امروز: ۱۴۰۵/۰۹/۰۲ ساعت : ۰۱:۲۶

پرسش و پاسخ -۱۱

قرآن


متن برنامه ی درس هایی از قرآن کریم حجت الاسلام قرائتی؛ تاریخ پخش   :: ۱۳۷۷/۱۰/۱۲


بسم اللّه الرّحمن الرّحیم

الهى انطقنى بالهدى و الهمنى التقوى
بینندگان عزیز بحث را در شب عید تولد امام حسن مجتبى(علیه السلام) نور چشم فاطمه زهرا(سلام الله علیها) مى‏باشد. اولین نوه پیامبر(صلى الله علیه و آله و سلم) و یکى از پنج تن و عزیزى که:
امام حسین(علیه السلام) فرمود: حسن از من بالاتر است.
امام حسین(علیه السلام) خیلى احترام امام حسن(علیه السلام) را مى‏گرفت.
فقیرى به نزد امام حسن(علیه السلام) آمد و حضرت ۱۰۰ درهم به او عطا فرمود بعد آمد خدمت امام حسین(علیه السلام) فرمود برادرم چقدر داده گفت ۱۰۰ درهم، حضرت ۹۹ درهم داد و فرمود براى احترام برادرم کمتر دادم. در سنّ کودکى پیامبر(صلى الله علیه و آله و سلم) او را به دوش خود قرار داد، یکى رسید گفت حسن جان مى‏دانى چه مرکبى دارى؟ و پا به دوش چه کسى گذاشته‏اى. پیامبر(صلى الله علیه و آله و سلم) فرمود: به او نگو که به دوش من است. به من بگو که به وجود او روى دوشم افتخار مى‏کنم. این عید را تبریک مى‏گوئیم و زمانى که او متولّد شد پدرش امیرالمؤمنین على(علیه السلام) در جبهه بود. و سؤالات امشب در این رابطه باشد(صلوات حضار)
سؤال اوّل: بسم الله الرحمن الرحیم، با عرض سلام و تبریک به مناسبت میلاد امام حسن(علیه السلام).
چرا امام حسن(علیه السلام) با معاویه صلح و امام حسین(علیه السلام) با یزید جنگید؟
جواب: سؤال خوبى است و من این مطلب را قبلاً هم گفته‏ام، باز در جواب این سؤال مى‏گویم و اگر گوش بدهید به اندازه ۵۰۰ صفحه مطالعه در این یک ربع، ۲۰ دقیقه مطلب مى‏فهمید. خلاصه مطلب اول باید ببینیم امام حسن و امام حسین(علیهما السلام) فرق دارند یا معاویه و یزید، آن دو حضرت که فرقى ندارند چون پیامبر(صلى الله علیه و آله و سلم) فرمود:
«الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ إِمَامَانِ قَامَا أَوْ قَعَدَا»(روضهالواعظین، ج‏۱، ص‏۱۵۶) هر دو امام هستند چه بپا خیزند یا بنشینند و صلح کنند.
تفاوت در معاویه و یزید است چون معاویه ۲۰ سال حکومت کرد، ۱۰ سال زمان امام حسن(علیه السلام) و ۱۰ سال زمان امام حسین(علیه السلام) و حضرت بود و با معاویه درگیر نشد.
* چند مقدّمه‏
۱- صلح همه جا بد نیست‏
ما قانونى داریم که زنده باد جنگ و مرگ بر صلح، بلکه گاهى زنده باد جنگ و گاهى صلح. و صلح مخصوص آن حضرت نیست. پیامبر(صلى الله علیه و آله و سلم) هم گاهى صلح مى‏کرد.
۲- امام(علیه السلام) ترسو نبود.
چون در بعضى از جنگها حضرت چنان شمشیر مى‏زد که على(علیه السلام) مى‏فرمود: «الله اکبر»
۳- تفاوت شرائط معاویه و یزید
* خصوصیّات معاویه
الف: سابقه داشت، یزید نداشت.
ب: حیله داشت، یزید نداشت.
ج: قلمداد به کاتب وحى، یزید نبود.
مدعى بود من کاتب وحى بوده‏ام و چون سواد داشت و پیر بود از او قبول مى‏کردند. یکى که هم سنّ امام خمینى(ره) است ادعا کند به هم دوره‏گى با امام از او قبول مى‏کنند ولى از من کسى قبول نمى‏کند.
د: دایى مسلمانها «خَالُ الْمُؤْمِنِینَ»، یزید نبود.
ه: حفظ ظاهر را مى‏نمود، یزید نمى‏نمود.
یزید میمون بازى مى‏کرد و سگبازى و شرابخوارى و هرزه و لات بود. بوته را مى‏شود زود کند ولى درخت کهن را نمى‏شود. پس شرائط فرق مى‏کند.
و به همین دلیل ۱۰ سال امام حسین(علیه السلام) زمان معاویه و فقط نامه ردّ و بدل مى‏شد، انتقاد بود بدون شمشیر.
حال چرا صلح فرض کنید صحنه را، امام حسن(علیه السلام) از کوفه و معاویه از شام لشگر آن حضرت کم و معاویه زیاد. سه افسر براى امام حسن(علیه السلام) بود. لشگر باطل در باطل محکم و لشگر حق در حق سست، آنقدر طرفداران محکم که روزى معاویه مى‏خواست امتحان کند، نماز جمعه را چهارشنبه خواند و هیچ کس اعتراض نکرد. و طرفداران حضرت مرتّب مى‏گفتند که جنگ نه و صلح.
معاویه یکى از افسران امام حسن(علیه السلام) را به یک میلیون نصف آن نقد و نصف دیگر را بعد و او هم خود را فروخت و ۴۰۰ هزار سرباز را هم همراه خود برد طرف معاویه. و جبهه آن حضرت خلوت شد. افسر بعدى گفت مثل اینکه بوى شکست مى‏آید او هم فرار کرد و رفت کنار و عده‏اى هم همراه او رفتند جبهه امام حسن(علیه السلام) ضربه خورد و امام حسن(علیه السلام) در این هنگام با عده‏اى تازه نفس از کوفه به جبهه مى‏آمد. معاویه هم دید. . . موفق دید خود را.
معاویه دو نفر ظاهر الصلاح را پول داد و مأموریت که بروند ظاهراً در میان راه جبهه با امام حسن(علیه السلام) ملاقات کرده و بعد بروند در جمعیت شایعه کنید خوب شد که صلح شد.
یادم نمى‏رود بنى صدر در زمان ریاست جمهورى اول گفتند من کاندید نمى‏شوم و نزدیک انتخابات ملاقاتى با امام خمینى(ره) کرد و فوراً مصاحبه کرد که من از الان اعلام مى‏کنم براى ریاست جمهورى به طورى که همه ایرانیها بگویند الان حتماً امام خمینى(ره) به او گفته حتماً شما کاندیدا شوید.
آن دو نفر این کار را کردند و اطرافیان امام(علیه السلام) هم فکر کردند صلح مى‏شود یا شده، رها کرده و رفتند. بعد معاویه که به این مرحله رسید یک تروریستى را دید که برود و امام حسن(علیه السلام) را بکشد. آمد و ضربه و جراحتى به آن حضرت زد و حضرت با پا و بدن مجروح خود را به جبهه رسانید.
حساسیت از اینجاست گرچه حضرت یار کم داشت مى‏گوئیم امام حسین(علیه السلام) هم یار نداشت، مسئله مهم چیزى دیگرى است. امّا.
معاویه تا اینجا همه برنامه هایش موفق شد به خرید افسران و شایعه و متفرق شدن یاران حضرت و طرح ترور یک برنامه مانده و آن اینکه:
معاویه یک طرح صلحنامه به حضرت داد که آن را سفید امضاء کرد و به آن حضرت پیغام داد هر چه مى‏خواهى در آن بنویس.
اگر امام حسن(علیه السلام) در این موقع صلحنامه را قبول نمى‏کرد چه مى‏کرد. لشگر معاویه چندین برابر بوند، لشگر امام را از پاى در آورده، امام و برادرش امام حسین(علیه السلام) و اباالفضل و جوانان بنى هاشم و نسل پیامبر(صلى الله علیه و آله و سلم) قطع، اسلام ناب از بین مى‏رود.
و تاریخ هم قضاوت مى‏کند که حق با معاویه بود. و امام حسن(علیه السلام) «العیاذ بالله» لجبازى کرد. شما که لشگر و افسر و پا نداشتى، و او که صلحنامه سفید داد که هر چه مى‏خواهى قبول کن، چرا لجبازى کردى.
بگویند که چرا چطور مى‏شود. جامعه دو نوع مرض ممکن است داشته باشد.
الف: نمى‏شناسد
ب: نمى‏تواند
گاهى مى‏تواند ولى نمى‏شناسد و گاهى مى‏شناسد و مى‏ترسد. امام حسن(علیه السلام) باید جهل مردم را بر طرف کند لذا تأکید کرد بر مواد صلحنامه تا مردم به حیله معاویه پى ببرند. آن حضرت هم موادّى براى صلحنامه نوشت که مى‏دانست یکى از آنها را هم معاویه نه تنها قبول نمى‏کند بلکه تحمّل آن را هم ندارد مثل:
۱- پسرت یزید را جانشین خود نکنى.
چون مى‏دانست معاویه به هر قیمتى هست مى‏خواهد یزید را جانشین خود قرار دهد.
۲- حقوق شیعیان پدرم على ابن ابیطالب(علیه السلام) را قطع نکنى.
۳- در خطبه‏هاى نماز جمعه به پدرم ناسزا نگوئید.
چون بخشنامه کرده بود که در همه نماز جمعه‏ها به على(علیه السلام) ناسزا بگویند.
۴- حجربن عدى را اعدام نکنى.
چون دستور اعدام او را صادر کرده بود.
معاویه دید که عجب تکِ فرهنگى خورد از جانب امام حسن(علیه السلام) لذا رفت بالاى منبر(این مطالب را شیعه و سنّى در منابع خود آورده‏اند) و صلحنامه را روبروى مردم پاره کرد و گفت چه صلحنامه‏اى؟ من کار ندارم شما نماز بخوانید یا نخوانید من مى‏خواهم حکومت کنم. و با این کار تمام نقشه‏ها و حیله‏ها و ظاهر سازى‏هاى ۴۰ ساله معاویه که من «خَالُ الْمُؤْمِنِینَ» و کاتب وحى و. . . . هستم از بین رفت و به باد رفت و یک مرتبه مردم به این مسائل پى بردند و جهل مردم تبدیل به شناخت شد و فهمیدند که بنى امیه چه دودمان کثیفى هستند و این انقلاب فرهنگى بود.
و امام حسن(علیه السلام) آمد انقلاب نظامى کرد، و لذا بین راه کربلا وقتى حضرت(علیه السلام) از وضع مردم سؤال فرمودند: در جواب شنیدند که مردم دلشان با شماست، اهل بیت(علیهم السلام) را دوست دارند ولى مى‏ترسند، و شمشیرشان براى بنى امیه آماده است.
حضرت فرمود: پس من یا شمشیر مى‏روم تکّه تکّه مى‏شوم تا ترس مردم برداشته و شمشیرشان بر علیه بنى امیه بیرون‌اید.
و لذا بعد از فاجعه کربلا مردم خود را ملامت و سرزنش کرده، کم کم مرگ بر یزید و معاویه شمشیرها بیرون آمد و کم‏کم بنى امیه ریشه کن شد. پس یک انقلاب فرهنگى و بعد یک انقلاب نظامى، یکى شناخت داد و یکى اراده.
* سؤال آیا امام حسن یا امام حسین(علیهما السلام) مهمتر است؟
جواب: مساوى است، مثال اگر فردى را که مردم قبول دارند و او را احترام مى‏گیرند یکى آمد و چهره واقعى او را شناختند و بر علیه او قد علم کرده و مقابل او ایستادند.
حال آنکه شناخت داد مهمتر است، یا آنکه در مقابل ایستاد، مساوى است چون تا او شناخت نمى‏داد، کسى حاضر به مقابله نبود.
امام حسن(علیه السلام) بنزینى کرد و امام حسین(علیه السلام) آن را آتش زد.
در انقلاب فرانسه رئیس جمهور را گرفته به زندان بردند. داشت مطالعه مى‏کرد یک وقت بلند شد و کتابها را به هوا پرتاب کرد، علّت را سؤال کردند، گفت من فکر کردم در فرانسه انقلاب نظامى شده و حال آنکه کودتاى فرهنگى شده، یعنى اول انقلاب فرهنگى کردند بعد انقلاب نظامى.
البته در همان حالى که دو لشگر بین مسلمانها در زمان امام حسن(علیه السلام) و معاویه مشغول بودند دشمنان همه که دشمن سوّمى بودند داشتند آماده مى‏شدند تا از مرز روم به مسلمانها حمله کنند و اگر صلح نمى‏شد مسلمانها شکست مى‏خوردند.
پس امام حسن(علیه السلام) صلح نکرد بلکه صلح بر او تحمیل شد و حضرت جورى از این فرصت استفاده کرد در جهت رشد و شناخت مردم و این انقلاب فرهنگى هم خود یک ارزش است.
پس امام حسن(علیه السلام) حق بینشى و فکرى و شناخت و امام حسین(علیه السلام) حق جرأت و جسارت، شجاعت و شهادت بر مردم دارند.
خدایا! کشور و نسل و ناموس، رهبر و دولت، امت و ملت و مکتب ما حفظ بفرما.
خدایا! از تمام برکات ماه رمضان ما را بهره‏مند بفرما.
«والسلام علیکم و رحمه اللَّه و برکاته»

ثبت دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *