
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ اریخ پخش :: ۱۳۸۰/۶/۸
بسم الله الرحمن الرحیم
الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی
سر سفره قرآن نشستهایم با آیات قرآن آشنا میشویم، نکات و درسهایی را از آنها میگیریم، سورهی حجرات بودیم آیه هفت را معنی کردیم آیه هشت هم این است(فَضْلاً مِنَ اللَّه)الحجرات(۸).
موضوع: تفسیر سورهی حجرات آیات، آیه هفت و هشت، آیه هفت مقداری گفتیم تا رسید به این جمله که: (حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإیمانَ وَ زَیَّنَهُ فی قُلُوبِکُمْ وَ کَرَّهَ إِلَیْکُمُ الْکُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْیانَ أُولئِکَ هُمُ الرَّاشِدُونَ)الحجرات(۷)آیهی مورد بحث: (فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ نِعْمَهً وَ اللَّهُ عَلیمٌ حَکیمٌ)الحجرات(۸)خداوند ایمان را در دل شما محوب قرار داد یعنی انسان جوری آفریده شد که ایمان را دوست دارد، ایمان پهلوش زینت است، حالا من دو، سه تا نمونه بگویم:
جوانهایی هستند بد، چشم چران، خیلی به دخترهای مردم نگاه میکنند همین جوان وقتی میخواهد داماد شود به خواهر و مادرش میگوید ببین من میخواهم سراغ یه دختری بروی که هیچ نامردی به او نگاه نکرده باشد. خود این نامرد به همه کس و ناکس نگاه کرده در این که خودش چشم چران است اما در دلش باور دارد که بازهم دختر خوب این است که چشمهای بد به او نگاه نکرده باشند، یعنی آن چشم چران هم میفهمد که دختری که همه بهش نگاه میکنند خیلی کمال نیست برایش.
مثال دیگر: گاهی چهار نفر شریکی میروند یه جایی را میچاپند دزدی شریکی بعد وقتی میروند، ببین نگاه کن موفق شدیم حالا بیا عادلانه تقسیم کنیم، دزدها که کارشان ظلم است دم از عدالت میزنند.(حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإیمانَ وَ زَیَّنَهُ فی قُلُوبِکُمْ)یعنی در دل دزد هم ایمان هست.
بچهی دو ساله یک سیب دستش است بچهی سه ساله چهار ساله یک سیب دستش است. میگوید: این سیب را نگه دار من بروم دستشویی، بروم آب بخورم، تا سیب را به شما میدهد برود آب بخورد، میآید میبیند سیب او را گاز گرفتهای این ممکن است بلد نباشد حرف بزند که این سیب امانت بود من تو را امین دانستم، در امانت خیانت کردی، سخنرانی بلد نیست بکند اما به امام وجودش میگوید: ای خائن، این معنایش این است(کَرَّهَ إِلَیْکُمُ الْکُفْرَ وَ الْفُسُوقَ وَ الْعِصْیانَ)یعنی در درون هر کسی فسق بد است در درون کفر بد است، چون کفر یعنی لجاجت، در درون هر کسی عصیان بد است، یعنی بد را انسان میفهمد بد است. قرآن میگوید:
(فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَ تَقْواها)الشمس(۸) یعنی خداوند الهام کرده به هر کسی «فجور» چیه «تقوی» چیه. این طور نیست که یه کسی بگوید من نفهمیدم قرآن در سوری آیه الکرسی در سورهی بقره میفرماید:(قَدْ تَبَیَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَیِّ)بقره(۲۵۶) راه رشد و غی معلوم است. این طور نیست که آقا حالا ما نفهمیدیم که چی به چیست، یعنی واقعاً اینها که دنبال گروهکها میروند، آنها که دنبال کفر و فساد میروند اینها نمیدونند که اسلام چی میگوید. حرف زدن با خدا، حرف زدن با خلق، تکیه به خدا و تکیه به خلق، صداقت، خیانت و دروغ، نام نیک، غیبت، کلام زیبا، فحش، اینها را نداند، قرآن میگوید: بعد هم میفرماید(فَضْلاً مِنَ اللَّهِ) این فضل خداست همین که گرایشهای شما را، یعنی مایههای مکتبی را به شما دادند، این فضل از خداست، همین که ما خوبیها را دوست داریم نعمت است، وقتی میگویند نعمت چیه الحمدلله نعمت خانه و ماشین و تلفن و شغل و پول، پس اینها نعمت است؟ نمیگوییم آنها نعمت نیست، اما قرآن به این میگوید این فضل است، چی چی فضل است؟ فضیلت نعمت این است که تو ایمان را دوست داری ایمان پیش تو زینت است، از کفر و فسق و عصیان تنفر داری، گرایش به حق نعمت است تنفر از باطل هم نعمت، و گرنه بسیاری هستند افرادی که دود سیگار که میشود انگار کلید فتح هندوستان است ابرو را میاندازد شمال شرقی، جنوب غربی، فوت، کیف میکند از این که دود تلخ میخورد، حالا اگر واقعاً خدا مردم را این طور خلق میکرد، بابا مردم پول میدهند هوای سالم میخورند، این پول میدهد دود تلخ میخورد پول میدهد تریاک پولش را آتش میزند، بچه هایش هم توی فقر میسوزند، حالا اگر واقعاً ما این طور بودیم مثلاً اگر دروغ و فحش را دوست داشتیم.
عمربنسعد عوض این که امام حسین علیه السلام را دوست داشته باشد خواست فرمانداری ری بشود، آخر این هم شد کار، محتشم کاشانی رضوان الله تعالی علیه قشنگ توی شعرهایش میگوید:
می گوید چی چی را با چی چی معامله کردی. مثلاً نواب صفوی را کشتی برای چی؟ آیه الله مدنی و صدوقی، دستغیب را شهید کردی برای چی؟ بهشتی را شهید کردی برای چی، چی را با چی فروختی، آخر مخی که میتواند درس بخواند چرا اینها را حفظ کردی، گاهی وقتها ما محفوظاتون، همین که شما خوشت میآید حالا: حدیث داریم که: راه شناخت خود در اصول کافی است میگوید: ببین رفیق هایت چه کسانی هستند، اگر مومنین را دوست داشتن معلوم میشود خدا دوستت دارد که تو آدمهای خوب را دوست داری، اما اگر گناهکارها را علاقه داشتی معلوم میشود کج شدهای. چون قرآن میگوید: فضل و نعمت این است که(حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإیمانَ).
یه کسی بچه دار شد یه نفر بهش تلفن کرد ما به شما که نوه دار شدهای میخواهیم هدیه بدهیم، میتوانم مثلاً اون زمان فیش عمرده ده تومان بود یه قالیچهی کوچک هم ده تومان بود میگفت میخواهی یک قالیچه بخرم برای نوهی شما یا یک فیش عمره برای فلان یه کسی به کسی گفت. گفت قالیچه پشم است، مدینه پیغمبر است پشم با پیغمبر، بابا(حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإیمانَ)چی چی را با چی چی. زیارت کربلا هر قدمی که برمیداری، آب زمزم، مشعرالحرام، مسجد الحرام، زیارت حضرت رضا علیه السلام.
حدیث: نگاه کن رفیق هایت چه کسانی هستند.
چه کتابی را دوست داری، مطالعه کنی شماره تلفن چه افرادی را داری؟
راه شناخت خود، خودشناسی: یک، به چه کسی علاقه داری به اون کسی که شاگرد اول مدرسه است و درسش بهتر است یا به اونی که کتش قشنگتر است.
خداوند بیامرزد، پدری داشتم گفتم آقا خونهی ما بهتر است یا خونهی فلانی، گفت هر کدام خونهها عبادت بیشتر میشود. اردیبهشت خوب نیست امتحانها شروع میشود، بابا(حَبَّبَ إِلَیْکُمُ الْإیمانَ) میگوید: امروز روز نحس است، چرا؟ میگوید: صد تا امتحان دارم، هر روزی درس است میگوید نحس، میگوید: امروز روز خوش بود چون صبح کله پاچه خوردیم، به پاچه میگوید خیر به درس میگوید نحس، این خیلی است، این انحراف است.
به چه کسی علاقمندی؟ کجا میروی؟ چه میخوانی؟ چه آرزو داری؟ چه حفظ کردهایم؟ چه جمع کردهایم، اینها علامت خودشناسی است.
اینها یه چیزهایی است که: (فَضْلاً مِنَ اللَّهِ وَ نِعْمَهً) صلوات بفرستید.
آیه بعد میفرماید که، آیه نه: (وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما)الحجرات(۹)تا من تخته را پاک میکنم وقتتان تلف نشود یک صلوات دیگر بفرستید. (وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما) اگر دو طائفه از مؤمنین درگیر شدند با هم…
یک خاطرهای دیروز یاد گرفتهام برایتان بگویم: ما یک خاطرهای در کربلا شنیدیم که ابالفضل علیه السلام رفت برای بچههای امام حسین علیه السلام آب بیاورد دورش را اشرار گرفتند دست راست آقا جدا شد مشک راداد به دست چپ دست چپش را قطع کردند، مشک را به؟ این را ما همه شندهایم یه چیزی شنیدهام عین ابالفضل راجع به قرآن: در جنگ جمل که به رهبری عایشه علیه امیرالمومنین علی بن ابیطالب علیه السلام راه افتاد و ضد قرآن عمل شد چون ـ قرآن فرموده: (وَ قَرْنَ فی بُیُوتِکُن)الاحزاب(۳۳) تو خانه هایتان قرار بگیرید ـ سوار شتر شدند و جنگ به پا کردند و جنگ جمل را در تلویزیون دیدید، طلحه و زبیر و عایشه بود خوب، این جا خوب، طلحه و زبیر و عایشه مسلمان هستند، علی بن ابیطالب و طرفدارانش هم مسلمان هستند، خوب اگر دو مسلمان با هم درگیر شدند. مثل فرض کنید ایران مسلمان است عراق هم مسلمان است.
اگر دو طایفه از مسلمانها با هم درگیر شدند همهی کشورهای اسلامی قیام کنند برای صلح، بی تفاوتی ممنوع در مقابل درگیری شما مسئولید.
امیرالمومنین علیه السلام همین که دید کار سخت شده اینها را نهی کرد وفرمود نکنید این کار را، اینها گوش نکردند، حضرت به خدا شکایت کرد گفت: خدایا من هر چه نصیحت میکنم این مردم گوش نمیدهند ـ قرآن را حضرت به دست گرفت و فرمود کیست که این آیه را برود برای مردم بخواند: (وَ إِنْ طائِفَتانِ مِنَ الْمُؤْمِنینَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَیْنَهُما) یکی برود بخواند، یه نفر آمد به نام «مسلم مشاجعی» این پاشد توی لشکر حضرت علی علیه السلام و گفت: آقا من، من میروم این آیه را میخوانم گفت: این آیه خیلی تاوون دارد، میکشند تو را، گفت: بکشند مرا، امام علیه السلام فرمود: دست راستت را قطع میکنند، و دست چپت را قطع میکند بعد شهید میکنند، و گفت مسلم این قطع شدن دست راست و چپ، بهای کمی است در راه خدا دادن قلیل است کم است قابل نیست ـ دست راست و چپ من قابل نیست خود من قابل نیستم، من خدای قرآن بگذار من بروم قرآن را بخوانم. یه زمانی این آیه را میخواستند بخوانند تکه تکه میشدند و میخواندند، الآن ما زیر درخت نشستهایم و هوای خوب و بلبلها هم چه چه میکنند، بهار و، یه زمانی مسلم مشاجعی، امیرالمومنین علیه السلام فرمود: دست راست و چپت را قطع و تو را شهید میکنند گفت: «و هذا قلیل فی ذات الله» خوب.
ایشان قر آن را گرفت و مردم را به خدا دعوت کرد، همین طور که داشت میخواند دست راستش را قطع کردند، فوری قرآن را دست چپ گرفت، دست چپش را قطع کرند فوری قرآن را به دندان گرفت.
عین ابالفضل که مشک را به دندان گرفت این هم قرآن را به دندان گرفت، بالاخره قطع کردند، او را کشتند بعد یه مادری شعری گفته میخواهم شعر را بگویم این که میگویند: روز زن مقام زن ببینید چیه واقعاً، مادر مسلم:
(یَا رَبِّ إِنَّ مُسْلِماً أَتَاهُمْ بِمُحْکَمِ التَّنْزِیلِ إِذْ دَعَاهُمْ
یَتْلُو کِتَابَ اللَّهِ لَا یَخْشَاهُمْ فَرَمَّلُوهُ رُمِّلَتْ لِحَاهُم) بحارالأنوارج32ص174
خدایا پسرم مسلم رفت سراغ مردم ـ دعوت کرد مردم ا به قرآن محکم ـ قرآن را تلاوت کرد و از آنها نترسید ـ او را به خون آغشته کردند خدایا صورتشان را به خون آغشته کن. خدایا او را کشتند بچهشان را بکش حالا حساب کن، یک زن جنازه بچهاش را میبیند و این زن چقدر ادیب است ممکن است یکی لیسانس ادبیات و دکترا هم داشته باشد ولی نتواند به قشنگی رجز بخواند ریتم را ببیند:
(یَا رَبِّ إِنَّ مُسْلِماً أَتَاهُمْ بِمُحْکَمِ التَّنْزِیلِ إِذْ دَعَاهُمْ
یَتْلُو کِتَابَ اللَّهِ لَا یَخْشَاهُمْ فَرَمَّلُوهُ رُمِّلَتْ لِحَاهُم) بحارالأنوارج32ص174
این زن ادیب، شاعر، اهل رجز، خودش را نباخت خیلی مهم است. اتمام حجت کرد و از این معلوم میشود که ما، در جنگها باید اتمام حجت کنیم باز برای مردم لابد شنیدهاید که: امام حسین علیه السلام از صبح تا ظهر عاشورا ده تا سخنرانی کرد. خودش و اصحابش، سخنرانی دو دقیقهای پنج دقیقهای ده تا سخنرانی که یه وقت نگویند ما نفهمیدیم و گیج شدیم. اتمام حجت بروید آیه رابخوانید. یک(یک اتمام حجت)
دو: تبلیغ باید با قرآن باشد. این خطاب به روحانیون و پیش نمازها و منبری هاست که سخنرانی ها کم بشود و وحی و قرآن وحدیثش بیشتر شود وقتی میخواهی تبلیغ کنی نرو حرف بزن برو قرآن بخوان مایههای تبلیغی باید قرآن باشد.
یک اتمام صحبت کن که مردم بصیر بشوند، دو تبلیغ با قرآن باشد، مبلغ باید شجاع باشد، یه وقت یه آیهای را بخواند گرچه به قیمتی که شهید شد، قرآن هم میگوید:(الَّذینَ یُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَ لا یَخْشَوْنَ أَحَداً إِلاَّ اللَّهَ)الاحزاب(۳۹)کسانی که رسالت الهی را میرسانند و نمیترسند.
دشمنان علی علیه السلام در جنگ جمل با تلاوت قرآن مخالف بودند، از این چهرهی جنگ جملیها هم روشن میشود یعنی طرفداران، مخالفین امیرالمومنین معلوم میشود که تحمل شنیدن آیه قرآن را ندارند میگویند ما مسلمان هستیم، اما این آقای «مسلم» که رفت آیه قرآن بخواند، شهید کردندش، از این معلوم میشود چهرهی آنها چیست، یه کسی از من پرسید، بالاخره امام حسین علیه السلام روز عاشورا از مردم آب تقاضا کرد یا نکرد گفتم هر دو طرفش مفید است اگر تقاضا نکرد این عزت امام است که از تشنگی شهید میشود ولی از مردم آب نمیخواهد، اگر بخواهد هم توجیه دارد که امام حسین علیه السلام برای علی اصغر تقاضای آب بکند و آنها آب ندهند تا به مردم بدانند که این جانورها چه کسانی هستند. چون گاهی وقتها آدم تقاضا میکند تا هویت طرف روشن شود. جملیها چه کسانی هستند، کسی که این آیه را خواند او را تکه تکه کردند دست راست وچپ، تا چهر هی دشمنان علی در جنگ جمل روشن شود. فداکاری تا آخرین مرحله قرآن را به دندان گرفت.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته