
متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش ::۱۳۷۹/۶/۱۰
بسم الله الرحمن الرحیم
الهی انطقنی بالهدی و الهمنی التقوی
بحث ما در باره تفسیر دعای مکارم الاخلاق به طول انجامید و میترسم دو سه سال طول بکشد، حرفهای مانده مربوط به اهل سداد را نمیگوییم، اما جمله بعد که: امام سجاد ع میفرماید:(وَ مِنْ أَدِلَّهِ الرَّشَادِ) الصحیفهالسجادیهص98و من ادله الرشاد خدایا من وسیله رشد مردم بشوم.
مکارم الاخلاق یعنی اخلاق کریمه که حدود یک سال است این دعا را مشغول هستیم تا رسیدیم به این جمله یعنی به جای این که مردم را خواب و غافل کنم هوشیار و آگاه و متوجه کنم، غفلت بلای بدی است و آنچه بر سر ما آمد ازغفلت بود، اگر میخواهیم به بدی غفلت پی ببریم به تشبیهات قرآن توجه کنیم که:
۱-نسبت به بعضی هامی فرماید:(کَمَثَلِ الْحِمار)الجمعه(۵) یعنی مثل الاغ…
باسوادی که به علمش عمل نکند مثل الاغی است که کتاب بار کند.
۲ -درباره بعضی: (قُلُوبُکُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِکَ فَهِیَ کَالْحِجارَهِ)بقره(۷۴)قلبهای آنها مثل سنگ است.
۳ -در باره بعضی:(أُولئِکَ کَالْأَنْعامِ)الاعراف(۱۷۹)آنها مثل چهار پا هستند.
۴ -در باره بعضی: :(أُولئِکَ کَالْأَنْعامِ بَلْ هُمْ أَضَل)الاعراف(۱۷۹)آنها مثل چهار پا بلکه بدترند، چون آنها غافل هستند.
موارد غفلت:
الف: غفلت از خدا ب: از مکتب ج: از خودش ازاستعدادها ه: از طبیعت
چه امکاناتی داشت از آب و خاک و معدن و جنگل و طلا و گرسنگی خورد.
و: از گرسنگان: چقدر پول دارد و چقدر گرسنه هست.
ز: از خدمات: از کجا رشد کردیم با چه خدماتی از طرف چه کسی.
به کشاورز میگویی زکات، میگوید چرا؟ خود و زمین ونور و اصل آب و همه. . . از خداست ما وسیله ایم.
خمس و مالیات برای چه تجارتی که در امنیت کردهای در شهر وجاده ومرز وخیابان از کجاو به واسطهی چه کسی.
ابر وباد ومه وخورشید و فلک درکارند تا یکی راحت و در امنیت کار میکند وپزشک شب بیدار وآتش نشانی وسرباز سر مرز وافراد زیاد دیگر تا او راحت کسب وکارکند وحال اگر میگویند از یک میلیون صد تومان بده، برایش سخت است.
دو نفر به دریا تور انداختهاند یکی یکی ویکی صد تا ماهی به تورش آمده میگویند آن که صد تا دارد بیست تا را بدهدهر دو یک جور تلاش کرده اند، ممکن است در جای دیگر تلاش دونفر فرق کند، ماگاهی غفلت میکنیم.
من فکر نمیکنم حدیثی که در تلویزیون میخوانم یک هزارم سهم من شود کتک هایش رابلال و ابی ذر خوردند.
گلوی علی اصغر پاره شد وکتابخانهی فلان آتش گرفت وعلامه امینی با چه زحمتی حدیث مراپیدا کرده.
کتابی را چند سال پیدا نکرد رفت هندوستان پیدا کرد اجازهی خرید و ودیعه نداد وکپی، برای نسخه برداری.
۶ ماه روزی ساعت نوشت، زمانی که از آنجا برگشت سؤال کردند هوا گرم بود یاگرم گفت: نفهمیدم سرد یاگرم است، الغدیر را زیر کولر میخوانیم بعد هم در تلویزیون و چقدر جوان های فوتبالیست که در بازی میافتد واستخوانش میشکند نمیفهمد چون عشق گل زدن دارد و او عشق تحقیق داشت که نفهمید هوا گرم بود یا سرد.
الغدیر را زی کولر میخوانیم بعد هم در تلویزیون و چقدر جوانها تکه تکه شدهاند تا من در تلویزیون آمده ام، وپدر و مادران ما چه چه زحمتهایی غافل نشویم از خدمات دیگران، نیاکان، معلم کلاس اول، شما که دانشجو هستید.
جشن فارغ التحصیلی بود ما هم دعوت شدیم, آماده شده بودیم برای سخنرانی قبل از من رئیس دانشگاه گفت شما که فارغ التحصیل شدهاید سالی یک تلفنی و احوال ما را بپرسید من خیلی ناراحت شدم که چقدر ما بی انصاف هستیم که اینچنین رئیس دانشگاه التماس میکند و این غفلت از خدمات استاد است فراموش میکندپدر و مادر و نیاکان را. کلمه “رشد” و “ارشاد”یعنی استقامت، صلاح و حق و هدایت.
رشد راه انبیاءاست:(وَ لَقَدْ آتَیْنا إِبْراهیمَ رُشْدَه)انبیاء(۵۱) دادیم به ابراهیم رشد(ی که لازم بود)دادیم. راه پیروان انبیاءاست.
می فرماید:(إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهیمَ لَلَّذینَ اتَّبَعُوه)آل عمران(۶۸) نزدیک ترین مردم به ابراهیم آنهایی هستند که اوراتبعیت کردند، مثل ماشینهایی که سالم هستند ماشینهای خراب را بکسل میکنند.
و اگر تبعیت نباشد(إِلاَّ مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ)بقره(۱۳۰) مگر کسی که خودرا سفیه کرده است.
قبلا میگفتند ولایت فقیه چیست بالاخره چهل سال کشورهای بزرگ نشستند دور میزهای گرد و دراز و جلسه بسته وباز و دوربینها و گفتند و برخاستند و هیچ غلطی نکردند و امام(خمینی ره)حزب الله لبنان را راه انداخت و به برکت آن اسرائیل خار شد ولایت فقیه آن است که اسرائیل را بعد از چهل سال خار کند نه بنشینید پای سیاست سیاسیونی که جوجه کباب خوردند و آروغ زدند و یک پشه را از پشه بند بیرون نکردند، حرف آخر را ولایت فقیه میزند دو هزارجلسه و کنگره و کمیسیون باشد شاه بیرون نمیرفت ولایت فقیه او را بیرون کرد. استدلال نمیخواهد مثل این که بگوییم به نظر شما نقش آب چیست؟ شسی که نداند مشکل دارد، ما یک لات را از محل نمیتوانیم بیرون کنیم وولایت فقیه اسرائیل را بیرون کرد. پس اگر میخواهی رشد پیدا کنی بایددنبال ابراهیم بروی و کسی که نرود(إِلاَّ مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ) نفس خود را سفیه قرار داده است.
امام حسین ع فرمود:(أَدْعُوکُمْ إِلَى سَبِیلِ الرَّشَاد) بحارالأنوارج45ص8شماها را به رشد دعوت میکنم.
بیایید با طاغوت و بنی امیه مبارزه کنیم، ما میگوییم رشد اقتصادی، رشد باید همه جانبه باشد، اشر بچهای زاییده شدکه کلهاش کیلو و بدنش نیم کیلو و بدنش نیم کیلو این فلج است و اگر به عکس کله یک سیر و بدن سه کیلو این مشکل دارد، رشد باید هماهنگ و همه جانبه باشد، اگر رشد اقتصادی آمد با دروغ و کلاهبرداری و انحصار و احتکار به چه قیمتی، چه داد و چه چیز گرفت.
ممکن است دختری داماد خوبی داشته باشد، ولی اهل دین و نماز نیست خانه و ماشین دارد و کیلویی خوب است، کمالش چیست؟ پیراهنش اتو نشود شیشههای منزل را میشکند بی تحمل، کم صبر، عصبانی است.
حدیث: امام ع در حال عبور دید کسی بنایی میکند نگاهی کرده و فرمود: (رَفَعَ الطِّینَ وَ وَضَعَ الدِّینَ) مستدرکالوسائل ج3ص ۴۶۷
گلها را بالابرد(یعنی خانه ساخت ولی) دینش سقوط کرد. یعنی رشد اقتصادی دارد ولی رشد معنوی ندارد، جمهوری ما به شرطی اسلامی است که سال به سال بگوئیم عددنمازخوان او زیادتر میشود و آمار گناه کم و آمار تقوا زیاد و بازاریها صادقتر و اداریها پاک تر، اگر ما زیبایی شهر وخیابان و خانه و لباس و مبلمان و فرش و دکور را در نظر گرفته(ولی خبری از اخلاق و معنویت نیست)
مثل: انسانی که سرطان دارد ساعتی هم یک لباس شیک میپوشد. اگرمامنارها را دراز کردیم ولی اذان گو در مملکت نبود، باخته ایم، منارهای بی بلال و مسجدهای بی روحانی, کتاب خانههای بدون مطالعه.
شما که دانشجو هستید اگر سال چهارمیها بیشتر از سومیها سلام کردید این علم است ولی اگر تکبر داشت نه، بایدآیه الله بیشتر از طلبه سلام کند و استاد دانشگاه متواضعتر از دانشجو.
امام سجاد ع میفرماید: خدایا هر چه عزت مرا زیاد میکنی تواضعم را زیادتر کن.
رشد باید جامع باشد، از ۷۰ هزار نمازی که در آموزش و پرورش داریم باید ببینیم، راهنمایی، دبیرستان یا دانشگاه بیشتر شرکت میکنند، اگر باسوادتر به خدا پناه میبرد این علم مفید است و اگر عالم است ولی جدای از مردم و اقوام وپدر و مادر بداخلاق و متکبر باخته است. باید در همه ابعادباهم رشدکنیم.
جامعه رشدسیاسی داشته باشد به چه قیمتی؟ که همه به هم فحش بدهند، به این اسم هر کس هر چه میخواهد بگوید رشد سیاسی یعنی نظرات گفته شودولی با ادب.
خداوند میفرماید: (وَ لا تَسُبُّوا)الانعام(۱۰۸) به مشرکین هم فحش ندهید.
ادب یک ارزش است خداوند رحمت کند شهید بهشتی را که یکی از نزدیکانش میگفت در حال عبور بودیم با ایشان در یکی از کشورهای غربی سگی در قبرستانی که یکی از رهبران کفر هم در ان جا بود، یکی از همراهان گفت: این سگ میرود سر قبر فلانی فاتحه بخواند شهید بهشتی از او انتقاد کردکه گر چه او کافر است ولی ما حق نداریم به او بد بگوییم و توهین به قرآن ویک انسان رشدسیاسی به معنای فحش و ناسزا و بدبین کردن نیست.
فرض کنید آقای زید هر سال مکه میرود و شما شک دارید با یک تلفنی از او بپرسید؟ میگوید من آشپز و یا دکتر وآیه الله هستم هر سال میبرند یا قانع میشوی یا نه رها کن ولی نه در روزنامه که معلوم نیست افرادی با بیت المال چگونه مکه میروند، پول داده، حال او را شکستی؟ اگر افراد خدوم را شکستیم چه میشود و به کجامی رسیم، فضای باز سیاسی به قیمت توهین.
ادعای فرعون هم رشد جامعه بود.
قرآن از قول فرعون میفرماید:(ما أَهْدیکُمْ إِلاَّ سَبیلَ الرَّشادِ)غافر(۲۹)(وَ ما أَمْرُ فِرْعَوْنَ بِرَشیدٍ)هود(۹۷) ومن شما را جزبه راه رشد هدایت نمیکنم. . . راه و فرمان فرعون رشد ندارد.
امام تنها حضرت امام نیست هر یک از شماها میتوانید امام باشید، حتی یک دختر در قرآن هم هست نه امام. اصطلاحی احتمال میدهم خوانده باشم یک بار دیگر هم میخوانم چون ایام فاطمیه است.
(وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً لِلَّذینَ آمَنُوا امْرَأَتَ فِرْعَوْنَ)تحریم(۱۱) خداوند نمونه و مثل زده برای همه مؤمنین زن فرعون را خانم فرعون نمونه و الگوست برای تمام زنان و مردان با ایمان.
همان طور که میفرماید:(وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ إِبْراهیم)مریم(۴۱)وهمان طور که میفرماید:(وَ اذْکُرْ فِی الْکِتابِ مَرْیَم)مریم(۱۶)
تاریخ ابراهیم و مریم را نگذارید فراموش شود زن و مرد خوب نامشان در تاریخ باید بماند.
قرآن میفرماید: (وَ اجْعَلْنا لِلْمُتَّقینَ إِماماً)فرقان(۷۴)مارا برای متقین امام و رهبر و راهنما قرار بده.
هر کسی میتواند امام باشد.
یک دختر میتواند امام باشد زندگیاش در دختر خاله و عموها و فامیل(اثر مثبت و رشد داشته باشد)
ما سه رقم جوان داریم خواهرها و آقازادههای پای تلویزیون ببینید شما از کدام هستید
۱-در جامعه هضم میشود:
می گوید: خواهی نشوی رسوا همرنگ جماعت شو، اگر دید همه فکلی او هم، همه سیگاری او هم، از خود شخصیت ندارد، حالتش حالت لنگی است که هر ساعتی دور پای کسی است از خود شخصیت ندارد تابع است.
نگاه میکند مد چیست حال لباس تنگ یا گشاد توجه به اندام ندارد، تقلید کورکورانه
۲ -عدهای که در جامعه هضم نمیشوند.
۳ – عدهای که جامعه را عوض میکنند.
سه آیه قرآن در باره این سه مورد:
اول: قرآن میفرماید: اهل بهشت از اهل جهنم میپرسند:(ما سَلَکَکُمْ فی سَقَرَ)مدثر(۴۲): چطور شما دوزخی شدید؟
جهنمیها میگویند:(وَ کُنَّا نَخُوضُ مَعَ الْخائِضینَ)مدثر(۴۵)(هر جوری زدند ما رقصیدیم)
دوم: اصحاب کهف سورهای است برای اقلیتهای مذهبی که در بلاد کفر هستند، مسلمانها در فرانسه. . . میفرماید: چند جوانمردی که حاضر شدند که در غار زندگی کنند ولی در جامعه فاسد هضم نشوند.
سوم: قرآن میفرماید:(یُقالُ لَهُ إِبْراهیمُ)انبیاء(۶۰)فتی یقال له ابراهیم: جوانمردی که به او ابراهیم میگفتند رفت همه بتها را شکست به او گفتند چه کسی شکسته گفت از بت بزرگ بپرسید، بعد فرمود: بتی که نمیتواند از خود دفاع کند چطور از شماهادفاع کند.
بعد میفرماید:(فَرَجَعُوا إِلى أَنْفُسِهِمْ)انبیاء(۶۴)به خود بازگشتند بازگشت به خویشتن، گفتند راست میگوید چرا ما سنگ میپرستیم.
اگر میخواهید در آینده جامعه را عوض کنید از حالا باید شروع کنید تابستان امسال مطالعه میکنید و در محیط دانشگاه چه مقدار به آنها که وضع مالی خوبی ندارند کمک کرده اید؟ آنها که پول دار هستند مقداری در اختیارمدیریت یا نهاد رهبری گذاشته برای کمک، اگر امروز توانستیم فردا هم اگر مسئولیتی پیدا کردیم خواهیم توانست.
مثال: اگر کسی نتواند در حوض منزل شنا کند یقینا نمیتواند در اقیانوس هم شنا کند.
اگر کسی در منزل و محله و محیط دانشگاه نتواند نقش داشته باشد فردا در جامعه نمیتواند نقش داشته باشد.
فاطمه زهرا س نقش داشت و یک الگو بود به تمام معنی.
السلام علیک یا فاطمه الزهراء
(مداح اهل بیت جناب حاج مرتضی طاهری):
دریاست نبی گوهرش فاطمه است مولاست علی و همسرش فاطمه است
با این که پناه دو جهان است حسین او خود به پناه مادرش فاطمه است
(و صل على السیده الجلیله و الکریمه الجمیله و الفضیله النبیله ذات المده القلیله و الأحزان الطویله)المصباللکفعمی ص ۷۱۶
تنها یار علی در میان بستر و او پرستارفاطمه ست، گفت:
بیمار من که گرم پرستاری توام در اضطراب از غم بیماری توام
ای یک دو روز وشام دگر میهمان من با اشک و آه گرم پرستاری توام
بهر دفاع من تو چنین بستری شدی زهرای من رهین فداکاری توام
نی راضیم به سوختنت نی خموشیت دادازسکوت و خون جگر از زاری توام
بیش از وظیفهات تو وفاداشتی به من شرمنده از کمال وفاداری توام
کنار بستر فاطمه صدا زد:
(یَا بِنْتَ رَسُولِ اللَّه)الکافی ج1ص527 جواب نشنید”یا بضعه خیرالوری “جواب نشنید “یا بنت من حمله الزکاه اطراف الرداء””جواب نشنید” “یاام الحسن والحسین “جوابی نشنید زانوها به بغل شروع کرد به گریه که فاطمه جان من علی هستم. قطرات اشک مولی روی صورت فاطمه س ریخت، چشم باز کرد دیدهمسر گریه میکند دستش را به زحمت بلند و اشکش پاک کرده و فرمود: ابک لی و ابک للیتامی: گریه کن برای من و یتیمانم
ای سلطان شهر بی کسی با تو من ناگفتهها دارم بسی
تو بهشت آرزوهای منی همسر مظلوم و مولای منی
بعد من تنها و تنها میشوی غوطه ور در موج غمها میشوی
وقت غسلم روی نیلی را مبین جان زهرا جای سیلی را مبین
شست وشوی این تن رنجور کن کودکان را از کنارم دور کن
ای امیر بی کس بدر و حنین بعد من جان تو و جان حسین
(وَ لَاتَنْسَ قَتِیلَ الْعِدَى بِطَفِّ الْعِرَاق) بحارالأنوارج43ص178: یعنی حسینم را فراموش نکن اوراکربلامظلومانه میکشند فاطمه این همه نگران حسین بودی، چه گذشت به دخترفاطمه، زینب در کربلا
تمام ماجرا را زینب دید شنیدن کی بود مانند دیدن
دعای حاج آقا: اللهم صل علی محمد و آل محمد
خدایا: به آبروی زهرا و پدرش و شوهرش و بچه هایش هر چه بر عمر ما میافزایی، بر ایمان و عمل و عمق و اخلاص وبرکت کار ما بیفزا.
خدایا: کشور و رهبر و دولت و ملت ونسل وناموس ما حفظ بفرما.
خدایا: مشکلات فرد فرد را حل و آتشهای فتنه را به نفع اسلام خاموش و عاقبت ما ختم بخیر بفرما.
خدایا: قلب آقا حصرت مهدی ع را برای همیشه از همه ما راضی و ما را از بهترین انصارش قرار بده.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته