی در پی خود، جنگ شهرها را به نقاط شهر کرکوک می‌کشاند و به رژیم بعثی عراق ضربات سختی را وارد می‌کند.
در ساعت ۴۰/۲ دقیقه بامداد ۲۱ اسفندماه، تأسیسات اقتصادی و نظامی شهر کرکوک عراق مورد حمله موشکی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار می‌گیرد. پخش خبر نخستین حمله موشکی ایران و انهدام کارخانه سیمان و چند مرکز کرکوک، جهانیان را دچار حیرت می‌کند و بالعکس، شادی زایدالوصفی را برای مردم مسلمان ایران به ارمغان میآورد.
دو روز پس از این حمله موشکی، سپاه پاسداران در ساعت ۳۰/۱۳ بامداد ۲۳ اسفندماه بغداد را هدف حمله موشکی قرار می‌دهد. این خبر شوری در میان دوستان و اندوهی در اردوی دشمن برمی‌انگیزد. با این موشکباران، آرزوی قلبی مردم زجرکشیده ایران که همیشه «موشک، جواب موشک» را خواستار بودند، برآورده می‌کند و با کسب اطلاع از منابع داخل عراق مشخص می‌شود که ساختمان ۱۸ طبقه بانک رافدین بغداد هدف این حمله قرار گرفته است.
خبرگزاریهای جهان، از جمله تاینوک یوگسلاوی به نقل از شاهدان عینی اعلام می‌کند که ساختمان بانک رافدین در مرکز بغداد بر اثر انفجار قوی منهدم شده و ادامه می‌دهد که این انفجار باعث شکسته شدن پنجره ساختمانها تا فاصله بیست کیلومتری از محل وقوع حادثه شد.
خبرگزاری رویتر نیز ضمن اعلام انهدام بانک رافدین، گزارش می‌دهد که بانک مرکزی عراق که روبروی بانک رافدین قرار دارد، در نتیجه انفجار خسارت دیده است.
با وجود اینکه اکثر خبرگزاریها به رغم تقلیل در انعکاس سریع خبر، انهدام بانک رافدین را بویژه از طبقات فوقانی مورد تأیید قرار می‌دهند، رژیم دروغ‌پرداز بعث اعلام می‌دارد که انفجار بانک رافدین توسط کامیون حامل بمب عوامل بمب‌گذار ایرانی انجام گرفته است. رژیم بغداد تمام خیابانهای منتهی به بانک رافدین را مسدود می‌کند و از ورود مردم و خبرنگاران به محل حادثه جلوگیری به عمل میآورد.
ستاد تبلیغات جنگ در مورد ادعاهای مسخره رژیم عراق اعلام می‌دارد:
«هر زمان که رژیم عراق قادر باشد بغداد را کنترل کند تا انفجاری در آن رخ ندهد، بغداد را هدف موشک قرار می‌دهیم.»
ستاد تبلیغات جنگ در پایان، از وابستگان نظامی و سفارتخانه‌های خارجی میخواهد از آثار باقیمانده موشک پرتاب شده ایران به سوی بانک رافدین بازدید و در زمینه ادعاهای بغداد اعلام نظر نماید.
در حالی که رژیم جنگ‌‌افروز عراق با طرح ادعاهای پوچ و بی‌اساس بمب‌گذاری توسط ایرانیان، تلاش می‌کند حمله موشکی ایران را به فراموشی سپارد و اعاده حیثیت کند. بغداد بار دیگر در ساعت ۲۰/۶ تاریخ ۲۵ اسفندماه با صدای بسیار مهیبی به لرزه در میآید.
اطلاعیه قرارگاه خاتم الانبیا(ص):
بسم الله الرحمن ا لرحیم
«فمن اعتدی علیکم فاعتدوا علیه بمثل ما اعتدی علیکم»
«امت دلاور اسلام! ملت سلحشور! در ادامه جنایات رژیم بعثی ـ صهیونیستی عراق در حمله به مناطق مسکونی، توانمندان سپاه اسلام در جهت انجام سیاست مقابله به مثل، صبح امروز در یک حمله موشکی، شهر بغداد مرکز حکومت رژیم صهیونیستی عراق را هدف قرار دادند.»
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و ارتش جمهوری اسلامی ایران بار دیگر ضمن هشدار به رژیم بعثی ـ صهیونیستی عراق از آن دسته از مردم این کشور که تاکنون موفق به ترک شهرهای خود نشده‌اند، می‌خواهند هرچه سریعتر از بغداد و دیگر شهرهای ناامن عراق به شهرهای مقدس کربلا، نجف، کاظمین و سامرا مهاجرت کنند. عملیات مقابله به مثل نیروهای اسلام تا قطع کامل حملات رژیم صهیونیستی عراق به مناطق مسکونی کشورمان قاطعانه ادامه خواهد یافت.
به دنبال دومین حمله موشکی ایران، خبرگزاری آسوشیتدپرس اعلام می‌دارد:
«اوایل صبح پنجشنبه انفجار نیرومندی پایتخت عراق را لرزاند و پنجره‌های دو هتل در مرکز شهر را خرد و پراکنده کرد.»
این خبر توسط رویتر هم مورد تأیید قرار می‌گیرد و به جهان مخابره می‌شود.
رژیم عراق بلافاصله پس از انفجار، راههای منتهی به محل انفجار را می‌بندد و از ورود خبرنگاران به آن نقطه جلوگیری می‌کند و بار دیگر با کمال وقاحت اعلام می‌کند که کامیون حامل مهمات عوامل بمب‌گذار ایران باعث این انفجار بوده است.
با اصابت سومین و چهارمین موشک ایران در مناطق غرب دجله در بغداد، رژیم بعث به طور موقت جنگ شهرها را متوقف می‌کند.
در خطبه‌های نماز جمعه تهران، حجت الاسلام هاشمی رفسنجانی پس از اعلام خاتمه آتشباری بر روی شهرهای عراق اعلام می‌کند:
«زدن پنجمین موشک به بغداد به شرارت دشمن بستگی دارد.»
رژیم بعث، روز یکشنبه چهارم فروردین ماه سال ۱۳۶۴ با حمله به کشتیهای نفتکش و تجاری در خلیج فارس و بمباران شهرهای ایران، بار دیگر جنگ شهرها را آغاز و ایران بلافاصله اقدامه به مقابله به مثل می‌کند. در ساعت ۳۰/۴ دقیقه دوشنبه پنجم فروردین ماه ۶۴، بغداد با حمله موشکی ایران به لرزه در میآید.
رژیم دروغ‌پرداز بعث برخلاف دفعات قبل در کمال شرمساری اعلام می‌کند که بغداد هدف حمله موشکی قرار گرفته است؛ ولی آمار تلفات آن را ۱۲ کشته و زخمی اعلام می‌دارد.
رژیم بعثی همچنین ادعا می‌کند که نیروی هوایی عراق پایگاه موشکی ایران را یافته و آنها را منهدم کرده است، که بلافاصله پس از این ادعا، موشکهای ششم و هفتم نیز به سوی بغداد شلیک میشوند و خسارتهای اقتصادی و نظامی فراوانی را به دشمن وارد می‌سازند.
موشکباران بغداد در حالی است که بسیاری از شهرهای مرزی عراق نیز به شدت توسط توپخانه و حملات پی در پی هوایی درهم کوبیده میشوند و طبق گزارش خبرگزاریهای خارجی به صورت شهر ارواح درآمده‌اند.
دیکتاتور بغداد در تاریخ ۱۵ فروردین ۶۴، شهرهای کرمانشاه، همدان و بستان را مورد تهاجم قرار می‌دهد که این عمل وحشیانه در بعدازظهر همان روز در س اعت ۴۸/۱۴ با شلیک نهیمن موشک ایران پاسخ داده می‌شود. پس از این حمله قاطعانه، رژیم بعث برای فریب مردم عراق اعلام می‌کند که ایران آخرین موشک خود را پرتاب کرده است.
خسارات انفجار نهمین موشک ایران را به بغداد، خبرگزاریهای رویتر و آسوشیتدپرس سنگین گزارش می‌کنند و بدین ترتیب برتری قدرت هوایی و توان موشکی ایران بر دشمنان آشکار می‌شود.
صدام حسین که در جنگ شهرها به استیصال می‌افتد، کشورهای لیبی و سوریه را متهم به تحویل موشک به ایران می‌کند و آنها را خائن به اعراب می‌نامد.
بازتاب حملات موشکی ایران
۹ ماه پس از توافق ۱۲ ژوئن مبنی بر عدم حمله به مناطق مسکونی طرفین، دگر بار رژیم عراق با نقض این پیمان، جنگ شهرها را آغاز می‌کند. در ابتدای امر بسیاری از کارشناسان و خبرنگاران غرب، ایران را فاقد دفاع مناسب و حتی بی‌دفاع می‌دانند و با توجه به برد ۴۵ کیلومتری توپخانه‌های صحرایی و پرواز کم هواپیماهای نیروی هوایی، مدعی میشوند که در جنگ شهرها ایران نمی‌تواند (علی‌رغم اعتراف قبلی بر توانایی ایرانی) مناطق حساس و عمقی عراق را تحت تأثیر قرار دهد، تا اینکه نخستین موشک ایران در ساعت ۴۰/۲ دقیقه ۲۱ اسفندماه ۶۳ شهر کرکوک را هدف قرار می‌دهد. به دنبال آن موشک زمین به زمین دیگر ایران در بغداد فرود میآید.
با اصابت پنجمین موشک ایران به بغداد رژیم عراق اعلام می‌کند که بغداد هدف حملات موشکی قرار گرفته است.
در این میان خبرگزاری آسوشیتدپرس که چهار حمله قبلی را خرابکاری در بغداد خوانده بود، بناچار اعتراف می‌کند که ایران در اولین ساعات بامداد روز دوشنبه با شلیک یک موشک زمین به زمین دوربرد به بغداد، حمله هوایی روز یکشنبه عراق را به دو کشتی تلافی کرد.
حجت الاسلام والمسلمین هاشمی رفسنجانی:
«ما دیگر نمی‌پذیریم که صدام بگوید آبادان و خرمشهر منطقه جنگی است و بتواند به آنجا گلوله بزند. امروز گلوله زدن به آبادان و خرمشهر، گلوله زدن به بصره است و موشک‌پرانی و پرتاب بمب به هر شهری از شهرهای ما، جوابش موشک زدن به بغداد است.»
رئیس وقت مجلس ایران با اولین حمله موشکی ایران، سیاست جدید را برای حکام بغداد بازگو می‌کند تا رژیم عراق را نسبت به عواقب اعمال وحشیانه‌اش آگاه سازد.
خبرگزاری آسوشیتدپرس:
«انفجار مهیبی روز چهارشنبه در بخش غربی پایتخت عراق (بغداد) به گوش رسید. این در حالی بود که ایران گفت یک موشک دوربرد به این شهر پرجمعیت شلیک کرده است. این انفجار در ساعت ده به وقت گرینویچ، در سراسر بغداد به گوش رسید و پلیس نظامی همراه با مأمورین مخفی با لباسهای شخصی، حومه غربی شهر را زیر نظر گرفته و از ورود خبرنگاران به این بخش جلوگیری کردند. کمی بعد آمبولانسها با درهای باز و اجساد قربانیان در داخل، آژیرکشان از منطقه انفجار خارج شدند.
یک خبرنگار توانسته ابر قارچ‌مانند و دود سفیدرنگی را که از محل انفجار، نزدیک حاشیه غربی بغداد به هوا برخاسته بود، ببیند.»
خبرگزاری رویتر:
«در حدود ساعت ده به وقت گرینویچ و ۳۰/۱۳ دقیقه به وقت تهران انفجار شدیدی بغداد را لرزاند. این انفجار در حدود چهل و پنج دقیقه پس از آنکه ایران اعلام کرد که موشک زمین به زمین به طرف پایتخت عراق شلیک کرده است، صورت گرفت. شاهدان عینی گفتند انفجار در نزدیکی مرکز شهر روی داد، لکن هنوز از تلفات و خسارات آن اطلاعی نرسیده است.»
صدام حسین، با اصابت ششمین موشک، که تلفات آن سنگین گزارش می‌شود، چاره را در آن می‌بیند که از بغداد گریخته به شهر سامرا، یکی از چهار شهر امن، پناه ببرد. رادیو صوت الجماهیر عراق در توجیه این فرار اعلام می‌کند که صدام حسین برای زیارت به این شهر سفر کرده است.
با شلیک موشکهای بعدی به بغداد، تمامی خبرنگاران، شگفت‌زده گزارشهای گوناگونی را که همه تأیید بر قدرت موشکی ایران و نابسامانی در بغداد است، بازگو می‌کنند.
خبرنگار اعزامی کانال ۲ تلویزیون فرانسه:
«امروز پایتخت عراق بیش از پیش چهره یک شهر جنگ‌زده را به خود گرفته است و جبهه‌های جنگ بیش از این به پایتخت عراق منتقل شده است و این موضوع بویژه در زندگی روزمره مردم بغداد احساس می‌شود. مردم بغداد از این پس شب و روز در خوف و هراس پرتاب موشک از سوی ایران به سر می‌برند.»
کانال یک تلویزیون ایتالیا:
«حمله موشکی ایران به بغداد، خسارات فراوانی به بار آورده است. این بار نیز مانند دفعات گذشته مأمورین امنیتی عراق از نزدیک شدن خبرنگاران به محل وقوع انفجار جلوگیری نموده و خبرنگاران و سایر افراد خارجی مقیم بغداد جمعه شب را مانند شبهای گذشته در انتظار حمله‌های ایران در وحشت به سر بردند.»
خبرگزاری رویتر:
«لحظاتی پس از انفجار، ستون عظیمی از دود تیره رنگ که از مرکز پرازدحام شهر به هوا برخاسته بود، قابل بؤیت بود. یک تن از افراد خارجی مقیم بغداد که در نزدیکی مرکز شهر زندگی می‌کند، این انفجار را بسیار شدید توصیف کرد: «خانه تا چند ثانیه می‌لرزید و در حالی که به سمت بالکن می‌دویدم تا دریابم که چه اتفاقی افتاده، به این سو و آن سو پرت می‌شدم.»
خبرگزاری فرانسه:
«ناظران در توکیو خاطر نشان می‌سازند که از ورود موشک زمین به زمین از سوی ایران به صحنه نبرد، در حالی که عراق از بدو جنگ آنها را به کار می‌گیرد، بدون تردید نقطه عطفی در تعادل قوا بین دو طرف متخاصم به شمار میآید و بدین ترتیب بغداد از این لحظه به بعد در برد موشک ایران قرار دارد.»
